PIJNSYSTEMEN
1. Inleiding
Pijnsystemen: onderdeel, specifieke submodaliteit vh somatosensorieel systeem
- Protectieve functie: lichaam tegen weefselschade beschermen
- Pijn door bv mechanische stimulatie NT door overstimulatie v tastreceptoren maar
initiatie thv nociceptoren
Signalen van romp / ledematen / achterzijde hoofd:
- Stijgen op doorheen neuraxis in vezelbundel genaamd anterolateraal systeem
Signalen v voorzijde hoofd:
- Tractus trigeminothalamicus anterior
Pijn en nociceptie zijn geen synoniemen
Pijnsystemen niet ‘hard wired’, ondergaan
veranderingen in ‘sensitiviteit’
(detectie/drempel) en ‘gain’ (versterking)
Intensiteit v pijnbeleving kan sterk
wisselen
Sensitisatie
- Perifere sensitisatie: zenuwuiteinden thv de schade
- Centrale sensitisatie: in ruggenmerg of hersenen
- Kan protectief zijn maar werkt averechts bij
chronische pijn
Figuur rechts:
- Allodynie = nt-pijnlijke prikkels worden als pijnlijk
ervaren
- Hyperalgesie = verhoogde gevoeligheid voor pijn,
prikkel intenser ervaren
IASP: publiceerde een herziene definitie v pijn
, Types pijn
Nociceptieve pijn
- Ontstaat door stimulatie v/e nociceptor
- Somatische (diep of opp) en viscerale nociceptoren
o Opp pijn: goed gelokaliseerd en scherp
o Diepe pijn: minder exact gelokaliseerd en doffe pijn
o Viscerale pijn: kan worden gerefereerd nr een somatische lokalisatie, bv bij
acuut myocard infarct => gerefereerd nr linker arm
Neuropathische pijn
- Ontstaat door letsel of dysfunctie vh zenuwstelsel
- Perifere neuropathische pijn
- Centrale neuropathische pijn
Nociplastische pijn
Pijnervaring = multidimensioneel, het omvat:
- Sensorieel-discriminatieve
- Affectieve
- Cognitieve
- Motorische
- Autonome componenten
2. Pijnsystemen
Transductie
Nociceptor = receptor geactiveerd door nociceptieve stimulus ( een potentieel schadelijke
stimulus)
- Oppervlakkige nociceptoren (huid, cornea)
- Diepe nociceptoren (viscerale organen, pezen …..)
Stimuli: mechanisch, chemisch, thermisch
- Chemische stimuli kunnen endogeen of exogeen zijn
Sommige nociceptoren zijn gevoelig aan meerdere stimuli => polymodale nociceptoren
1. Inleiding
Pijnsystemen: onderdeel, specifieke submodaliteit vh somatosensorieel systeem
- Protectieve functie: lichaam tegen weefselschade beschermen
- Pijn door bv mechanische stimulatie NT door overstimulatie v tastreceptoren maar
initiatie thv nociceptoren
Signalen van romp / ledematen / achterzijde hoofd:
- Stijgen op doorheen neuraxis in vezelbundel genaamd anterolateraal systeem
Signalen v voorzijde hoofd:
- Tractus trigeminothalamicus anterior
Pijn en nociceptie zijn geen synoniemen
Pijnsystemen niet ‘hard wired’, ondergaan
veranderingen in ‘sensitiviteit’
(detectie/drempel) en ‘gain’ (versterking)
Intensiteit v pijnbeleving kan sterk
wisselen
Sensitisatie
- Perifere sensitisatie: zenuwuiteinden thv de schade
- Centrale sensitisatie: in ruggenmerg of hersenen
- Kan protectief zijn maar werkt averechts bij
chronische pijn
Figuur rechts:
- Allodynie = nt-pijnlijke prikkels worden als pijnlijk
ervaren
- Hyperalgesie = verhoogde gevoeligheid voor pijn,
prikkel intenser ervaren
IASP: publiceerde een herziene definitie v pijn
, Types pijn
Nociceptieve pijn
- Ontstaat door stimulatie v/e nociceptor
- Somatische (diep of opp) en viscerale nociceptoren
o Opp pijn: goed gelokaliseerd en scherp
o Diepe pijn: minder exact gelokaliseerd en doffe pijn
o Viscerale pijn: kan worden gerefereerd nr een somatische lokalisatie, bv bij
acuut myocard infarct => gerefereerd nr linker arm
Neuropathische pijn
- Ontstaat door letsel of dysfunctie vh zenuwstelsel
- Perifere neuropathische pijn
- Centrale neuropathische pijn
Nociplastische pijn
Pijnervaring = multidimensioneel, het omvat:
- Sensorieel-discriminatieve
- Affectieve
- Cognitieve
- Motorische
- Autonome componenten
2. Pijnsystemen
Transductie
Nociceptor = receptor geactiveerd door nociceptieve stimulus ( een potentieel schadelijke
stimulus)
- Oppervlakkige nociceptoren (huid, cornea)
- Diepe nociceptoren (viscerale organen, pezen …..)
Stimuli: mechanisch, chemisch, thermisch
- Chemische stimuli kunnen endogeen of exogeen zijn
Sommige nociceptoren zijn gevoelig aan meerdere stimuli => polymodale nociceptoren
