HOOFDSTUK 5: insolventie van de onderneming (gastcollege)
1 inleiding
Wat is insolventie?
= Insolventie betekent dat een onderneming haar schulden niet meer kan
betalen.
Welke insolventieprocedures bestaan er?
Er zijn twee grote categorieën:
1. Herstel (reanimatie)
o Doel: de onderneming redden.
o Via een (buiten)gerechtelijke reorganisatie.
o Geregeld in Boek XX WER.
2. Liquidatie (begraven)
o Doel: de onderneming stopzetten.
o Via:
overdracht onder gerechtelijk gezag,
faillissement (Boek XX),
vereffening (WVV).
Voor wie staan insolventieprocedures open?
Insolventieprocedures gelden voor ondernemingen (art. I.1, 1° WER), namelijk:
Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen.
Personen die een organisatie vormen door materiële, financiële of
menselijke middelen samen te brengen.
Rechtspersonen:
o vennootschappen,
o verenigingen,
o stichtingen,
o vzw’s.
Organisaties zonder rechtspersoonlijkheid, zoals de maatschap.
Uitzonderingen (niet onder insolventierecht)
Feitelijke verenigingen.
De overheid en publiekrechtelijke rechtspersonen.
1
,2 Kamers voor ondernemingen in moeilijkheden
De KOIM is een speciale afdeling van de Ondernemingsrechtbank die zich
bezighoudt met ondernemingen die financiële moeilijkheden hebben.
Doel =
Voorkomen is beter dan genezen
De KOIM probeert problemen vroeg te detecteren en een faillissement te
vermijden als dat nog kan.
Samenstelling
1 beroepsrechter (professionele rechter)
o rechters in ondernemingszaken (niet-professioneel, maar met
praktijkervaring in het bedrijfsleven)
Onderzoeksactiviteiten van de KOIM
De KOIM:
volgt ondernemingen in moeilijkheden op
wil continuïteit van de onderneming beschermen
houdt tegelijk rekening met de belangen van schuldeisers
2
, Hoe komen ze problemen op het spoor?
via knipperlichten (bv. achterstallige RSZ, btw,
belastingen)
via meldingen van:
o commissaris
o bedrijfsrevisor
o externe accountant
De onderneming:
mag het dossier inkijken
wordt gehoord
mag zich laten bijstaan door een advocaat of accountant
Mogelijke beslissingen na onderzoek
De KOIM kan:
het dossier afsluiten (geen verdere actie nodig)
doorverwijzen naar:
o het parket → mogelijk faillissement
o de ondernemingsrechtbank → ontbinding = de onderneming wordt
juridisch stopgezet, maar niet via faillissement.
o de voorzitter → aanstelling van een voorlopig bewindvoerder = Dat
is een tijdelijke beheerder die (gedeeltelijk) de leiding overneemt.
Verzoeningsactiviteiten van de KOIM
Naast onderzoeken kan de KOIM ook bemiddelen:
ze treedt op als facilitator van overleg tussen:
o de onderneming
o de belangrijkste schuldeisers
doel: minnelijke schikking (zonder gerechtelijke procedure)
Indien nodig kan ook een herstructureringsdeskundige worden aangesteld om de
onderneming te helpen herstructureren.
3
1 inleiding
Wat is insolventie?
= Insolventie betekent dat een onderneming haar schulden niet meer kan
betalen.
Welke insolventieprocedures bestaan er?
Er zijn twee grote categorieën:
1. Herstel (reanimatie)
o Doel: de onderneming redden.
o Via een (buiten)gerechtelijke reorganisatie.
o Geregeld in Boek XX WER.
2. Liquidatie (begraven)
o Doel: de onderneming stopzetten.
o Via:
overdracht onder gerechtelijk gezag,
faillissement (Boek XX),
vereffening (WVV).
Voor wie staan insolventieprocedures open?
Insolventieprocedures gelden voor ondernemingen (art. I.1, 1° WER), namelijk:
Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen.
Personen die een organisatie vormen door materiële, financiële of
menselijke middelen samen te brengen.
Rechtspersonen:
o vennootschappen,
o verenigingen,
o stichtingen,
o vzw’s.
Organisaties zonder rechtspersoonlijkheid, zoals de maatschap.
Uitzonderingen (niet onder insolventierecht)
Feitelijke verenigingen.
De overheid en publiekrechtelijke rechtspersonen.
1
,2 Kamers voor ondernemingen in moeilijkheden
De KOIM is een speciale afdeling van de Ondernemingsrechtbank die zich
bezighoudt met ondernemingen die financiële moeilijkheden hebben.
Doel =
Voorkomen is beter dan genezen
De KOIM probeert problemen vroeg te detecteren en een faillissement te
vermijden als dat nog kan.
Samenstelling
1 beroepsrechter (professionele rechter)
o rechters in ondernemingszaken (niet-professioneel, maar met
praktijkervaring in het bedrijfsleven)
Onderzoeksactiviteiten van de KOIM
De KOIM:
volgt ondernemingen in moeilijkheden op
wil continuïteit van de onderneming beschermen
houdt tegelijk rekening met de belangen van schuldeisers
2
, Hoe komen ze problemen op het spoor?
via knipperlichten (bv. achterstallige RSZ, btw,
belastingen)
via meldingen van:
o commissaris
o bedrijfsrevisor
o externe accountant
De onderneming:
mag het dossier inkijken
wordt gehoord
mag zich laten bijstaan door een advocaat of accountant
Mogelijke beslissingen na onderzoek
De KOIM kan:
het dossier afsluiten (geen verdere actie nodig)
doorverwijzen naar:
o het parket → mogelijk faillissement
o de ondernemingsrechtbank → ontbinding = de onderneming wordt
juridisch stopgezet, maar niet via faillissement.
o de voorzitter → aanstelling van een voorlopig bewindvoerder = Dat
is een tijdelijke beheerder die (gedeeltelijk) de leiding overneemt.
Verzoeningsactiviteiten van de KOIM
Naast onderzoeken kan de KOIM ook bemiddelen:
ze treedt op als facilitator van overleg tussen:
o de onderneming
o de belangrijkste schuldeisers
doel: minnelijke schikking (zonder gerechtelijke procedure)
Indien nodig kan ook een herstructureringsdeskundige worden aangesteld om de
onderneming te helpen herstructureren.
3
