Economie
Markt- en overheidsfalen
Optimale marktwerking
- Voorwaarden:
o Geen individuele marktmacht veel vragers/ aanbieders = atomisme = perfect
competitieve markt
o Geen externe effecten
o Geen transactiekosten
o Private goederen
o Perfecte info
o Vrij toe- en uittreden
- Marktwerking faalt:
o Marktmacht (1 bedrijf): monopolies
o Externe effecten
o Transactiekosten
o Niet-private goederen
o Asymmetrische info
o Vaak visible hand nodig om marktfaling op te lossen (aansprakelijkheidsregels,
minimum prijs, hoeveelheidsquota)
Marktfaling bij marktmacht
- Marktmaccht = mate van individuele prijsveïnvloeding
Diverse marktvormen
- Identiek product
Veel bedrijven 1 bedrijf
Perfecte competitie monopolistische concurrentie oligopolie monopolie
Prijsnemer bijna zelfde product olie prijszetter
- Perfect concurrentiële markt: geen macht: prijsnemer
- Monopolistische markt: zeer grote macht: prijszetter
- Nadeel marktmacht: in streven winstmaximalisatie prijs op markt niet perfect competitief
hoger dan perfect concurrentiële markt
- Patent gebruiken om enige producent te blijven en prijs te kiezen
Winstmaximalisatie
- = ondernemingsdoel, ongeacht marktvorm
- Winst = totale opbrengst – totale kosten = p*q - TK
- Winstmaximalisatie: MO = MK: algemene voorwaarde (MO = TO’ en MK = TK’)
Winstmaximalisatie bij perfecte competitie
- Veel vragers en veel aanbieders
- Niemand marktmacht
- Maximale welvaart
- Evenwichtspunt
- 1 bedrijf: MO(i) = MK(i) (individueel bedrijf)
, P = MO(i), is constant ongeacht hoeveelheid
Hoeveelheidsbepaler: winstmaximerende hoeveelheid indien: MO(i) = MK(i) of p = MK(i)
- Individuele ondernemer: prijs bepaald door marktvraag = marktaanbod
- Bij volmaakte mededinging:
o Individuele aanbieder geen invloed op prijs
o Individuele aanbieder is prijsnemer
o Individuele aanbieder is hoeveelheidsaanpasser
o Algemene winstmaximalisatieformule voor individuele onderenemer: p = MK
Winstmaximalisatie bij monopolie
- 1 aanbieder
- Marktmacht
- Prijszetter en hoeveelheidsbepaler
- Welvaartsverlies
- MO, negatieve helling V
o Betalingsbereidheid daalt als q stijgt
o Indien monopolist meer verkopen, prijs laten dalen
o MO voor monopolist daalt als q stijgt (MO niet constant)
- MO = MK
Markt- en overheidsfalen
Optimale marktwerking
- Voorwaarden:
o Geen individuele marktmacht veel vragers/ aanbieders = atomisme = perfect
competitieve markt
o Geen externe effecten
o Geen transactiekosten
o Private goederen
o Perfecte info
o Vrij toe- en uittreden
- Marktwerking faalt:
o Marktmacht (1 bedrijf): monopolies
o Externe effecten
o Transactiekosten
o Niet-private goederen
o Asymmetrische info
o Vaak visible hand nodig om marktfaling op te lossen (aansprakelijkheidsregels,
minimum prijs, hoeveelheidsquota)
Marktfaling bij marktmacht
- Marktmaccht = mate van individuele prijsveïnvloeding
Diverse marktvormen
- Identiek product
Veel bedrijven 1 bedrijf
Perfecte competitie monopolistische concurrentie oligopolie monopolie
Prijsnemer bijna zelfde product olie prijszetter
- Perfect concurrentiële markt: geen macht: prijsnemer
- Monopolistische markt: zeer grote macht: prijszetter
- Nadeel marktmacht: in streven winstmaximalisatie prijs op markt niet perfect competitief
hoger dan perfect concurrentiële markt
- Patent gebruiken om enige producent te blijven en prijs te kiezen
Winstmaximalisatie
- = ondernemingsdoel, ongeacht marktvorm
- Winst = totale opbrengst – totale kosten = p*q - TK
- Winstmaximalisatie: MO = MK: algemene voorwaarde (MO = TO’ en MK = TK’)
Winstmaximalisatie bij perfecte competitie
- Veel vragers en veel aanbieders
- Niemand marktmacht
- Maximale welvaart
- Evenwichtspunt
- 1 bedrijf: MO(i) = MK(i) (individueel bedrijf)
, P = MO(i), is constant ongeacht hoeveelheid
Hoeveelheidsbepaler: winstmaximerende hoeveelheid indien: MO(i) = MK(i) of p = MK(i)
- Individuele ondernemer: prijs bepaald door marktvraag = marktaanbod
- Bij volmaakte mededinging:
o Individuele aanbieder geen invloed op prijs
o Individuele aanbieder is prijsnemer
o Individuele aanbieder is hoeveelheidsaanpasser
o Algemene winstmaximalisatieformule voor individuele onderenemer: p = MK
Winstmaximalisatie bij monopolie
- 1 aanbieder
- Marktmacht
- Prijszetter en hoeveelheidsbepaler
- Welvaartsverlies
- MO, negatieve helling V
o Betalingsbereidheid daalt als q stijgt
o Indien monopolist meer verkopen, prijs laten dalen
o MO voor monopolist daalt als q stijgt (MO niet constant)
- MO = MK
