HOOFDSTUK 1 — WEGTRANSPORT: EEN OVERZICHT
1.1 Een portret
Definitie en rol van wegvervoer
• Snel: hoge gemiddelde snelheid, beperkte afstand
• Flexibel: hoge bereikbaarheid, last-minute wijzigingen
• Klantgericht: door-to-door
→ Wegtransport = competitieve markt met lage marges onder sterke druk.
Relevante externe factoren (PESTEL)
• Politics: BREXIT, TIR, CMR, cabotage
• Economics: concurrentie, lage marges, e-commerce, stijgende brandstofprijzen
• Social: sociale dumping, chauffeurstekort
• Technology: platooning, autonomous driving, LZV’s, digitalisering
• Legal: rij- en rusttijden, sociale wetgeving, verkeerswetgeving
• Environment: emissies, congestie, elektrificatie, kilometerheffing
Belgische markt (2025)
• Merendeel = kleine bedrijven (1–5 voertuigen)
• Sector zwaar geïmpacteerd door:
o COVID-19 → verzwakte internationale handel en toegenomen internationale spanningen
o Chauffeurstekort
o Brexit
o Vluchtelingencrisis
o Innovaties
→ Komt overeen met stijgende faillissementen en lage marges.
Economische situatie & kostenstijging
• Ondernemingsvertrouwen daalt door geopolitieke spanningen → minder vraag.
• 2023–2024: recordfaillissementen (307 in 2024).
• Kostprijzen stijgen, maar vrachtprijzen blijven gelijk.
• Grootste kostenposten:
o Rijdend personeel: 35,2%
o Brandstof: 19%
1
,Chauffeurstekort (kritiek probleem)
• 1/3 van ondernemingen zoekt chauffeurs.
• Ook tekort aan dispatchers.
• Vergrijzing chauffeursbestand.
Vrachtplatformen
• Voorbeeld: Saloodo! – Teleroute.
• Kleine bedrijven overleven vaak via platformen of onderaannemers.
• Maar platformen houden lage tarieven in stand.
1.2 Globaal imago
Perceptie in de samenleving: wegvervoer krijgt een “kil” imago → populaire sectoren hebben herkenbare
beroepen → transportsector niet.
Misvattingen over alternatieven
60% denkt dat spoor/binnenvaart wegtransport kan vervangen.
MAAR:
• 95% van bedrijven niet aangesloten op spoor of waterweg.
• Alleen haalbaar voor:
o Grote volumes
o Lange afstanden
o Niet-dringend transport
o Voorspelbare prestaties
Waarom vrachtwagens onmisbaar blijven
• Flexibel en snel
• Deur-tot-deur (enige vervoermiddel dat tot aan de deur komt)
• Betrouwbaar
• Mogelijk voor kleine zendingen
1.3 Nut van het wegvervoer
Economische drijfveren
• Global sourcing → wereldwijde leveranciers → langere transporttrajecten
• Productie in lageloonlanden → meer goederenverplaatsingen
• Stijgende levensstandaard → meer consumptie
• JIT-logistiek → minder voorraad → meer ritten met kleinere volumes
• E-commerce boom → veel kleine leveringen, veel adressen
2
,Modale concurrentie
• Binnenvaart groeit, maar beperkt tot:
o Bulk
o Containers
o Niet-dringend vervoer
• Spoor presteert onvoldoende om een groot
aandeel over te nemen.
• Weg blijft:
o Snel
o Flexibel
o Deur-tot-deur
o Betrouwbaar door IT-systemen & tracking
1.4 Mobiliteit
Publieke perceptie → vrachtwagens veroorzaken files volgens bevolking.
Realiteit
• Personenwagens hebben grotere impact op congestie.
• 1 op 2 vrachtwagens in België = buitenlands voertuig.
• Files ontstaan vooral wanneer er weinig vrachtwagens rijden.
Operationele beperkingen
1. Venstertijden: laden/lossen bijna altijd binnen kantooruren → tegelijk met spits → moeilijk te
vermijden.
2. Rij- en rusttijden (EU-regels) → zie hoofdstuk 5
1.5 Het wegtransport en de veiligheid
Snelheidsperceptie
• Mensen denken dat vrachtwagens vaak te snel rijden.
• Maar:
o Verplichte snelheidsbegrenzer
o Tachograaf registreert alles 28 dagen lang
o Fraude = zeldzaam
Ongevallen (ETAC-studie)
• Menselijke factoren = grootste oorzaak.
• Vrachtwagenchauffeur verantwoordelijk in slechts 1 op 4 gevallen.
• Technische defecten spelen beperkte rol door moderne technologie.
3
, Veiligheidsaanpak in sector
• Permanente opleiding (Code 95).
• Bedrijven investeren zwaar in extra opleiding.
• In topbedrijven: 1 incident per 330.000 km (personenwagens: 1/30.000 km).
1.6 Het wegtransport en het milieu
Geluidshinder
• 15 moderne vrachtwagens maken evenveel geluid als 1 oude vrachtwagen
• Geluidshinder blijft bestaan maar veel beperkter dan vroeger
Luchtvervuiling – CO₂ & emissies
• Wegtransport verantwoordelijk voor:
o 72% van totale Europese CO₂-uitstoot in transport.
o In EU-vervoer: > 70% broeikasgas door wegvervoer.
Reductiemaatregelen
1. Schonere brandstoffen
2. Euro-normen → verminderen van uitstoot stikstof
3. EU-regelgeving CO₂ → voor nieuw vrachtwagens
o 2025: -15% CO₂
o 2030: -30% CO₂
4. Alternatieve aandrijvingen
o LNG → beperkt voordeel (meer NO₂ dan diesel).
o AdBlue → biologisch afbreekbaar → geen vervanger ban diesel, enkel toevoeging
o Elektrisch/ zero emission → bereik 200–300 km.
o Waterstof → niet verwacht vóór 2025.
5. Operationele maatregelen
o Ecodriving: aangepaste rijstijl → lager brandstofverbruik, minder slijtage en lagere
emissies
6. Langere en Zwaardere Vrachtwagens (LZV / ecocombi)
o Lengte: 25,25 m
o Massa: tot 60 ton
o Voordelen:
▪ Minder voertuigen nodig
▪ Lagere uitstoot per tonkilometer
▪ Minder chauffeurs per vervoerd volume.
4
1.1 Een portret
Definitie en rol van wegvervoer
• Snel: hoge gemiddelde snelheid, beperkte afstand
• Flexibel: hoge bereikbaarheid, last-minute wijzigingen
• Klantgericht: door-to-door
→ Wegtransport = competitieve markt met lage marges onder sterke druk.
Relevante externe factoren (PESTEL)
• Politics: BREXIT, TIR, CMR, cabotage
• Economics: concurrentie, lage marges, e-commerce, stijgende brandstofprijzen
• Social: sociale dumping, chauffeurstekort
• Technology: platooning, autonomous driving, LZV’s, digitalisering
• Legal: rij- en rusttijden, sociale wetgeving, verkeerswetgeving
• Environment: emissies, congestie, elektrificatie, kilometerheffing
Belgische markt (2025)
• Merendeel = kleine bedrijven (1–5 voertuigen)
• Sector zwaar geïmpacteerd door:
o COVID-19 → verzwakte internationale handel en toegenomen internationale spanningen
o Chauffeurstekort
o Brexit
o Vluchtelingencrisis
o Innovaties
→ Komt overeen met stijgende faillissementen en lage marges.
Economische situatie & kostenstijging
• Ondernemingsvertrouwen daalt door geopolitieke spanningen → minder vraag.
• 2023–2024: recordfaillissementen (307 in 2024).
• Kostprijzen stijgen, maar vrachtprijzen blijven gelijk.
• Grootste kostenposten:
o Rijdend personeel: 35,2%
o Brandstof: 19%
1
,Chauffeurstekort (kritiek probleem)
• 1/3 van ondernemingen zoekt chauffeurs.
• Ook tekort aan dispatchers.
• Vergrijzing chauffeursbestand.
Vrachtplatformen
• Voorbeeld: Saloodo! – Teleroute.
• Kleine bedrijven overleven vaak via platformen of onderaannemers.
• Maar platformen houden lage tarieven in stand.
1.2 Globaal imago
Perceptie in de samenleving: wegvervoer krijgt een “kil” imago → populaire sectoren hebben herkenbare
beroepen → transportsector niet.
Misvattingen over alternatieven
60% denkt dat spoor/binnenvaart wegtransport kan vervangen.
MAAR:
• 95% van bedrijven niet aangesloten op spoor of waterweg.
• Alleen haalbaar voor:
o Grote volumes
o Lange afstanden
o Niet-dringend transport
o Voorspelbare prestaties
Waarom vrachtwagens onmisbaar blijven
• Flexibel en snel
• Deur-tot-deur (enige vervoermiddel dat tot aan de deur komt)
• Betrouwbaar
• Mogelijk voor kleine zendingen
1.3 Nut van het wegvervoer
Economische drijfveren
• Global sourcing → wereldwijde leveranciers → langere transporttrajecten
• Productie in lageloonlanden → meer goederenverplaatsingen
• Stijgende levensstandaard → meer consumptie
• JIT-logistiek → minder voorraad → meer ritten met kleinere volumes
• E-commerce boom → veel kleine leveringen, veel adressen
2
,Modale concurrentie
• Binnenvaart groeit, maar beperkt tot:
o Bulk
o Containers
o Niet-dringend vervoer
• Spoor presteert onvoldoende om een groot
aandeel over te nemen.
• Weg blijft:
o Snel
o Flexibel
o Deur-tot-deur
o Betrouwbaar door IT-systemen & tracking
1.4 Mobiliteit
Publieke perceptie → vrachtwagens veroorzaken files volgens bevolking.
Realiteit
• Personenwagens hebben grotere impact op congestie.
• 1 op 2 vrachtwagens in België = buitenlands voertuig.
• Files ontstaan vooral wanneer er weinig vrachtwagens rijden.
Operationele beperkingen
1. Venstertijden: laden/lossen bijna altijd binnen kantooruren → tegelijk met spits → moeilijk te
vermijden.
2. Rij- en rusttijden (EU-regels) → zie hoofdstuk 5
1.5 Het wegtransport en de veiligheid
Snelheidsperceptie
• Mensen denken dat vrachtwagens vaak te snel rijden.
• Maar:
o Verplichte snelheidsbegrenzer
o Tachograaf registreert alles 28 dagen lang
o Fraude = zeldzaam
Ongevallen (ETAC-studie)
• Menselijke factoren = grootste oorzaak.
• Vrachtwagenchauffeur verantwoordelijk in slechts 1 op 4 gevallen.
• Technische defecten spelen beperkte rol door moderne technologie.
3
, Veiligheidsaanpak in sector
• Permanente opleiding (Code 95).
• Bedrijven investeren zwaar in extra opleiding.
• In topbedrijven: 1 incident per 330.000 km (personenwagens: 1/30.000 km).
1.6 Het wegtransport en het milieu
Geluidshinder
• 15 moderne vrachtwagens maken evenveel geluid als 1 oude vrachtwagen
• Geluidshinder blijft bestaan maar veel beperkter dan vroeger
Luchtvervuiling – CO₂ & emissies
• Wegtransport verantwoordelijk voor:
o 72% van totale Europese CO₂-uitstoot in transport.
o In EU-vervoer: > 70% broeikasgas door wegvervoer.
Reductiemaatregelen
1. Schonere brandstoffen
2. Euro-normen → verminderen van uitstoot stikstof
3. EU-regelgeving CO₂ → voor nieuw vrachtwagens
o 2025: -15% CO₂
o 2030: -30% CO₂
4. Alternatieve aandrijvingen
o LNG → beperkt voordeel (meer NO₂ dan diesel).
o AdBlue → biologisch afbreekbaar → geen vervanger ban diesel, enkel toevoeging
o Elektrisch/ zero emission → bereik 200–300 km.
o Waterstof → niet verwacht vóór 2025.
5. Operationele maatregelen
o Ecodriving: aangepaste rijstijl → lager brandstofverbruik, minder slijtage en lagere
emissies
6. Langere en Zwaardere Vrachtwagens (LZV / ecocombi)
o Lengte: 25,25 m
o Massa: tot 60 ton
o Voordelen:
▪ Minder voertuigen nodig
▪ Lagere uitstoot per tonkilometer
▪ Minder chauffeurs per vervoerd volume.
4
