Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 8 out of 248 pages
Summary

Politiestudies 25-26: samenvatting lessen + handboek + toetsvragen

Document preview thumbnail
Preview 8 out of 248 pages

Ik behaalde 16/20 hiermee. Deze samenvatting omvat zowel de zelf gemaakte notities in de les alsook de gastcolleges en de zelfstudie lessen. In deze samenvatting heb ik ook gebruik gemaakt van de notities uit het boek Blauw ter aanvulling en extra verduidelijking. Ook de toetsvragen na elke les en hoofdstuk (uit het boek Blauw) staan telkens in de samenvatting.

Content preview

SAMENVATTING POLITIESTUDIES
DE MAATSCHAPPELIJKE OPDRACHT VAN DE POLITIE (HOOFDSTUK 3)
Maatschappelijke opdracht van de politie: de identiteit van de politie

Identiteit -> die is onder druk -> met verschillende zaken te maken
• Enerzijds symbolisch: als we politie zien hebben we niet altijd de neiging positief te zijn
tegenover hen -> uniform lokt een reactie uit -> symbolische functie
• Identiteit -> organisatie die zalf of slaat? Helpen ze de mensen? Of alleen een
organisatie die als er iets aan de hand is opdaagt en de handboeien trekt? Organisatie
die dat doet met de mond, bemiddeling of via wapens (repressief afdwingen van
gezag)?

De legitimiteit (vertrouwen hebben, gezag hebben,
respect hebben voor de politie) is aan het dalen

America -> black lives matters (wordt gefund door zeer
grote mensen, artiesten, intellectuelen, rijke Amerikanen
die opkomen voor een humane behandeling van zwarten
in Amerika) -> opgekomen vooral tijdens corona -> door
dood van George Floyd is dit overgewaaid naar Europa

In Amerika -> zwarten wordt proportioneel meer in de
gevangenis gestoken dan de blanken (zwart wordt
geassocieerd met geweld, schrik)

Wat zit achter black lives matters -> kolonisatie gedachte
die blijft voortleven

Black lives matters zegt we moeten de politie aanpakken
want het domineren van de zwarten moet er uit -> het is
tijd voor fundamentele verandering zeggen ze, we moeten de politie afschaffen



Consent geven
è Staat onder druk in de UK
è Vooral skaters en rappers worden on
de UK onderworpen aan controles




1

,MAATSCHAPPELIJKE OPDRACHT VAN DE POLITIE




Politie is organisatie die bij wet in het leven geroepen wordt -> je moet daarvoor een mandaat krijgen
van de overheid (parlement)

Verantwoordelijkheid wordt gedragen door ministers van binnenlandse zaken en justitie -> politie staat
onder hun verantwoordelijkheid

De politie is een verlengstuk van de uitvoerende macht

Wetgevende macht -> parlement (wetten)

Uitvoerende macht -> regering (uitvoeren wat men in een regeerakkoord heeft vastgelegd en heeft
steun nodig van parlement, zijn de ministers) -> politie hoort tot de uitvoerende macht

Rechterlijke macht -> magistratuur (zittende (=rechtbank) als staande (=OM) magistratuur

Politie heeft ook een symbolische functie -> om aanwezig te zijn, om aanwezigheidscontrole te hebben,
als we ze zien gaan mensen zich al anders gaan gedragen

Politie heeft een formele sociale controle -> ze kan die macht gebruiken en ze gaat rust bewaren en
orde bewaren

Gekenmerkt door paradoxen of tegenstellingen -> tegengestelde eisen Moet voldoen aan
conflicterende eisen:
• Beschermer en hoeder van mensenrechten
• Staat militairy policing versus de burger Policing by consent (vb. COVID)
• Meerderheid versus minderheden
• Zorg versus hard optreden
• …


2

,Politie wie ga je beteugelen? Meerderheden of minderheden?
è Je moet redeneren vanuit de veiligheidsgedachte
è Extreem rechts -> gelinkt aan extreem gewed
è Het is een moeilijke casus

Welke maatschappelijke functies vervult de politie in de praktijk? Waarom hebben we eigenlijk politie?

Is de veronderstelling juist dat politiewerk samenvalt met gebruik van geweldsmiddelen?

In hoeverre klopt het dat politie een crime-fighting organisatie is?

Identiteit van de politie
• Handhaven openbare orde en bestrijden van de criminaliteit
• Afdwingen van wetgeving en zelf toepassen van wetgeving
• Gezag, staat, recht … eenheid van natie

Staat onder druk door
• Maatschappelijke ontwikkelingen (individualisering, globalisering,…)
• Legitimiteit minder vanzelfsprekend
• Pluralisering van de politie
• Privatisering van de politie
• Legitimiteit van de politie is fragiel/staat onder druk

Eenheid van natie -> eenheid van staat

Maatschappelijke ontwikkeling staat onder druk -> bewegingen zoals black lives matter die voeding
vinden in onze maatschappij -> maatschappelijke ontwikkelingen (migratieproblemen) -> politie zit daar
tussen en is daar mee een speler van in het veld

Pluralisering van de politie -> plural policing -> meer en meer instanties worden in het leven geroepen
die politietaken krijgen (private maatschappijen) -> politie kan/mag daardoor soms minder doen
waardoor hun identiteit onder druk komt te zijn (ingang van politiekantoren bewaken gebeurt vaker
door gfrs (private politie) etc) -> het wordt onduidelijker welke taak bij wie behoort

Private politie is goedkoper dan de gewone politie

Voetbalmatch -> politie is zowel binnen als buiten het stadium aanwezig (in stadium als undercover)

Werchter, Pukkelpop, Tomorrowland -> buiten en binnen (binnen undercover)

Privatisering van de politie -> iets wat de maatschappelijke opdruk onder druk zet -> de legitimiteit van
de politie daalt hierdoor en wordt fragieler -> politie heeft minder gezag hierdoor

Antwoord van de politie: pogingen om nieuwe identiteit te formuleren
• Community oriented policing
• Verstrengen: zero tolerance policing en crime fighting
• New Public Management – prioriteiten stellen via kerntaken en value for money principe



3

,In Nederland noemen ze politie dieners -> bij ons noemen we dat flikken

New Public Management -> verstrengt optreden komt er vaak uit de overheid zelf -> zalvende functie
van de politie komt hierdoor onder druk te staan
• Eind jaren 80 begin jaren 90 -> management wetenschap is op de voorgrond getreden
waarin men een beweging kreeg van als je investeert in een overheidsinstantie dan
moer daarvan een return of investment van zijn
• Ons belastingsgeld moet goed besteed worden
• Politie moet efficiënter zijn, dingen sneller doen en met minder geld
• Meer veiligheid -> dan moesten er meer politiemensen komen
• De beweging kwam binnen bij de overheid -> waardoor ze zelf prioriteiten moesten
stellen (niet genoeg geld, daar aandacht aan besteden en daar niet meer) ->
maatschappelijke opdracht kwam onder druk te zijn
• Politie kan vandaag de dag niet meer alle grote evenementen beschermen -> haar
takenpakket veranderd daarin




4

,DE 4 DIMENSIES
4 dimensies:
1. Monopolie van geweld als unieke competentie
2. De morele basis van politiewerk
3. Probleemgericht karakter
4. De eis van legitimiteit

Examen vraag: waarom staat de maatschappelijke opdracht onder druk? Wat zijn de verschillende
tendensen daarin?
• 4 dimensies die ervoor zorgen dat de maatschappelijke opdracht ingevuld wordt
• 4 dimensies moeten met elkaar in balans zijn >< indien dit niet is dan komt de identiteit
onder druk

Examen vraag: wat zijn de 4 dimensies van Jan Tekstra

1. Monopolie van geweld
• Politie krijgt mandaat van de overheid om geweld uit te oefenen (artikel 1 van de Wet
op het Politieambt, 1992)
• Unieke competentie (geweldsmonopolie)
• 24/7
• Dienst- en hulpverlening (force & service)
• Eerstelijnhandhaving
• Policing ‘Skid rows’
• Goed politiewerk = vermijden van geweld
o Dilemma’s – streetcorner politicians (Muir, 1977)
o Peace keepers (Bittner, 1979)
• Geweldsmonopolitie : belang van accountability over gebruik van machtsmiddelen
(Weber)

Elke politiezone moet een permanentie hebben en moet 24/7 bereikbaar zijn

Hoe gaan ze dat monopolie van geweld inzetten? Zalven of slaan?

Politie is de eerstelijnsinstantie -> 24/7 beschikbaar -> de belangrijkste job van een
politieorganisatie

Recherche -> tweedelijns

Policing ‘Skid rows’ -> politiemensen die aanwezig zijn, patrouilleren in een stad en die -> Skid rows
verwijst naar plekken in LA waar heel veel zwevers, mensen zonder papieren, drugs aanwezig waren
-> wordt gezien als eerstelijnshandhaving -> vaak ook sekswerk aanwezig

Monopolie van geweld -> geweld als laatste mogelijkheid toepassen -> matrak en pepperspray
wordt wel vaker gebruikt, maar wapen niet

Accountability krijgen over gezag is belangrijk in het monopolie van geweld



5

, 2. Politie als morele instantie
• Staat vertegenwoordigd morele waarden van een samenleving
• Sociale instituties vormen cement van de samenleving
• Moreel individualisme (als antwoord op toenemende individualisering) – staat moral
agency
• Symbolisch kapitaal van de politie (Durkheim: moral agency)!
• Symbolisch-morele kant van politie versus de instrumentele aspecten van politiewerk

Door met combi te rijden zorgen ze al voor wat orde in de samenleving

Sociale instituties (onderwijs, bedrijven, fabrieken,…) -> ze vormen het cement van onze samenleving -
> politie behoort hier ook toe als morele instantie van onze samenleving –> we kunnen ons geen
maatschappij inleven zonder politie (er zijn wel samenlevingsvormen die geen politie gebruiken)

Politie legt hun moraal op aan de maatschappij

Cannabis gebruik -> meer en meer tolerantie hiervoor -> politie vindt dit not done -> dat is de algemene
norm

Politie blijft de norm zetten -> wordt door hun bepaald -> instandhouden van dominante
maatschappelijke normen

Politie is het symbolisch kapitaal van onze maatschappij -> sociale orde die zij afdwingen

Instrumenteel -> politie is het instrument om bepaalde zaken aan te pakken (criminaliteit te bestrijden,
veiligheid aan te pakken)

3. Probleem-gerichtheid
• Goldstein ‘problem oriented policing’
• Politie is niet alleen afdwingen van regels
• Tegen : meer blauw op straat – brandweerpolitie
• Basis van Nieuw bedrijfsmatig denken en later evidence-based policing
• Moeilijk meetbaar voor politie…. -> wanneer is de politie effectief?

Politie heeft heel hard de neiging om problemen op te lossen -> komt door har brandweerpolitie taak
dat men heeft

Elke ploeg bestaat uit 2 mensen

Hoofdtaak van politie -> interventie -> problemen oplossen -> heel snel, pragmatisch -> deint ook uit
naar het beleid

Visies uitbouwen op lange termijn -> problemen oplossen op lange termijn -> daar hebben ze het
moeilijk mee bij de politie




6

,Evidence-based politie -> politiewerk dat aantoont dat het werkt -> het moet nuttig zijn anders gaan ze
er niet meer in investeren -> men loopt zichzelf daardoor voorbij -> men gaat daardoor soms zijn doel
voorbij lopen

4. Nood aan legitimiteit
• Verwerven en behouden van legitimiteit
• Sociale legitimiteit
- Burgers begrijpen politieoptreden en vinden het rechtvaardig
- Gezagsdragers
- Basis voor vertrouwen

• Normatieve legitimiteit
- Staat los van percepties van burgers
- Ratio, basis van rechtsregels
- Rechtmatigheid, rechtvaardigheid, respectvolle bejegening, responsiviteit,
menselijke waardigheid en geven van verantwoording

• Beiden moeten voldaan zijn
- Dilemma: afstand van de burger versus betrokkenheid van de politie in haar
relatie met de burger
è Beiden moeten voldaan zijn om haar rol te vertolken

Als politie wil functioneren moet ze legitiem zijn, erkend worden en gezag krijgen van de bevolking ->
we zien dat dit aan het dalen is

Sociale legitimiteit -> de mate waarin mensen een regel, beslissing of organisatie eerlijk, juist en
aanvaardbaar vinden

Normatieve legitimiteit -> volgt politie zelf de wet? Wordt de wet gerespecteerd door de politie? Slaagt
de politie er in dit daadwerkelijk af te dwingen?

Onderling samenhangend

Indien niet onderling samenhangend: gevaar voor verzelfstandiging van 1 element
o Dwang vereist legitimiteit
o Nadruk op moreel-symbolische betekenis van politiewerk kan leiden tot zelf formuleren
van waarden en normen
o Probleemgerichtheid – ver doorgedreven vormen van evidence-based policing
o Enkel legitimiteit kan gevaar zijn voor imago politie

De 4 dimensies moeten in evenwicht zijn -> indien dit niet is dan is uw identiteit niet in balans -> daling
van respect en gezag voor de politie -> mensen gaan minder aangeven, gaan vertellen wat er gebeurd
en de politie wordt blind daardoor (ze weet niet wat er hierdoor gebeurt in de maatschappij)

Cursus lezen: wat zorgt er voor spanningen en wat zijn paradoxen -> examen vraag!!!!


7

, TOETSVRAGEN
1. Leg uit 'politie-abolitionisme'?

2. Wat betekent 'policing by consent'?

3. De traditionele pijlers van politie hebben hun vanzelfsprekendheid verloren. Leg uit.

4. De politie heeft in de afgelopen jaren zelf een aantal maatregelen genomen om haar identiteit te
herpositioneren en verstevigen. Leg uit.

5. Leg uit: de rol van de politie in de maatschappij is meer dan crime fighting.

6. Wat zegt Bittner over de maatschappelijke rol van de politie? Wat is de voornaamste kritiek op Bittner
zijn betoog?

7. Welk beeld over de rol van de politie in de samenleving kan op grond van het werk van Durkheim
worden geformuleerd?

8. Leg uit 'problem-oriented policing'?

9. Geef een aantal bedenkingen bij 'evidence-based policing.

10. Leg het verschil uit tussen sociale en normatieve legitimiteit.

11. Welke vier kernonderdelen kunnen we onderscheiden in het definiëren van de maatschappelijke
opdracht van de politie?




8

Document information

Study
Uploaded on
December 16, 2025
Number of pages
248
Written in
2025/2026
Type
Summary
$11.24

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
victoiregarcia
4.2
(6)
Sold
90
Followers
17
Items
26
Last sold
1 day ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions