MARITIEM RECHT
Thomas De Boeck
2024 – 2025
Bedrijfsmanagement: Supply Chain Management
Docent: Kris Dekeijzer
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ..................................................................................................................................... 3
1.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................................ 3
Juridische begrippen ...................................................................................................................................... 3
Notie waardepapier ....................................................................................................................................... 4
Notie contractsvrijheid .................................................................................................................................. 4
Juridische verhouding cognossement............................................................................................................ 5
Identiteit schip ............................................................................................................................................... 5
1.2 Wat is maritiem recht? ................................................................................................................................. 5
Definitie ......................................................................................................................................................... 5
Particularisme van het maritiem recht .......................................................................................................... 5
Betrokken partijen ......................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: De bestaande regelgeving .......................................................................................................... 7
2.1 Belangrijke organisaties, redenen en regelgevingen .................................................................................... 7
Organisaties ................................................................................................................................................... 7
Redenen voor wetgeving ............................................................................................................................... 7
Wetgevingen.................................................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 3: Het cognossement ................................................................................................................... 13
3.1 Wat is een cognossement – Bill of Lading .................................................................................................. 13
Definitie ....................................................................................................................................................... 13
Vermeldingen op het cognossement ........................................................................................................... 13
Soorten i.v.m. overdraagbaarheid ............................................................................................................... 14
Clausules in het cognossement ................................................................................................................... 14
Waardepapier .............................................................................................................................................. 15
Soorten cognossementen ............................................................................................................................ 15
Hoofdstuk 4: Garantiebrieven ....................................................................................................................... 16
4.1 Principe: wat en waarom ............................................................................................................................ 16
Definitie ....................................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: Retentierecht en pandrecht ..................................................................................................... 17
5.1 Wat is retentierecht? .................................................................................................................................. 17
Definitie ....................................................................................................................................................... 17
Voorwaarden retentierecht ......................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 6: Afhandeling maritieme claim ................................................................................................... 18
6.1 Stappenplan................................................................................................................................................ 18
Procedure .................................................................................................................................................... 18
6.2 Bewarend beslag ........................................................................................................................................ 19
Definitie ....................................................................................................................................................... 19
Procedure .................................................................................................................................................... 19
Voorwaarden ............................................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 7: Voorbeelden cases ................................................................................................................... 20
2
, Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Inleidende begrippen
Juridische begrippen
1. Verantwoordelijkheid: betekent dat iemand moreel verplicht is om een bepaalde taak of
verplich4ng na te komen en is eerder ethisch van aard.
2. Aansprakelijkheid: betekent dat iemand juridisch verplicht kan worden om te handelen als gevolg
van bepaalde ac4es en gaat meestal om juridische consequen4es.
Vb. Een projectmanager is verantwoordelijk voor de goede uitvoering van een project. Als er iets fout loopt
en daardoor schade ontstaat kan hij aansprakelijk worden gesteld voor deze schade. De
verantwoordelijkheid doelt dus op het uitvoeren van taken, terwijl aansprakelijkheid meer focust op de
juridische gevolgen als er iets misgaat.
3. Contractuele aansprakelijkheid: dit is de aansprakelijkheid die voortvloeit uit de uitvoering van
een contract tussen par4jen. Wanneer één van de par4jen haar afspraken in het contract niet
nakomt kan deze aansprakelijk worden gesteld voor de schade die hierdoor ontstaat.
4. Buitencontractuele aansprakelijkheid: dit is wanneer er geen contractuele rela4e is tussen
par4jen, maar er wel schade ontstaat. Hiervoor kan men dan ook aansprakelijk worden gesteld.
Vb. Wanneer een bouwbedrijf haar bouwtermijn niet nakomt en de klant daardoor extra kosten moet
maken, kan het bouwbedrijf hiervoor aansprakelijk worden gesteld. Wanneer datzelfde bouwbedrijf
tijdens het werk een ruit van de buurman stukmaakt, kan het ook aansprakelijk worden gesteld voor deze
schade, ondanks dat er geen contractuele relatie is tussen de partijen.
5. Aanvullend recht: beide par4jen kunnen in een contract afwijken van bepaalde regels, door eigen
afspraken te maken.
6. Dwingend recht: dwingend recht omvat regels waarvan men niet kan afwijken, zelfs niet door
onderlinge afspraken. Vaak bedoeld om bepaalde par4jen te beschermen.
7. Recht van openbare orde: dit zijn fundamentele regels waarvan overtreding de rechtsorde
schaadt.
Vb. Bij een huurovereenkomst is het mogelijk om bepaalde afspraken te maken omtrent reparaties en
andere zaken, dit is aanvullend recht. Bij de huurovereenkomst zal er sprake zijn van huurbescherming, dit
is dwingend recht. Wanneer dit pand gebruikt zou worden voor drugshandel is dit in strijd met het recht
van de openbare orde.
8. Bezit: is een feitelijke toestand
9. Eigendom: is een juridische toestand; de eigenaar kan beslissingen nemen over het goed
Vb. Bij vervoer over zee kunnen goederen in het bezit zijn van de zeevervoerder, maar dit maakt hem geen
eigenaar. De ontvanger heeft de eigendom over deze goederen. Tijdens het transport heeft hij deze echter
nog niet in zijn bezit.
3
Thomas De Boeck
2024 – 2025
Bedrijfsmanagement: Supply Chain Management
Docent: Kris Dekeijzer
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ..................................................................................................................................... 3
1.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................................ 3
Juridische begrippen ...................................................................................................................................... 3
Notie waardepapier ....................................................................................................................................... 4
Notie contractsvrijheid .................................................................................................................................. 4
Juridische verhouding cognossement............................................................................................................ 5
Identiteit schip ............................................................................................................................................... 5
1.2 Wat is maritiem recht? ................................................................................................................................. 5
Definitie ......................................................................................................................................................... 5
Particularisme van het maritiem recht .......................................................................................................... 5
Betrokken partijen ......................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: De bestaande regelgeving .......................................................................................................... 7
2.1 Belangrijke organisaties, redenen en regelgevingen .................................................................................... 7
Organisaties ................................................................................................................................................... 7
Redenen voor wetgeving ............................................................................................................................... 7
Wetgevingen.................................................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 3: Het cognossement ................................................................................................................... 13
3.1 Wat is een cognossement – Bill of Lading .................................................................................................. 13
Definitie ....................................................................................................................................................... 13
Vermeldingen op het cognossement ........................................................................................................... 13
Soorten i.v.m. overdraagbaarheid ............................................................................................................... 14
Clausules in het cognossement ................................................................................................................... 14
Waardepapier .............................................................................................................................................. 15
Soorten cognossementen ............................................................................................................................ 15
Hoofdstuk 4: Garantiebrieven ....................................................................................................................... 16
4.1 Principe: wat en waarom ............................................................................................................................ 16
Definitie ....................................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: Retentierecht en pandrecht ..................................................................................................... 17
5.1 Wat is retentierecht? .................................................................................................................................. 17
Definitie ....................................................................................................................................................... 17
Voorwaarden retentierecht ......................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 6: Afhandeling maritieme claim ................................................................................................... 18
6.1 Stappenplan................................................................................................................................................ 18
Procedure .................................................................................................................................................... 18
6.2 Bewarend beslag ........................................................................................................................................ 19
Definitie ....................................................................................................................................................... 19
Procedure .................................................................................................................................................... 19
Voorwaarden ............................................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 7: Voorbeelden cases ................................................................................................................... 20
2
, Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Inleidende begrippen
Juridische begrippen
1. Verantwoordelijkheid: betekent dat iemand moreel verplicht is om een bepaalde taak of
verplich4ng na te komen en is eerder ethisch van aard.
2. Aansprakelijkheid: betekent dat iemand juridisch verplicht kan worden om te handelen als gevolg
van bepaalde ac4es en gaat meestal om juridische consequen4es.
Vb. Een projectmanager is verantwoordelijk voor de goede uitvoering van een project. Als er iets fout loopt
en daardoor schade ontstaat kan hij aansprakelijk worden gesteld voor deze schade. De
verantwoordelijkheid doelt dus op het uitvoeren van taken, terwijl aansprakelijkheid meer focust op de
juridische gevolgen als er iets misgaat.
3. Contractuele aansprakelijkheid: dit is de aansprakelijkheid die voortvloeit uit de uitvoering van
een contract tussen par4jen. Wanneer één van de par4jen haar afspraken in het contract niet
nakomt kan deze aansprakelijk worden gesteld voor de schade die hierdoor ontstaat.
4. Buitencontractuele aansprakelijkheid: dit is wanneer er geen contractuele rela4e is tussen
par4jen, maar er wel schade ontstaat. Hiervoor kan men dan ook aansprakelijk worden gesteld.
Vb. Wanneer een bouwbedrijf haar bouwtermijn niet nakomt en de klant daardoor extra kosten moet
maken, kan het bouwbedrijf hiervoor aansprakelijk worden gesteld. Wanneer datzelfde bouwbedrijf
tijdens het werk een ruit van de buurman stukmaakt, kan het ook aansprakelijk worden gesteld voor deze
schade, ondanks dat er geen contractuele relatie is tussen de partijen.
5. Aanvullend recht: beide par4jen kunnen in een contract afwijken van bepaalde regels, door eigen
afspraken te maken.
6. Dwingend recht: dwingend recht omvat regels waarvan men niet kan afwijken, zelfs niet door
onderlinge afspraken. Vaak bedoeld om bepaalde par4jen te beschermen.
7. Recht van openbare orde: dit zijn fundamentele regels waarvan overtreding de rechtsorde
schaadt.
Vb. Bij een huurovereenkomst is het mogelijk om bepaalde afspraken te maken omtrent reparaties en
andere zaken, dit is aanvullend recht. Bij de huurovereenkomst zal er sprake zijn van huurbescherming, dit
is dwingend recht. Wanneer dit pand gebruikt zou worden voor drugshandel is dit in strijd met het recht
van de openbare orde.
8. Bezit: is een feitelijke toestand
9. Eigendom: is een juridische toestand; de eigenaar kan beslissingen nemen over het goed
Vb. Bij vervoer over zee kunnen goederen in het bezit zijn van de zeevervoerder, maar dit maakt hem geen
eigenaar. De ontvanger heeft de eigendom over deze goederen. Tijdens het transport heeft hij deze echter
nog niet in zijn bezit.
3
