FORENSISCHE
PSYCHIATRIE
SAMENVATTING
,INLEIDING
Wat is forensische psychiatrie?
Raakvlak tussen psychiatrie en recht
Art. 71 SW
o “Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of beklaagde op het
tijdstip van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn
oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft
tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die
hij niet heeft kunnen weerstaan.”
Een stukje geschiedenis
Cesare Lombroso
o Pionier in de ontwikkeling van criminologische theorieën
Biologische basis, waarbij uiterlijke kenmerken een
belangrijke verklaring zijn voor het plegen van misdrijven
Anti-feministische en racistische denkwijze
o Cf. frenologie, fysionomie,…
o Dochter Lombroso volgt dezelfde denkwijze
Emil Kraepelin
o Uitvinder van de classificatiesystemen
Cf. DSM’s
1
, o Anti-feministisch standpunt
Geen voorstander van vrouwen
FBI en profiling
Psychiatrisch ziekenhuis in Broadmore, Londen
o Bestaat al lang
Therapeutic jurisprudence
Het therapeutische of anti-therapeutische effect van het
rechtssysteem
Doel: zo weinig mogelijk schade toebrengen aan zichzelf en de ander
Therapeutisch (= straffen werkt niet; men gaat alternatieve maatregelen
voorzien die preventief worden ingevoerd en daardoor recedivebeperkend
werken.)
Anti-therapeutisch (= gevangenis maakt individuen niet beter, soms
erger.)
2
, Medisch vs juridisch
= zorgverlening en justitie geïntegreerd en samenwerkend
Andere cultuur
Zwart/wit denken
o Vraag: is de behandeling geslaagd?
Zorgverlening geeft hiervoor een veelzijdig antwoord
Er is zelfs sprake van een oneindige behandeling
Justitie wil de vraag beantwoorden met ja/nee
Te kort door de bocht
Asymmetrische relatie
o Recht maakt beslissingen, zorgverleners voeren uit
Beroepsgeheim
o Anders geen vertrouwelijke band met patiënt
Medisch vs maatschappelijk
Stigma
o Individuen worden anders bekeken door gepleegde feiten
Leidt tot ongelijkheid
Publieke opinie
o Media!
Politieke schommelingen
Bescherming van de maatschappij
o Risico-denken
Er worden soms ook foute inschattingen gemaakt
Leidt tot publieke schande
o Cf. publieke opinie
o Naast recidivebeperkend werken
Wat doet een forensisch psychiater?
Expertises (specialistisch) en behandeling
o Staat los van elkaar
o Mag niet in elkaar verlengd worden of overvloeien
3
PSYCHIATRIE
SAMENVATTING
,INLEIDING
Wat is forensische psychiatrie?
Raakvlak tussen psychiatrie en recht
Art. 71 SW
o “Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of beklaagde op het
tijdstip van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn
oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft
tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die
hij niet heeft kunnen weerstaan.”
Een stukje geschiedenis
Cesare Lombroso
o Pionier in de ontwikkeling van criminologische theorieën
Biologische basis, waarbij uiterlijke kenmerken een
belangrijke verklaring zijn voor het plegen van misdrijven
Anti-feministische en racistische denkwijze
o Cf. frenologie, fysionomie,…
o Dochter Lombroso volgt dezelfde denkwijze
Emil Kraepelin
o Uitvinder van de classificatiesystemen
Cf. DSM’s
1
, o Anti-feministisch standpunt
Geen voorstander van vrouwen
FBI en profiling
Psychiatrisch ziekenhuis in Broadmore, Londen
o Bestaat al lang
Therapeutic jurisprudence
Het therapeutische of anti-therapeutische effect van het
rechtssysteem
Doel: zo weinig mogelijk schade toebrengen aan zichzelf en de ander
Therapeutisch (= straffen werkt niet; men gaat alternatieve maatregelen
voorzien die preventief worden ingevoerd en daardoor recedivebeperkend
werken.)
Anti-therapeutisch (= gevangenis maakt individuen niet beter, soms
erger.)
2
, Medisch vs juridisch
= zorgverlening en justitie geïntegreerd en samenwerkend
Andere cultuur
Zwart/wit denken
o Vraag: is de behandeling geslaagd?
Zorgverlening geeft hiervoor een veelzijdig antwoord
Er is zelfs sprake van een oneindige behandeling
Justitie wil de vraag beantwoorden met ja/nee
Te kort door de bocht
Asymmetrische relatie
o Recht maakt beslissingen, zorgverleners voeren uit
Beroepsgeheim
o Anders geen vertrouwelijke band met patiënt
Medisch vs maatschappelijk
Stigma
o Individuen worden anders bekeken door gepleegde feiten
Leidt tot ongelijkheid
Publieke opinie
o Media!
Politieke schommelingen
Bescherming van de maatschappij
o Risico-denken
Er worden soms ook foute inschattingen gemaakt
Leidt tot publieke schande
o Cf. publieke opinie
o Naast recidivebeperkend werken
Wat doet een forensisch psychiater?
Expertises (specialistisch) en behandeling
o Staat los van elkaar
o Mag niet in elkaar verlengd worden of overvloeien
3
