Samenvatting ademhaling:
thoraxradiologie Walter de Wever
LES 2: Infectious lung disease
Pulmonary infection
- Meest frequente infecties in outpatients & inpatients
- Beeldvorming is een geïntegreerde rol in diagnose en management en kan nuttige tekens
laten zien
- Gouden standaard voor pneumonie =
o Aanwezigheid nieuwe long schaduw op thorax-Rx
o In combo met compatibel klinisch beeld
Pneumonie – beeldvorming
- Pulmonaire abnormaliteiten
- Locatie/ extensie (1 kwab/ meer kwabben) legionella altijd meerdere kwabben
- Is het een infectie
- Oorzaak van de infectie
- Geassocieerde bevindingen, complicaties?
- Evolutie na diagnose
1. Guide-Lines voor chest RX
Kliniek
- Als pneumonie verdenkt wordt RX ter bevestiging
- Uitbreiding van ziekte te zien
- Pleurale effusie checken
Pt met ernstige CAP
- Pulmonaire consolidatie in meer dan 50%
o Na <48 u zichtbaar, of minder na opname gecorreleerd met een meer dan 3 maal
verhoogd mortaliteit-risico
- Klaring van thorax-RX
o Na 7 dagen behandeling : 25% betere RX; terwijl kliniek al 56% verbeterd
o Na 28 d 53% beter, kliniek 78% verbeterd
BESLUIT: RX moet herhaald worden minimaal na 8-12 weken therapie voor ernstige CAP
- Vroeger RX nemen : enkel bij klinische verergering
2. Welke beeldvorming
- RX: normaal voldoende
- CT: bij complicaties
o Hemorrhage
o Cavitaties
o Pulmonaal abces
o Thoraxwand invasie
o Pleurale effusie/ empyeem
3. Classificatie pneumonie
- Morfologisch
1
, o Lobair
o Bronchopneumonie
o Acute interstitiële pneumonie
- Ontstaan-mechanisme
o CAP
o HAP = nosocomiale pneumonie (NP)
o Aspiratie pneumonie: geeft aanleiding tot inflammatie/ infectie bij iets viraal aspireren
- Patiënt
o Immuun-competente
o Immuun-gecompromitteerd
Lobaire pneumonie
Airspace pneumonie = lucht-houdende ruimte, vocht
o Infectie begint aan buitenkant, dan naar centraal
o Acini gevuld met vlocht, met minimale cellulaire reactie
o De grote bronchi blijven patent
- Consolidatie = alveolair-vullend proces dat lucht vervangt in de
aangedane delen,
o Gestegen pulmonaire attenuatie
o vage randen met aangrenzende luchtwegen en
BV
- Air-filled bronchi worden zichtbaar wanneer omringd met
dense, geconsolideerd long-parenchy
o Kunnen een air-bronchogram teken produceren
Is het vaaktst gezien bij bacteriële infectie
Bronchopneumonie
Patroon
- Heterogene consolidatie
- Tubulaire opaciteiten
- Soms volume verlies in het aangedane deel van de long
- Grote luchtwegen
- Snelle accumulatie van inflammatoire cellen
Infectie start in luchtwegen airbronchogram zie je niet
Het virulente organisme en inflammatoire respons leiden soms tot necrose en
weefsel-destructie
- Abces formatie is frequent
- Pneumatoceles (= dunwandig, met lucht gevulde cysten in longen die ontstaan na longbeschadeging; trauma, infectie, beademing)
Weefsel destructie verlies normale architectuur & fibrose na heling van de acute
infectie
Interstitiele pneumonie
- Patroon van
o Virale & pneumocytsis pneumonia
- 2 soorten patronen
o Dominante interstitiële pneumonie reticulo-nodulair patroon
o Meer virulent & snel progressieve ziekte
Zowel interstitium & lucht-houdende ruimtes aangedaan
2
, Tree-in-bud sign
= in smalle luchtwegen of terminale bronchioles op CT zichtbaar want
- Kleine grootte <2 mm en dunne wand <0.1 mm
- Kleine luchtwegen zie je normaal niet, bij infectie zullen deze dilateren en
dan zie je ze plots wel zullen gevuld zijn met infectieus materiaal
(mucus, pus, vocht, cellen)
= Infectieuse bronchiolitis
Maar ook andere (aspiratie, folliculaire bronchiolitis, chronsiche
luchtweginflammatie (cystic fibrose), adenocarcinoom
Diagnostisch voor mycobacteriële infectie, maar kan nog
vanalles zijn
Halo teken Atoll teken
= CT-bevinding van een perifere ring van matglas opaciteit die een pulmonaire massa
omringd
Wanneer halo + pt met neutropenie = Angio-invasieve Aspregillus infectie
- Halo in vroeg stadium zichtbaar
- Matglas = de hemorragische omranding van de infarct long en is door
vasculaire fungus-invasie
Miliar patroon
Patroon
- Meerdere kleine <3 mm pulmonaire nodulus
- Gelijkaardige grootte
- Ad random verdeeld over beide longen
Hematogene verspreiding van infectie TBC
DD/ metastase meta zou groter dan 3 mm zijn
Complicaties van pneumonie
Long abces/ cavitatie
o Inhomogene zone + cavitatie op CT
necrotiserende infectie
o Pulmonaire necrose Regio’s met gedaalde
attenuatie
o Caviteit = abnormale translucentie in een gebied
van consolidatie met of zonder geassocieerd lucht-
vocht niveau
o Kan niet-infectieuze origine hebben ; maligniteit, radiatie-therapie, long-infarct
Pleurale effusie & empyeem
3
thoraxradiologie Walter de Wever
LES 2: Infectious lung disease
Pulmonary infection
- Meest frequente infecties in outpatients & inpatients
- Beeldvorming is een geïntegreerde rol in diagnose en management en kan nuttige tekens
laten zien
- Gouden standaard voor pneumonie =
o Aanwezigheid nieuwe long schaduw op thorax-Rx
o In combo met compatibel klinisch beeld
Pneumonie – beeldvorming
- Pulmonaire abnormaliteiten
- Locatie/ extensie (1 kwab/ meer kwabben) legionella altijd meerdere kwabben
- Is het een infectie
- Oorzaak van de infectie
- Geassocieerde bevindingen, complicaties?
- Evolutie na diagnose
1. Guide-Lines voor chest RX
Kliniek
- Als pneumonie verdenkt wordt RX ter bevestiging
- Uitbreiding van ziekte te zien
- Pleurale effusie checken
Pt met ernstige CAP
- Pulmonaire consolidatie in meer dan 50%
o Na <48 u zichtbaar, of minder na opname gecorreleerd met een meer dan 3 maal
verhoogd mortaliteit-risico
- Klaring van thorax-RX
o Na 7 dagen behandeling : 25% betere RX; terwijl kliniek al 56% verbeterd
o Na 28 d 53% beter, kliniek 78% verbeterd
BESLUIT: RX moet herhaald worden minimaal na 8-12 weken therapie voor ernstige CAP
- Vroeger RX nemen : enkel bij klinische verergering
2. Welke beeldvorming
- RX: normaal voldoende
- CT: bij complicaties
o Hemorrhage
o Cavitaties
o Pulmonaal abces
o Thoraxwand invasie
o Pleurale effusie/ empyeem
3. Classificatie pneumonie
- Morfologisch
1
, o Lobair
o Bronchopneumonie
o Acute interstitiële pneumonie
- Ontstaan-mechanisme
o CAP
o HAP = nosocomiale pneumonie (NP)
o Aspiratie pneumonie: geeft aanleiding tot inflammatie/ infectie bij iets viraal aspireren
- Patiënt
o Immuun-competente
o Immuun-gecompromitteerd
Lobaire pneumonie
Airspace pneumonie = lucht-houdende ruimte, vocht
o Infectie begint aan buitenkant, dan naar centraal
o Acini gevuld met vlocht, met minimale cellulaire reactie
o De grote bronchi blijven patent
- Consolidatie = alveolair-vullend proces dat lucht vervangt in de
aangedane delen,
o Gestegen pulmonaire attenuatie
o vage randen met aangrenzende luchtwegen en
BV
- Air-filled bronchi worden zichtbaar wanneer omringd met
dense, geconsolideerd long-parenchy
o Kunnen een air-bronchogram teken produceren
Is het vaaktst gezien bij bacteriële infectie
Bronchopneumonie
Patroon
- Heterogene consolidatie
- Tubulaire opaciteiten
- Soms volume verlies in het aangedane deel van de long
- Grote luchtwegen
- Snelle accumulatie van inflammatoire cellen
Infectie start in luchtwegen airbronchogram zie je niet
Het virulente organisme en inflammatoire respons leiden soms tot necrose en
weefsel-destructie
- Abces formatie is frequent
- Pneumatoceles (= dunwandig, met lucht gevulde cysten in longen die ontstaan na longbeschadeging; trauma, infectie, beademing)
Weefsel destructie verlies normale architectuur & fibrose na heling van de acute
infectie
Interstitiele pneumonie
- Patroon van
o Virale & pneumocytsis pneumonia
- 2 soorten patronen
o Dominante interstitiële pneumonie reticulo-nodulair patroon
o Meer virulent & snel progressieve ziekte
Zowel interstitium & lucht-houdende ruimtes aangedaan
2
, Tree-in-bud sign
= in smalle luchtwegen of terminale bronchioles op CT zichtbaar want
- Kleine grootte <2 mm en dunne wand <0.1 mm
- Kleine luchtwegen zie je normaal niet, bij infectie zullen deze dilateren en
dan zie je ze plots wel zullen gevuld zijn met infectieus materiaal
(mucus, pus, vocht, cellen)
= Infectieuse bronchiolitis
Maar ook andere (aspiratie, folliculaire bronchiolitis, chronsiche
luchtweginflammatie (cystic fibrose), adenocarcinoom
Diagnostisch voor mycobacteriële infectie, maar kan nog
vanalles zijn
Halo teken Atoll teken
= CT-bevinding van een perifere ring van matglas opaciteit die een pulmonaire massa
omringd
Wanneer halo + pt met neutropenie = Angio-invasieve Aspregillus infectie
- Halo in vroeg stadium zichtbaar
- Matglas = de hemorragische omranding van de infarct long en is door
vasculaire fungus-invasie
Miliar patroon
Patroon
- Meerdere kleine <3 mm pulmonaire nodulus
- Gelijkaardige grootte
- Ad random verdeeld over beide longen
Hematogene verspreiding van infectie TBC
DD/ metastase meta zou groter dan 3 mm zijn
Complicaties van pneumonie
Long abces/ cavitatie
o Inhomogene zone + cavitatie op CT
necrotiserende infectie
o Pulmonaire necrose Regio’s met gedaalde
attenuatie
o Caviteit = abnormale translucentie in een gebied
van consolidatie met of zonder geassocieerd lucht-
vocht niveau
o Kan niet-infectieuze origine hebben ; maligniteit, radiatie-therapie, long-infarct
Pleurale effusie & empyeem
3
