Een VOLLEDIGE samenvatting van SELECTED TOPICS IN MUSCULOSKELETAL PATHOLOGIE : SPORT

ELLEBOOG
INTRODUCTIE
 Elleboog = hinge met een grote excursie mogelijkheid
 3 basisvoorwaarden voor een goed functionerende elleboog:
o Mobiliteit
o Stabiliteit
o Pijnvrij
 Wanneer één van de 3 voorwaarden niet vervuld zijn, kan de patiënt een serieus probleem
hebben
 MOBILITEIT
o 3 gewrichten:
 Ulno-humeraal (UH): flexie-extensie
 Radio-capitellair (RC): pronatie-supinatie
 Proximaal radio-ulnair (pRU)
o Wanneer er iets mis is in de elleboog, kan ook de functie in de hand
aangetast worden
o Wanneer ROM gaat afnemen, gaat ADL-functioneren verminderen 
exponentiele afname van de ruimte waarin je kan reiken zonder je hele lichaam te moeten
gebruiken
 -80% in functioneren indien ROM -50%
o ADL = 30-120° ROM
 We hebben minstens 90° ROM nodig, maar dit is nog steeds een grote beperking 
je kan niet aan je eigen mind om te eten, tanden poetsen, …
 Hoe meer ROM, hoe beter (zolang het niet voor instabiliteit zorgt)
 Elke limitatie is een belangrijke afname van de functie
o Elke operatie is een risico
 Je weet niet wat de uitkomst kan zijn  er kan geen winst of zelfs een verlies in ROM zijn
en een toename in pijn
 Wanneer de patiënt heel gemotiveerd is, kan het wel overwogen worden
 Immobilisatie gaat snel leiden tot stijfheid en ankylose (ook bij kinderen)
 STABILITEIT
o Bot  elk articulair oppervlak heeft een hoge congruentie met elkaar
 Hoogste congruentie in extensie
o Kapsel (vooral anterieure deel)
o Ligamenten  gaan het gewricht omringen, vooral mediaal en lateraal
o Spieren  spieren van boven- en onderarm gaan het gewricht kruisen, wanneer de statische
stabiliteit faalt is het cruciaal dat dynamische stabiliteit wel in orde is
o  kleine instabiliteit kan al zorgen voor grote klachten
ELLEBOOG LETSELS IN SPORT
 Bovenhandse sporten, tennis, gymnastiek, contact sporten
 Chronisch:
o OCD (kinderen)
o MUCL / VEO (volwassenen)
 Acuut:
o fractuur mediale condyl
o PKRI (luxatie)
 er zijn nog andere blessures in de elleboog mogelijk maar we gaan focussen op deze 4

,PANNER – OCD
 Valgus stress door bovenhandse sporten
 Veel van deze stress gaat door de radius en capitatum ( 70% van totale load )
o Deze stress gaat nog eens vergroten als je valgus doet
 Als je heel jong bent kan dit het hele capitatum aantasten en OCD veroorzaken door avascularisatie
 Panner is een reversibele OCD op jonge leeftijd, dit heeft dus een betere uitkomst
 PANNER
o Osteochondrose capitatum = groeistoornis van het kraakbeen van het capitatum
o Stoornis van de ossificatiecentra  Dit zijn centra waardat het kraakbeen wordt omgezet naar bot,
maar dit is niet goed bebloed, het is redelijk ge-avasculeerd
o Necrose  regeneratie  hercalcificatie
o Dit komt voor op jonge leeftijd
o ≠ OCD  Panner komt op jongere leeftijd voor en heeft een andere uitkomst
 Hoe jonger je bent, hoe groter de bot zone die aangetast is
 Maar jongere kinderen hebben wel een betere regeneratie, dus betere
prognose
o Klinische tekens
 Vage chronische pijn in de laterale elleboog
 Pijn verhoogd tijdens de sport ROM: gooien en ondersteuning (gymnastiek)
 Grotere valgus stress
 Extensie verlies 5-20°
 Heel veel kinderen hebben een hyperextensie van de elleboog
 Bij enkele graden verlies, kan het dus lijken dat de extensie dus eigenlijk
normaal is  maar wel degelijk een verlies
 Vergelijk dus beide ellebogen
 Zwelling
 Jongens > meisjes
 7-12 jaar, piek 9 jaar (niet jonger dan 5 jaar)
 RAI (restitutio ad integrum) verwacht
 Prognose is niet zo slecht doordat ze nog jong zijn en dus een goed
regeneratie vermogen hebben
 Maar sommige ellebogen worden heel stijf  niet duidelijk waarom
o Evolutie
 Focale necrose
 Subchondrale laesie
 Overliggend kraakbeen
  je kan geen bloedvezels toevoegen
 RX fragmentatie van epifyse van capitatum
 Stukken relatieve sclerose  afwisselende reductie in densiteit
 Geen losse lichamen (bot of kraakbeen)  dus gewoonlijk geen locking
 MRI: oedeem en ischemie
 US: zwelling
 Zelden blijvende vervorming of instorting
o Revalidatie: symptomatisch, activiteit aanpassingen
 Vragen om de uitlokkende sport te stoppen om overbelasting te verminderen
 Als ze blijven verder doen, gaan deformatie en pijn toenemen  minder goede
prognose
 Een chirurgie gaat dit niet verhelpen

, OCD ( OSTEOCHONDROSE DISSECANS )
o “little league elbow”
o “Inflammatie” van bot en kraakbeen + kraakbeen fragmenten in het gewricht
 Er kan wel een loose body in de gewricht ruimte zitten
 Pijn, locking en verlies van ROM die meer uitgesproken is dan bij Panner
o Geen inflammatoir proces
o Necrose subchondraal bot : een klein stukje bot onder het kraakbeen gaat zijn bloedtoevoer verliezen
waardoor er necrose ontstaat
o Verlies van kraakbeen ondersteuning
o Zeldzaam: 6% van alle OCD is in de elleboog
o Minder goede prognose door leeftijd en beperkte gewrichtsoppervlakte
o Klinische tekens
 Vage chronische pijn:
 Toename tijdens sporten (werpen/steun)
 Beter na rust
 Onduidelijke lokalisatie  79-90% heeft laterale elleboog pijn
 Extensieverlies in 90% (ook flexie kan aangetast zijn)
 Zwelling 5-20%
 Zelden: crepiterend gewricht, pijn bij palpatie
 10-16 jaar (nadat capitatum volgroeid is)
o Evolutie
 RX: defect te zien van capitatum
 MRI: helpen in de diagnose en prognose
 Prognose heeft te maken met de grootte van de loose body
 Hoe groter het fragment, hoe minder goed de prognose
 Locking en klikken door de losse fragmenten
 Genezing kan jaren duren
 Ravalidatie: symptomatisch
o Etiologie
 Er zijn drie theorieën over de oorzaak van OCD:  er is niet 1 reden
 Ischemie
o vasculaire limitatie van distale humerus, rond 5-19 jaar
o Omwille van valgusstress gaat de doorbloeding naar capitatum
minder goed zijn
o Op jonge leeftijd is de beperking groter doordat de groeiplaten
nog aan het sluiten zijn
 Trauma
o OCD wordt amper gezien bij kinderen die geen sport doen
o Repetitieve bewegingen bij bovenhandse sporten en gymnastiek
o RC compressie/schuiven door extensie en pronatie
 Genetisch
o Incidentie van OCD: 4,1/1000, maar indien in de familie  14,6% kans
o Meerdere gewrichten
o Multipele epifysaire dysplasie
o Als het langs één kant voorkomt, is er een grotere kans dat het
ook aan de andere kant gaat voorkomen


o diagnose
 RX
 Onregelmatigheden,
botdefect, sclerose

,  Losse fragmenten (30% zichtbaar)
 Afvlakking van capitatum
 Radius kop is vergroot  subluxatie
 Vroegtijdige groeistop
 Sequelen (artritis)
 MRI: onstabiele laesie  vloeistof onder kraakbeen
 Vaak ook een MRI omdat je kan gaan kijken naar welke oppervlakte wel degelijk
schade heeft, hoe groter het gebied, hoe moeilijk dat het is om terug volledig te
herstellen
 Indien er een loose bodie is ga je een MRI doen. Dit kan een indicatie zijn voor MRI
 (CT)
o behandeling
 Conservatief:
 Relatieve rust (weken tot maanden stoppen met uitlokkende sport, tot
6-8 weken pijnvrij)
 RICE: rust, ijs, compressie, hoogstand
 NSAIDS
 Splinting (3-4 weken gips)
 Chirurgie: arthroscopie (om te helpen, niet om te helen)
 Losse fragmenten
o Pijnlijk
o Als het fragment in het gewricht geklemd is kan het kraakbeen verder
beschadigen  artritis veroorzaken op lange termijn
o Door fragment te verwijderen kan locking vermeden worden
o RTS is hier heel laag : hangt van evolutie en motivatie van patiënt af
 Forage = kleine gaatjes in het bot maken in de ischemie zone
o Pijn gaat verminderen
o Geen invloed op de prognose, doordat er nog geen evidentie is voor
revascularisatie
 Curretage = ziek, los of necrotisch weefsel wegschrapen
 Subchondraal boren = gaatjes boren in defect om littekenweefsel te
stimuleren, je hebt een anker nodig in het bot
 Fixatie = losse osteochondrale fragmenten vasthechten
 Greffe = materiaal transplanteren in een bot of kraakbeen defect
 Prognose:
 Slechter voor gymnasten dan voor bovenhandse atleten
 Slechts lage percentages gaan kunnen terugkeren naar hun sport, na 12 jaar :
o 50% terug naar atletiek
o 40% terug naar pitching
o 15% terug naar gymnastiek




MEDIALE CONDYLUS FRACTUUR BIJ KINDEREN
 Bij kinderen is het niet makkelijk om een fractuur te gaan herkennen. De
groeischijven zijn nog niet helemaal volgroeid waardoor dat je in totaal met 10
kleine beenderen, waardoor het niet makkelijk is om een fractuur te zien
 Indien trauma, pijnlijk en gezwollen is er een grotere kans op fractuur
 Zie foto Geen fractuur, maar de epifyse van de mediale condyl die verplaatst is (avulsie)
 CRITOE 1-3-5-7-9-11
o Duidt aan wanneer epifysen verschijnen bij kinderen