Samenvatting Rescue wilde dieren

RESCUE WILD LIFE
1. EXOTEN: WILDE DIEREN

 Motivatie:
o Ecologie
 Populaties
 Migraties
 Vervuiling: als er bijvoorbeeld een walvis aanspoelt, dan kan je zien welke
vervuilende stoffen het dier bevat
o Economie
 Handel
 Entertainment
 Combinatie tussen je dier willen tonen en er goed voor zorgen en het
inkomen van het park vb. attractie naast een dierenverblijf: attractie
maakt wel veel lawaai, aan de andere kant is het dier dit gewoon en
hebben ze het geld nodig om eten en verzorging voor de dieren te
kunnen voorzien
o Biologie
 Biodiversiteit
 Adaptaties
 Ivermectine geven aan wilde dieren: als je deze dieren dan vrij laat in de natuur, ivermectine
blijft 2 jaar in de natuur  als je de dieren gaat vrijlaten, beter geen ivermectine geven om te
vermijden dat dit in de natur terechtkomt (in Nederland wordt dit wel altijd gedaan)
 Valkuilen
o Antropomorfisme! = menselijke emoties/gedachten toeschrijven aan dieren vs.
Wetenschappelijke kijk: gedrag verklaren vanuit evolutionaire, sociale en ecologische
functies
 Een hond voelt zich ‘schuldig’: veel baasjes zeggen dit als hun hond
wegkruipt na iets stouts. Wetenschappelijk blijkt dat honden vooral reageren
op lichaamstaal en toon van de eigenaar en niet het schuldgevoel ervaren
zoals mensen dat doen.
 De kat is ‘wraakzuchtig’: een kat plast in huis als de eigenaar een dag weg
was. Dit wordt vaak gezien als wraak maar wetenschappelijk gezien gaat het
meestal om stressgedrag of verstoring van routine
 Pinguïns zij trouwe partners uit romantiek: veel soorten vormen koppels
voor het broedseizoen maar dit is vooral functioneel voor het grootbrengen
van kuikens. Niet alle soorten zijn heel hun leven monogaam.
 Eigenlijk is euthanasie ook antropomorfisme: want voor het dier is dat soms
het beste, maar het zijn wij als mens die er niet mee kunnen leven.
o Veiligheid: attitude + infrastructuur
 Bescherm altijd eerst jezelf en je team
o Denken dat je het beheerst is dodelijk
o Economie

1

, o Cultuur: overgang van puberteit naar mannelijkheid zeezoogdieren doodknuppelen
 voor ons gruwelijk voor hen normaal
o Tijd

1.1 RESCUE WILD LIFE

 Doelstellingen
o Dierwelzijn
 Situatie niet erger maken
 Het is een rekbaar begrip
 Beste pijnstiller voor zo’n dier: euthanasie; goede vorm om te zeggen uit
dierenwelzijnsoverwegingen: ik laat dit dier inslapen
o Soortbehoud
 Vb. zeehonden: er zijn er zeker genoeg. Jezelf afvragen waarom je dit dier
zou redden, heeft dit een meerwaarde voor het dier?
 Als er diersoorten zijn die met uitsterven bedreigd zijn: dan is het zeker goed
om die dieren te redden
 Nu kritischer als er een dier aanspoelt of deze gered moet worden
 Zeezoogdieren die aanspoelen: zijn stervende dieren; er zijn ook een aantal
oude dieren die effectief doodgaat door de leeftijd  dan moet je niet dat
dier reanimeren om dan te revalideren en terug vrij te laten.
 Puppy die aanspoelt omdat die zijn mama kwijt is  wel alles doen om te
redden uiteraard
o Educatie
 Belangrijk om uit te kunnen leggen waarom die dieren in gevangenschap
getraind worden
o Ondersteuning populatie
o Ethisch bewustzijn
 Situering: wie vangt die dieren op
o Nationaal
 VOC: werken 90% met vrijwilligers  krijgt er geen job mee
 Tegenwoordig meer en meer die wel betaald worden, maar niet veel
 Een van de eerste discussiepunten: opfok moederloze wilde ratten
 Natuurhulpcentrum
 Sealife
 In sealife wordt bedrijfscultuur gemaakt dat alle dieren even veel
waard zijn
o Internationaal
 Triageercriteria
o Haalbaarheid diersoort
 Heb je de infrastructuur om dit dier onder te brengen? Er is geen enkele
basin groot genoeg om een potvis in onder te brengen
 Niet haalbare soorten: helaas meer aanwezig
 Waar breng je het dier nadien naartoe?
 Orka: de groep volgen want als je hem ooit terug wilt uitzetten, moet die
orka terug naar die groep  technisch bijna niet haalbaar + verstoten en dan
terug brengen??

2

,  Orka’s hebben een dialect per groep, als je die terugbrengt naar een
andere groep, zullen die elkaar niet begrijpen.
 Bruinvissen: wel een haalbare grootte om deze onder te brengen
o Noodzaak opvang
o Haalbaarheid individuele casus
o Dierwelzijnsparameters
 Hoe euthanaseer je zo een groot dier? Niet altijd even makkelijk: je zou liters
medicatie nodig hebben, je moet dan al een ader vinden én het dier moet stil
blijven liggen :/
 Er zijn eigenlijk weinig protocollen over hoe je ethisch een dier kan
euthanaseren
 Dieren die aanspoelen zijn (bijna) nooit gezond, altijd ziek of er mankeert iets
o Populatiegrootte
 Uitstervende diersoort of niet?
 Als er nog 30.000 zijn komt het op die ene waarschijnlijk niet aan
o Rehabilitatiemogelijkheden
 Heb je een basin ter beschikking? Zit er zeewater in? Zit er voldoende water
in?
o Doorgroeimogelijkheden
 Wat doe je met niet-uitzetbare dieren? Dan loop je vast
 Je moet op voorhand al denken wat je er mee kan doen
 Belemmering momenteel
 Eigenlijk: ‘niet uitzetbaar naar de natuur’  STOP; dit is de hel voor dat dier
dat die dan in gevangenschap zou moeten leven
 Intake
o Anamnese
 Waar gevonden en onder welke omstandigheden (storm?)  kan
noodzakelijk zijn voor de doorgroeimogelijkheden
 Deel van klinisch onderzoek; dit is écht noodzakelijk, schrijf alles op,
documenteer, houd het bij
 diersoortspecifiek
o Klinisch onderzoek
 Hartslag, ademhaling, temperatuur, wondes, turgor
 Body score: mager, uitgemergeld  heeft vaak een reden: langdurig ziek vb.
laatste orka in De Panne: extreem cahectisch = geen enkel kans op succes om
te revalideren  onderzoeken ter plaatse wat er eventueel aan de hand is;
bij dit dier was het dat de tanden allemaal versleten waren, het dier was aan
het sterven van ouderdom
 Holte achter de schedel?
 Vol op de rug?
 Bekijken van kop tot staart
 Verwond door aanspoelingsproces?  Scheurwondes, diepe wondes;
eigenlijk bijkomstig want is niet de rede van aanspoeling
 Bijtwondes: wel cruciaal, dit kan de reden zijn dat het dier aangespoeld is
 Is het dier levensvatbaar?
 Als het dier vecht voor zijn leven, vechten we mee. Als het dier zich laat
gaan, laat het gaan

3

,  Vb. longwormen: Alle longwormen gaan dood en vormen een prop en dan
gaat het dier dood dus longwormen massaal doden in dier in opvang is niet
slim. Niet al te agressief zijn daarin. Eerst algemene conditie op pijl brengen
en dan geleidelijk ontwormen? Antibiotica tegen infectie door longowmrn

EXAMEN: Als je uw patiënt wil dood doen: met bacteriële infectie cortisone geven; dan gaat die
actieve infectie opborrelen; volgende dag is uw dier dood

o Bijkomend onderzoek
 Bloednames
 Alles dat je kan doen, doe je want je hebt vaak niet veel
 Echografie als je het mee hebt
 Radiografie is al moeilijker
 Parasitair onderzoek
 Cortisone bij bacteriële infectie: je gaat immuunsysteem plat leggen tijdens
een actieve infectie
o Diagnose
 Juiste diagnose is zeer belangrijk
 In het veld: heeeeel moeilijk
 Bepaalt de pathologie de uitkomst al?
 Relevantie van diagnose? Vb. longwormen  hebben ze allemaal
o Behandeling
 Succes: afhankelijk van diagnose
 Wankele, foute diagnose: je mist veel
 Medicatiegebruik: rekening houden dat als je het dier terug vrijlaat, de medicatie ook in de
Noordzee terechtkomt  ethisch?
o Halfwaardetijd: tijd nodig om de helft af te breken
 Minstens 2-3x de halfwaardetijd het dier in quarantaine houden, anders zal
deze medicatie in de natuur verschijnen en zo kan resistentie ontstaan 
willen we niet
 Hoe korter hoe beter
o Biodegradeerbaarheid
 Voorbeeld van ivermectine: duurt 2 j tegen dat deze afgebroken wordt
 Hoe sneller hoe beter
o Accumulatie
 Ophoping van antibioticum in vet: dier begint te vermageren door stress 
antibioticum komt terug vrij uit vet en als je het dier dan vrijlaat  komt
toch terug in de zee
o Belang antibiotica resistentie
 Bacterie die ongevoelig wordt aan een antibioticum omdat die blootgesteld
is aan een lage dosis van dit antibioticum: de zwakke gaan eruit, de sterke
blijven en vermenigvuldigen  resistentie
 Zeker in een populatie opletten met antibioticumgebruik
 Risico’s rescue
o Zoönose
 Hygiënisch zijn
 Handschoenen aandoen als dat mogelijk is!
 Als het niet lukt om handschoenen aan te doen, nadien  schrobben!!
4