DEEL 4: Ontwikkelingspsychologie
1. Ontwikkelingspsychologie als denkkader
1.1: Ontwikkelings- of levenslooppsychologie
↳ Ontwikkelingspsychologie = domein binnen de psychologie waarin de mens bestudeerd wordt in
heel zijn ontwikkelingsgang.
↳ Ontwikkeling = een duurzame en langzame verandering van een persoon → van geboorte tot sterfte
↪ geen momentopname (geleidelijke verandering)
1.2: Hoe ontstaat ontwikkeling
↳ Door welke factoren wordt nu eigenlijk de ontwikkeling van een persoon bepaald?
→ wordt het bepaald door je nature (jezelf) of door je nurture (omgeving)?
↳ tegenwoordig ook meer aandacht geschonken aan de ‘zelfbepaling’ = de eigen vrije keuze
⇒ Nature + Nurture + zelfbepaling = persoon (3 factoren die ontwikkeling van een persoon bepalen)
1.3: Ontwikkelingsfasen
Babytijd → Peutertijd → Kleutertijd → Schoolperiode → Adolescentie → Volwassenheid → Ouderdom
Babytijd
↳ Lichamelijke ontwikkeling
⇒ eerste 6 maanden → hoog groeitempo, maar asynchrone groei = verschillende delen v/h lichaam
groeien sneller dan andere
⇒ Aan 1 jaar → vaste voeding = lepel vastpakken, uit beker drinken + tandjes
↳ Motorische ontwikkeling
⇒ Kijkstadium (0-3m) → Grijpstadium (3-6m) → zitS(6-9m) → KruipS (9-12m) → LoopS (12-15m)
↳ Perceptuele ontwikkeling
⇒ 2mnd → kleuren waarnemen
⇒ 3mnd → gezichtsherkenning + ontstaan exogene glimlach
⇒ 6mnd → betere oog-hand coördinatie + diepteperspectief
1.4: Ontwikkelingsdomeinen
↳ verschillende domeinen: lichamelijke O, Motorische O, Cognitieve O,..
↳ Binnen elke ontwikkelingsfase knn we verschillende ontwikkelingsgebieden onderscheiden.
zie dia 7 & 8 & 9
2. Hechting en sociaal-emotionele ontwikkeling
2.1: Definitie
↳ Hechting = belangrijke stap in socio-emo ontwikkeling vd baby → een affectieve band tss personen
↳ Hechtingsgedrag = aangeboren tendens nabijheid te zoeken van een specifiek persoon (vooral bij
angst, vermoeidheid of ziekte) ⇒ Ouderlijke zorg = aangeboren tendens om beschermd te reageren
↳ Rond 8mnd ⇒ vreemdenangst en scheidingsangst
2.2.3; Hechtingsprocessen voor de geboorte
↳ Foetus (vanaf 6mnd) ⇒ kan stem van moeder herkennen + kan er geluidselementen in herkennen
↳ Ouders ⇒ imaginaire kind + positieve (en negatieve = angst) gevoelens + gerustheid na screening
2.2.4; Hechtingsprocessen direct na de geboorte
↳ baby volledig afhankelijk van andere → houd verzorgers in de buurt (huilen, zuigen,.)
↳ Ouders hebben een natuurlijk zorginstinct + bevrediging van biologische behoeften staat centraal
2.2.5; Gehechtheid in de eerste levensmaanden
↳ Baby = ontstaan van sociale glimlach
↳ baby vertoont lokgedrag, ouders vertonen zorggedrag → sensiviteit + responsiviteit
↳ Attunement = geslaagde afstemming & bevrediging relatie ⇔ mismatchment
1. Ontwikkelingspsychologie als denkkader
1.1: Ontwikkelings- of levenslooppsychologie
↳ Ontwikkelingspsychologie = domein binnen de psychologie waarin de mens bestudeerd wordt in
heel zijn ontwikkelingsgang.
↳ Ontwikkeling = een duurzame en langzame verandering van een persoon → van geboorte tot sterfte
↪ geen momentopname (geleidelijke verandering)
1.2: Hoe ontstaat ontwikkeling
↳ Door welke factoren wordt nu eigenlijk de ontwikkeling van een persoon bepaald?
→ wordt het bepaald door je nature (jezelf) of door je nurture (omgeving)?
↳ tegenwoordig ook meer aandacht geschonken aan de ‘zelfbepaling’ = de eigen vrije keuze
⇒ Nature + Nurture + zelfbepaling = persoon (3 factoren die ontwikkeling van een persoon bepalen)
1.3: Ontwikkelingsfasen
Babytijd → Peutertijd → Kleutertijd → Schoolperiode → Adolescentie → Volwassenheid → Ouderdom
Babytijd
↳ Lichamelijke ontwikkeling
⇒ eerste 6 maanden → hoog groeitempo, maar asynchrone groei = verschillende delen v/h lichaam
groeien sneller dan andere
⇒ Aan 1 jaar → vaste voeding = lepel vastpakken, uit beker drinken + tandjes
↳ Motorische ontwikkeling
⇒ Kijkstadium (0-3m) → Grijpstadium (3-6m) → zitS(6-9m) → KruipS (9-12m) → LoopS (12-15m)
↳ Perceptuele ontwikkeling
⇒ 2mnd → kleuren waarnemen
⇒ 3mnd → gezichtsherkenning + ontstaan exogene glimlach
⇒ 6mnd → betere oog-hand coördinatie + diepteperspectief
1.4: Ontwikkelingsdomeinen
↳ verschillende domeinen: lichamelijke O, Motorische O, Cognitieve O,..
↳ Binnen elke ontwikkelingsfase knn we verschillende ontwikkelingsgebieden onderscheiden.
zie dia 7 & 8 & 9
2. Hechting en sociaal-emotionele ontwikkeling
2.1: Definitie
↳ Hechting = belangrijke stap in socio-emo ontwikkeling vd baby → een affectieve band tss personen
↳ Hechtingsgedrag = aangeboren tendens nabijheid te zoeken van een specifiek persoon (vooral bij
angst, vermoeidheid of ziekte) ⇒ Ouderlijke zorg = aangeboren tendens om beschermd te reageren
↳ Rond 8mnd ⇒ vreemdenangst en scheidingsangst
2.2.3; Hechtingsprocessen voor de geboorte
↳ Foetus (vanaf 6mnd) ⇒ kan stem van moeder herkennen + kan er geluidselementen in herkennen
↳ Ouders ⇒ imaginaire kind + positieve (en negatieve = angst) gevoelens + gerustheid na screening
2.2.4; Hechtingsprocessen direct na de geboorte
↳ baby volledig afhankelijk van andere → houd verzorgers in de buurt (huilen, zuigen,.)
↳ Ouders hebben een natuurlijk zorginstinct + bevrediging van biologische behoeften staat centraal
2.2.5; Gehechtheid in de eerste levensmaanden
↳ Baby = ontstaan van sociale glimlach
↳ baby vertoont lokgedrag, ouders vertonen zorggedrag → sensiviteit + responsiviteit
↳ Attunement = geslaagde afstemming & bevrediging relatie ⇔ mismatchment
