H3; Voeding van het jonge kind
1. Introductie - Voeding in de eerste levensmaanden
↳ als VV spelen bij een belangrijke rol in het promoten, ondersteunen & begeleiden van BV + ondersteunen en
begeleiden van KV
↳ Voeding van baby in eerste levensmaanden/jaren = zeer belangrijk → periode waarin kind snel groeit en zich
ontwikkeld. BV varieert binnen de dag, binnen de voeding en wijzigt naarmate de moeder langer BV geeft
↪ 1e dag ⇒ bom van eiwitten, BV aan begin vd dag anders dan aan einde → niet te kopiëren met KV
↳ WHO & UNICEF adviseren: exclusief BV gedurende de eerste 6m
↳ Flesvoeding moet als referentie BV hebben → dus ook 60-75kcal/100ml
↳ Overzicht voeding in 1e levensmaanden:
Van geboorte - 6 maanden Borstvoeding/ kunstmatige startmelkvoeding
Vanaf 6 maanden BV/ kunstmatige startmelkvoeding + gevarieerde voeding
→ groentenpap/ fruitpapje + vlees, vis
Vanaf 1 jaar BV/ KV of volle koemelk (afhank. van voll. voedingsiname)
↳ Voordelen BV; volledig aangepast aan kind, onmiddelijk beschikbaar, steriel en op temp.
2. Belangrijke terminologie
↳ Zie woorden HB p.6 → knn toepassen
3. Voedingsbehoeften zuigelingen
3.1; Groei
↳ Om te weten of baby voldoende nutriënten inneemt gebruikt men groeicurves
↪ Bij afwijking van eigen curve → arts raadplegen
↳ BMI (= gewicht/ lengte²) stijgt tijdens 1e levensjaar ⇒ piek tss 6-12maanden
↪ Hierna daalt het tot een dieptepunt rond 5-6jaar ⇒ daarna terug stijging = Adiposity Rebound
⇒ gebeurt dit vroeger → meer kans op obesitas, vervroegde menstruatie, glucose-intolerantie,..
→ voeding in 1e levensjaren bepalen voor een groot deel hoe je als volwassene gaat zijn
3.2: Energie
↳ E-behoefte → afhankelijk vd stofwisseling, de activiteit en de groei vh kind
↳ In 1e levensjaar ⇒ belangrijk dat voeding voldoende energie- en nutriëntdens is
↳ Kinderen <1jaar = beperkte maaginhoud → eten kleine hoeveelheden
↪ <6m ⇒ melk aan 70kcal/100ml → indien hogere behoefte, hogere vraag
↪ vanaf 6m ⇒ meer vaste voeding, minder melk
→ WHO adviseert vaste voeding die even E-dens is als MM (best zo E- en Ndens op zo klein mogelijk opp.)
→ verhouding macronutriënten (koolhydraten, vetten & eiwitten) en micronutriënten (vitaminen & mineralen) is
ook van belang
3.3: Eiwitten
↳ Zonder eiwitten knn we niet leven
→ ze zijn de bouwstenen voor lichaamseigen eiwitten (alles in ons lichaam bestaat uit eiwitten)
→ leveren E (willen we eig niet want hiervoor hebben we koolhydraten en vetten)
↪ Bouwstenen van eiwitten = aminozuren (20 verschillende)
↳ Belangrijke eiwitrijke Vbronnen voor kids: melk, vlees, vis, eieren, zuivelproducten, peulvruchten
↪ Te hoge inname op jonge leeftijd ⇒ overgewicht/obesitas op latere leeftijd
↳ BV & KV zijn hierop aangepast, gebruik geen koemelk voor 6maanden
↳ >6m ⇒ yoghurtjes/ smeerkaas geven is niet nodig zie dia 24
3.4: Vetten
↳ zonder vetten knn we niet leven, functies voor het jonge kind;
↪ E-aanlevering → bevatten het meest E van alle macronutriënten
↪ nodig voor ontwikkeling van hersenen & immuunsysteem
↪ Nodig voor de opname van vetoplosbare vitaminen (ADEK) → kan je enkel opnemen als je vetten eet
↳ Onderscheid tss verzadigde (ongezond) en onverzadigde vetten (gezond)
↪ sinds kort → verplichte toevoeging van DHA (omega 3) aan zuigelingenvoeding
↳ Belangrijke Vbronnen van vetten voor kids: melk, toegevoegde vetten & oliën (liefst zoveel mog. omega 3)
, 3.5: Koolhydraten
↳ Ook een essentieel onderdeel
↳ 2 soorten
↪ Verteerbare koolhydraten ⇒ belangrijke bron van E (1g = 4kcal)
→ voor jonge kinderen; groenten, fruit, aardappelen, granen,..
Van nature aanwezige suikers; Toegevoegde suikers;
⇒ deze willen we het liefst (fruit,..) ⇒ proberen te vermijden (honing,..) → kids hebben deze niet nodig
↪ Niet-verteerbare koolhydraten (= voedingsvezels) ⇒ bescherming darmen, gn obesitas,CVA, diabetes 2,..
→ voor jonge kinderen; volkoren granen (maar ook groenten en fruit)
⇒ Geen te grote hoeveelheden <1 jaar → van volkoren producten zit je snel vol, maar kids hebben nog grote
E-behoefte + overmaat aan vezels kan voor krampen en winderigheid zorgen
3.6: Water
↳ Belangrijkste bron van vocht → verlies via; urine, stoelgang, huid & AH
↪ eerste 6 maanden ⇒ enkel melkvoeding → extra drank verminderd eetlust
↪ Na 6 maanden ⇒ minstens halve liter melkvoeding + vaste voeding + water
3.7: Vitaminen en mineralen
↳ onmisbaar voor veel processen in het lichaam
Vitaminen Mineralen & sporenelementen
↪ Vetoplosbare; ADEK ⇒ ijzer, calcium, natrium, magnesium, kalium, fosfor
↪ Wateroplosbare; B-vitamines & C
↳ Vanaf geboorte tot 6 jaar → elke dag een vitamine D supplement
↪ Vit-D bevordert groei en ontwikkeling beendergestel → gehalte in MM en KV is te laag + te weinig blootstelling
aan zonlicht (donkere kindjes hebben meer melatonine, beschermt tegen UV-straling)
↪ Bleke huid; 400IE, Donkere huid; 600IE
↳ Bij de geboorte Vitamine K toedienen → essentieel voor bloedstolling ⇒ onvoldoende in BV
↪ Oraal: 2mg/week voor 3 maanden of 1malig IM
↳ Ijzerinname moet voldoende hoog zijn → ijzergehalte in BV/KV is te laag + reserve is op na 6maand
↪ Vanaf 6 maanden; minstens 1 ijzerrijke voeding per dag (groentenpap) → wacht niet langer dan 6maand!
↳ Geen zout toevoegen aan maaltijden → nieren knn te hoge hoeveelheden niet verwerken
3.8; Praktische aanbevelingen: Macronutriënten (vetten, koolh, eiwitten)
↳ Eiwitten ⇒ hvlheid moet goed gerespecteerd worden
↬ MM & KV zijn hier aan aangepast
↬ Aanbevelingen K&G per leeftijd → vlees/vis/eieren = langzaam opbouwen + kaas/yoghurt/.. = overbodig
↳ Vetgehalte moet voldoende hoog zijn, met extra aandacht voor omega 3 vetzuren
↬ extra vetstof (gezonde!) toevoegen aan pap ⇒ 1kl tot max 1el/ maaltijd → geen boter
↬ Geen light producten
↳ Aandeel toegevoegde suikers moet laag genoeg blijven
↬ Vermijd bewerkte voeding → koeken, kinderchips, gesuikerde dranken
↬ Toevoegen van koekjesmeel/kinderkoek is niet nodig
↬ < 1jaar ⇒ géén honing → kan bacterie inzitten ⇒ kans op botulisme (spierverlamming)
4. Flesvoeding
4.1: Soorten flesvoeding
↳ Flesvoeding kan geproduceerd worden op basis van; koemelk-, geitenmelk- of sojaeiwit
↪ Enkele geschikt na aanpassingen! → aangepaste melkvoeding tot 12 à 18 maanden
↳ Wettelijk kader geldt enkel voor start- en opvolgmelk, niet voor groeimelken!!
4.1.1; Startvoeding of eersteleeftijdsmelk
↳ vanaf geboorte tot 6 maanden ⇒ CIJFER 1
↳ Lijkt best zo goed mogelijk op MM: laag gehalte aan eiwitten & lichte verteerbaarheid
↳ Wettelijk geregeld → hoeveelheden, minimulvereisten, grondstoffen
1. Introductie - Voeding in de eerste levensmaanden
↳ als VV spelen bij een belangrijke rol in het promoten, ondersteunen & begeleiden van BV + ondersteunen en
begeleiden van KV
↳ Voeding van baby in eerste levensmaanden/jaren = zeer belangrijk → periode waarin kind snel groeit en zich
ontwikkeld. BV varieert binnen de dag, binnen de voeding en wijzigt naarmate de moeder langer BV geeft
↪ 1e dag ⇒ bom van eiwitten, BV aan begin vd dag anders dan aan einde → niet te kopiëren met KV
↳ WHO & UNICEF adviseren: exclusief BV gedurende de eerste 6m
↳ Flesvoeding moet als referentie BV hebben → dus ook 60-75kcal/100ml
↳ Overzicht voeding in 1e levensmaanden:
Van geboorte - 6 maanden Borstvoeding/ kunstmatige startmelkvoeding
Vanaf 6 maanden BV/ kunstmatige startmelkvoeding + gevarieerde voeding
→ groentenpap/ fruitpapje + vlees, vis
Vanaf 1 jaar BV/ KV of volle koemelk (afhank. van voll. voedingsiname)
↳ Voordelen BV; volledig aangepast aan kind, onmiddelijk beschikbaar, steriel en op temp.
2. Belangrijke terminologie
↳ Zie woorden HB p.6 → knn toepassen
3. Voedingsbehoeften zuigelingen
3.1; Groei
↳ Om te weten of baby voldoende nutriënten inneemt gebruikt men groeicurves
↪ Bij afwijking van eigen curve → arts raadplegen
↳ BMI (= gewicht/ lengte²) stijgt tijdens 1e levensjaar ⇒ piek tss 6-12maanden
↪ Hierna daalt het tot een dieptepunt rond 5-6jaar ⇒ daarna terug stijging = Adiposity Rebound
⇒ gebeurt dit vroeger → meer kans op obesitas, vervroegde menstruatie, glucose-intolerantie,..
→ voeding in 1e levensjaren bepalen voor een groot deel hoe je als volwassene gaat zijn
3.2: Energie
↳ E-behoefte → afhankelijk vd stofwisseling, de activiteit en de groei vh kind
↳ In 1e levensjaar ⇒ belangrijk dat voeding voldoende energie- en nutriëntdens is
↳ Kinderen <1jaar = beperkte maaginhoud → eten kleine hoeveelheden
↪ <6m ⇒ melk aan 70kcal/100ml → indien hogere behoefte, hogere vraag
↪ vanaf 6m ⇒ meer vaste voeding, minder melk
→ WHO adviseert vaste voeding die even E-dens is als MM (best zo E- en Ndens op zo klein mogelijk opp.)
→ verhouding macronutriënten (koolhydraten, vetten & eiwitten) en micronutriënten (vitaminen & mineralen) is
ook van belang
3.3: Eiwitten
↳ Zonder eiwitten knn we niet leven
→ ze zijn de bouwstenen voor lichaamseigen eiwitten (alles in ons lichaam bestaat uit eiwitten)
→ leveren E (willen we eig niet want hiervoor hebben we koolhydraten en vetten)
↪ Bouwstenen van eiwitten = aminozuren (20 verschillende)
↳ Belangrijke eiwitrijke Vbronnen voor kids: melk, vlees, vis, eieren, zuivelproducten, peulvruchten
↪ Te hoge inname op jonge leeftijd ⇒ overgewicht/obesitas op latere leeftijd
↳ BV & KV zijn hierop aangepast, gebruik geen koemelk voor 6maanden
↳ >6m ⇒ yoghurtjes/ smeerkaas geven is niet nodig zie dia 24
3.4: Vetten
↳ zonder vetten knn we niet leven, functies voor het jonge kind;
↪ E-aanlevering → bevatten het meest E van alle macronutriënten
↪ nodig voor ontwikkeling van hersenen & immuunsysteem
↪ Nodig voor de opname van vetoplosbare vitaminen (ADEK) → kan je enkel opnemen als je vetten eet
↳ Onderscheid tss verzadigde (ongezond) en onverzadigde vetten (gezond)
↪ sinds kort → verplichte toevoeging van DHA (omega 3) aan zuigelingenvoeding
↳ Belangrijke Vbronnen van vetten voor kids: melk, toegevoegde vetten & oliën (liefst zoveel mog. omega 3)
, 3.5: Koolhydraten
↳ Ook een essentieel onderdeel
↳ 2 soorten
↪ Verteerbare koolhydraten ⇒ belangrijke bron van E (1g = 4kcal)
→ voor jonge kinderen; groenten, fruit, aardappelen, granen,..
Van nature aanwezige suikers; Toegevoegde suikers;
⇒ deze willen we het liefst (fruit,..) ⇒ proberen te vermijden (honing,..) → kids hebben deze niet nodig
↪ Niet-verteerbare koolhydraten (= voedingsvezels) ⇒ bescherming darmen, gn obesitas,CVA, diabetes 2,..
→ voor jonge kinderen; volkoren granen (maar ook groenten en fruit)
⇒ Geen te grote hoeveelheden <1 jaar → van volkoren producten zit je snel vol, maar kids hebben nog grote
E-behoefte + overmaat aan vezels kan voor krampen en winderigheid zorgen
3.6: Water
↳ Belangrijkste bron van vocht → verlies via; urine, stoelgang, huid & AH
↪ eerste 6 maanden ⇒ enkel melkvoeding → extra drank verminderd eetlust
↪ Na 6 maanden ⇒ minstens halve liter melkvoeding + vaste voeding + water
3.7: Vitaminen en mineralen
↳ onmisbaar voor veel processen in het lichaam
Vitaminen Mineralen & sporenelementen
↪ Vetoplosbare; ADEK ⇒ ijzer, calcium, natrium, magnesium, kalium, fosfor
↪ Wateroplosbare; B-vitamines & C
↳ Vanaf geboorte tot 6 jaar → elke dag een vitamine D supplement
↪ Vit-D bevordert groei en ontwikkeling beendergestel → gehalte in MM en KV is te laag + te weinig blootstelling
aan zonlicht (donkere kindjes hebben meer melatonine, beschermt tegen UV-straling)
↪ Bleke huid; 400IE, Donkere huid; 600IE
↳ Bij de geboorte Vitamine K toedienen → essentieel voor bloedstolling ⇒ onvoldoende in BV
↪ Oraal: 2mg/week voor 3 maanden of 1malig IM
↳ Ijzerinname moet voldoende hoog zijn → ijzergehalte in BV/KV is te laag + reserve is op na 6maand
↪ Vanaf 6 maanden; minstens 1 ijzerrijke voeding per dag (groentenpap) → wacht niet langer dan 6maand!
↳ Geen zout toevoegen aan maaltijden → nieren knn te hoge hoeveelheden niet verwerken
3.8; Praktische aanbevelingen: Macronutriënten (vetten, koolh, eiwitten)
↳ Eiwitten ⇒ hvlheid moet goed gerespecteerd worden
↬ MM & KV zijn hier aan aangepast
↬ Aanbevelingen K&G per leeftijd → vlees/vis/eieren = langzaam opbouwen + kaas/yoghurt/.. = overbodig
↳ Vetgehalte moet voldoende hoog zijn, met extra aandacht voor omega 3 vetzuren
↬ extra vetstof (gezonde!) toevoegen aan pap ⇒ 1kl tot max 1el/ maaltijd → geen boter
↬ Geen light producten
↳ Aandeel toegevoegde suikers moet laag genoeg blijven
↬ Vermijd bewerkte voeding → koeken, kinderchips, gesuikerde dranken
↬ Toevoegen van koekjesmeel/kinderkoek is niet nodig
↬ < 1jaar ⇒ géén honing → kan bacterie inzitten ⇒ kans op botulisme (spierverlamming)
4. Flesvoeding
4.1: Soorten flesvoeding
↳ Flesvoeding kan geproduceerd worden op basis van; koemelk-, geitenmelk- of sojaeiwit
↪ Enkele geschikt na aanpassingen! → aangepaste melkvoeding tot 12 à 18 maanden
↳ Wettelijk kader geldt enkel voor start- en opvolgmelk, niet voor groeimelken!!
4.1.1; Startvoeding of eersteleeftijdsmelk
↳ vanaf geboorte tot 6 maanden ⇒ CIJFER 1
↳ Lijkt best zo goed mogelijk op MM: laag gehalte aan eiwitten & lichte verteerbaarheid
↳ Wettelijk geregeld → hoeveelheden, minimulvereisten, grondstoffen
