samenvatting neoplasie

NEOPLASIE

1 basisbegrippen en nomenclatuur

1.1. Naamgeving van tumoren
1ste criterium op basis van: maligne/ benigne

2e criterium: weefsel waaruit tumor is ontstaan of op basis vh weefsel dat
door tumor wordt nagebootst

Goedaardig Kwaadaardig
Epitheel Stam+ oma Stam + carcinoma
Steunweefsels Stam + adenoma Stam + sarcoma


- Epitheliale tumoren (goedaardig/kwaadaardig)
 Klierepitheel: adenoma/adenocarcinoma
 Meerlagig plaveiselepitheel: papilloma/ pappilocarcinoma
 Urotheel: papilloma/ transitioneel celcarcinoma
 Cysten: cystadenoma/ cystadenocarcinoma
- Mesenchymale tumoren (steunweefsels)
 Fibroblasten: fibroma/ fibrosarcoma
 Bloedvaten: (hem)angioma/ angiosarcoma
 Lymfevaten: lymfangioma/ angiosarcoma
 Bot: osteoma/ osteosarcoma
 Kraakbeen: chondroma/chondrosarcoma
 Vet: lipoma/ liposarcoma
 Glad spierweefsel: leiomyoma/ leiomyosarcoma
 Gestreept spierweefsel: rhabdomyoma/ rhabdomyosarcoma

Sommige tumoren worden aangeduid met een eponiem vb. Burkitt-
lymfoma, Warthin-tumor en Ewing-sarcoma.



1.2. Vereenvoudigde indeling van maligne tumoren in
het algemeen
Carcinoma/ sarcoma/ melanoma (tumor die uitgaat van melanocyten altijd
maligne)/ mesothelioma (tumor die uitgaat van longvlies altijd maligne)/
leukemie (steeds maligne)/ lymfoma (steeds maligne)/ plasmocytoma
(steeds maligne)

,1.2.1 frequente adenocarcinomen
 Prostaatadenocarcinoma
 Colonadenocarcinoma
 Longadenocarcinoma
 Borstadenocarcinoma

1.2.2 plaveiselcelcarcinoma= squameus carrcinoma
 Huid
 Mond
 Farynx
 Larynx
 Slokdarm
 Long
 Anus
 Cervix

1.2.3 vereenvoudigde indeling van leukemie
- Acuut
 Acute lymfoblastenleukemie (ALL)
 Acute myeloïde leukemie (AML)
- Chronisch
 Chronische lymfocytenleukemie (CLL)
 Chronische myeloïde leukemie (CML)

Chronische leukemieën bestaan voor het grootste deel uit
gedifferentieerde cellen, bij CML zijn dit neutrofiele granulocyten, bij CLL
zijn dat lymfocyten.

Acute leukemieën bestaan uit voorlopercellen, AML uit myeloblasten, ALL
uit lymfoblasten.

1.2.4 vereenvoudigde indeling van lymfomen
Lymfomen worden ingedeeld volgens

- Hodgkin-lymfomen: aanwezigheid van de Reed-Sternberg-cel
- Non-Hodgkin-lymfomen: zeer veel types (B-cel-lymfomen, T-cel-
lymfomen)

1.2.5 opmerkingen
- Gemengde epitheliale mesenchymale tumoren
 Hamartoma

Overgroei van cellen en weefsels, matuur en benigne maar met ongewone
architectuur. Vb. pulmonaal hamartoma

 Choristoma

, Ectopische rest, meestal embryologische resten dan echte neoplasie.

 Teratoma

Bevat cellen of weefsels van meer dan 1 van de 3 kiembladen, ontstaat uit
totipotente cel (kiemceltumor), komen vooral voor in testes en ovaria.



1.3 kenmerken van benigne versus maligne tumoren
1.3.1 differentiatie en anaplasie
Differentiatie= mate waarin het neoplastisch parenchym lijkt op
overeenkomstige normale cellen

Anaplasie= gebrek aan differentiatie

Benigne tumoren vaak goed gedifferentieerd.

Verlies aan differentiatie gaat gepaard met:

 Celpleomorfisme (tumorcellen varieren in vorm en grootte)
 Abnormale nucleaire morfologie
 Toename mitotische actviteit en bizarre mitotische figuren
 Verlies van polariteit

1.3.2 groei
De groeisnelheid is afhankelijk van fractie dat zich deelt, verdubbelingstijd
en mate en snelheid waarmee ze afsterven, dus eigenlijk verschil
celproductie – celverlies. Groeisnelheid afhankelijk van gevoeligheid voor
chemotherapie

1.3.3 invasie (=infiltratie)
Benigne tumor Maligne tumor

Groeien gelokaliseerd infiltratie van het omgevende
weefsel

Aanwezigheid fibreus kapsel brede resectie voor vrije marges

1.3.4 metastasering
Metastasen= tumorlokalisaties in discontinuïteit met primaire tumor,
kenmerk van maligniteit. 3 pathways