HET BELANG VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING:.........................................3
RECHTVAARDIGING VAN DE VENN.B................................................................4
HET NUT VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING................................................4
BOEKHOUDKUNDIGE WINSTBEPALING.............................................................5
BELANG VAN EU-RECHT..................................................................................5
AFDELING 1. VOORGESCHIEDENIS – DE SIMULATIELEER....................................6
AFDELING 2. ARTIKEL 344, §1 WIB...................................................................7
AFDELING 1. ALGEMENE REGEL.......................................................................8
§1. RECHTSPERSOONLIJKHEID.................................................................................................9
§2. FISCAAL DOMICILIE........................................................................................................ 12
§3. EXPLOITATIE VAN EEN ONDERNEMING OF VERRICHTINGEN VAN WINSTGEVENDE AARD..................14
AFDELING 2. TOEPASSINGEN.........................................................................14
§1. ARTIKEL 180 WIB: ONVOORWAARDELIJKE UITSLUITING........................................................14
§2. ARTIKEL 181 WIB: VOORWAARDELIJKE VRIJSTELLING...........................................................14
§3. COÖPERATIEVE VENNOOTSCHAP ERKEND ALS SOCIALE ONDERNEMING (ART. 8:5 WVV)..............15
§4. “COMMERCIËLE” VZW’S (ART. 182 WIB)..........................................................................15
§5. VOF OF COMM.V. ERKEND ALS LANDBOUWONDERNEMING (ART. 29, §2, 2° WIB)....................16
§6. EUROPESE ECONOMISCHE SAMENWERKINGSVERBANDEN EN VOF’S VOORKOMEND UIT VROEGERE
ECONOMISCHE SAMENWERKINGSVERBANDEN (ART. 29, §2, 3° EN 4° WIB)...................................16
§7. NIETIGE VENNOOTSCHAPPEN (ART. 2:34 EN 2:37 WVV).....................................................17
§8. TERUGWERKENDE KRACHT.............................................................................................. 17
§9. IMPACT VAN ARTIKEL 344, §1 WIB (DE ANTIMISBRUIKBEPALING)...........................................17
AFDELING 1. ALGEMEEN................................................................................19
AFDELING 2. BASISPRINCIPES INZAKE DE OMSCHRIJVING VAN DE GRONDSLAG
VAN DE VEN.B. VOLGENS DE AARD VAN DE INKOMSTEN.................................22
§1. ARTIKEL 183 WIB........................................................................................................ 22
§2. RECHTSPRAAK – THEORIE VAN HET VENNOOTSCHAPSVERMOGEN.............................................22
§3. FISCALE WINST VAN JAARREKENINGEN...............................................................................23
AFDELING 3. BELASTBAAR TIJDPERK..............................................................25
§1. ALGEMEEN.................................................................................................................. 25
§2. BELASTBAAR TIJDPERK (ART. 360 WIB EN 199-206 KB/WIB).............................................25
AFDELING 4. DE VIER CATEGORIEËN INKOMSTEN: OVERZICHT VAN DE
BIJZONDERHEDEN.........................................................................................27
§1. INKOMSTEN UIT ONROERENDE GOEDEREN..........................................................................27
§2. INKOMSTEN UIT ROERENDE GOEDEREN..............................................................................30
§3. BEROEPSINKOMSTEN...................................................................................................... 32
§4. DIVERSE INKOMSTEN..................................................................................................... 36
AFDELING 5. BEROEPSKOSTEN......................................................................36
§1. ALGEMEEN.................................................................................................................. 36
1
, §2. BIJZONDERE REGELS...................................................................................................... 40
AFDELING 6. AAN DE WINST TOE TE VOEGEN BESTANDDELEN.........................55
§ 1. WINSTTOEVOEGINGEN IN HET KADER VAN DE ANTIHYBRIDE MISMATCHBEPALINGEN (ZIE AFDELING 7)
...................................................................................................................................... 55
§ 2. CORRECTIE TRANSFERPRIJZEN......................................................................................... 55
§ 3. NIET-DEFINITIEVE BRANCHVERLIEZEN...............................................................................56
§ 4. OVERDRACHTEN NAAR VRIJGESTELDE BUITENLANDSE BRANCHES (ART.185/1 WIB)..................57
§ 5. HET BELGISCHE CFC-REGIME......................................................................................... 58
AFDELING 7. DE ANTIHYBRIDE MISMATCHBEPALINGEN...................................60
AFDELING 8: PILLAR 2...................................................................................63
AFDELING 9. VAN DE WINST AFTREKBARE BESTANDDELEN.............................64
§1. HET STELSEL VAN DE DEFINITIEF BELASTE INKOMSTEN (DBI).................................................65
§2. DE BIJZONDERE AFTREK VOOR INNOVATIEINKOMSTEN (ART. 205/1-4 WIB)..............................86
§3. VORIGE BEROEPSVERLIEZEN............................................................................................ 87
§4. DE INVESTERINGSAFTREK (ART. 69–72 EN ART. 201 WIB)..................................................94
§7. VRIJGESTELDE INVESTERINGSRESERVE...............................................................................95
§8. DE TAKS SHELTER (ART. 194TER EN 194TER/1 WIB).........................................................95
AFDELING 8. DE GROEPSBIJDRAGE (ART. 205/5 WIB – ART. 185 §4 WIB)...........95
AFDELING 9. TECHNISCHE VASTSTELLING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG...98
§1. ALGEMEEN.................................................................................................................. 98
§2. DE EERSTE BEWERKING: DE VASTSTELLING VAN HET RESULTAAT...........................................100
§3. DE TWEEDE BEWERKING: OPDELING VAN HET RESULTAAT VOLGENS OORSPRONG......................101
§4. DERDE BEWERKING: AFTREK VAN BIJ VERDRAG VRIJGESTELDE WINST.....................................102
§ 5. VIERDE BEWERKING: AFTREK VAN DBI (DEFINITIEF BELASTE INKOMSTEN)..............................102
§ 6. VIJFDE BEWERKING: AFTREK VOOR OCTROOI-INKOMSTEN....................................................102
§ 7. ZESDE BEWERKING: AFTREK VOOR INNOVATIE-INKOMSTEN..................................................102
§ 8. ZEVENDE BEWERKING: INVESTERINGSAFTREK...................................................................103
§ 9. ACHTSTE BEWERKING: AFTREK VAN DE GROEPSBIJDRAGE...................................................103
§ 10. NEGENDE BEWERKING: AFTREK VOOR RISICOKAPITAAL VAN HET JAAR..................................103
§ 11. TIENDE BEWERKING: AFTREK VAN DBI-EXCEDENTEN.......................................................103
§ 12. ELFDE BEWERKING: OVERGEDRAGEN AFTREK VOOR INNOVATIE-INKOMSTEN..........................103
§ 13. TWAALFDE BEWERKING: AFTREK VAN VORIGE VERLIEZEN (ART. 206 WIB)..........................103
§ 14. DERTIENDE BEWERKING: OVERGEDRAGEN AFTREK VOOR RISICOKAPITAAL.............................103
§ 15. VEERTIENDE BEWERKING: AFTREK VAN DE BEPERKT IN DE TIJD OVERDRAAGBARE AFTREK VOOR
RISICOKAPITAAL................................................................................................................ 103
§16. BIJKOMENDE BEMERKINGEN......................................................................................... 103
AFDELING 1. BEREKENING VAN DE VENNOOTSCHAPSBELASTING...................104
§ 1. BASISTARIEF............................................................................................................. 104
§ 2. VERMINDERD TARIEF (VOOR KMO)...............................................................................104
§ 3. BIJZONDERE TARIEVEN................................................................................................ 105
AFDELING 2. DE PILLAR 2-HEFFINGEN..........................................................106
AFDELING 3. VERREKENING VAN DE VOORHEFFINGEN..................................106
AFDELING 1. OPRICHTING – KAPITAALVORMING...........................................108
2
, §1. ALGEMEEN................................................................................................................ 108
AFDELING 2. KAPITAALVERMINDERING........................................................112
AFDELING 3. LIQUIDATIE VAN VENNOOTSCHAPPEN.......................................115
§1. ALGEMEEN................................................................................................................ 115
§2. FISCAAL REGIME IN HOOFDE VAN DE ONTBONDEN VENNOOTSCHAP........................................115
§3. FISCAAL REGIME IN HOOFDE VAN DE AANDEELHOUDERS/VENNOOT........................................117
§4. MET VERDELING GELIJKGESTELDE VERRICHTING (ART. 210 WIB)..........................................118
AFDELING 4. ZETELVERPLAATSING..............................................................119
§ 1. ZETELVERPLAATSING VAN EEN BINNENLANDSE VENNOOTSCHAP NAAR EEN ANDERE EU-LIDSTAAT
.................................................................................................................................... 119
§ 2. ZETELVERPLAATSING VAN EEN BUITENLANDSE VENNOOTSCHAP NAAR BELGIË.........................119
AFDELING 5. FUSIES EN SPLITSINGEN..........................................................120
§1. ALGEMEEN – OVERZICHT.............................................................................................. 120
§ 2. FUSIES EN SPLITSINGEN – BOEKHOUDRECHT....................................................................123
§ 3. FISCALE GEVOLGEN.................................................................................................... 124
AFDELING 6. INBRENG ALGEMEENHEID VAN GOEDEREN OF EEN BEDRIJFSTAK 132
§ 1. ALGEMEEN............................................................................................................... 132
§ 2. BOEKHOUDRECHT...................................................................................................... 133
§ 3. FISCALE GEVOLGEN.................................................................................................... 133
AFDELING 7. PARTIËLE SPLITSING OF FUSIE.................................................134
§ 1. ALGEMEEN............................................................................................................... 135
§ 2. INTERNATIONALE CONTEXT........................................................................................... 135
AFDELING 8. INKOOP VAN EIGEN AANDELEN................................................136
§ 1. ALGEMEEN............................................................................................................... 136
§ 2. FISCALE GEVOLGEN.................................................................................................... 137
AFDELING 9. DE PARTIËLE LIQUIDATIE.........................................................138
§ 1. ALGEMEEN............................................................................................................... 138
AFDELING 10. OVERZICHT GRENSOVERSCHRIJDENDE ASPECTEN VAN
REORGANISATIES BINNEN DE EU.................................................................139
§ 1. BELGISCHE OVERNEMENDE VENNOOTSCHAP.....................................................................139
§ 2. INTRA-EUROPESE OVERNEMENDE VENNOOTSCHAP............................................................139
§ 3. JURISPRUDENTIE EN PRAKTISCHE IMPLICATIES...................................................................139
HOOFDSTUK 1: INLEIDING – DUIDING BIJ DE VENNB
ANNO 2020
Het belang van de vennootschapsbelasting:
- De vennootschapsbelasting is een belangrijke inkomstenbron voor de FOH, maar haar budgettaire
gewicht blijft beperkt: minder dan één derde van de opbrengst van de personenbelasting (BTW & PB veel
meer).
3
, - Tussen 2007-2014: tussen 9 en 12 miljard euro
- Sinds 2016: boven de 15 miljard euro.
- In 2022: 18 miljard
- Oorzaken: lage rentestanden (waardoor minder aftrekbare financieringskosten), quasi-afschaffing van de
aftrek voor risicokapitaal en de hervorming van 2017, die gepaard ging met terugverdieneffecten.
- Grote ondernemingen zouden « nauwelijks » vennootschapsbelasting betalen (links discours) <-> versus
topholdings, HQ activiteiten, reële heffing op KMO’s te lage opbrengst VennB
- De COVID-19-crisis had een negatieve impact door de mogelijkheid om verliezen van 2020 te verrekenen
met winsten van 2019 via belastingvrije reserves.
Publieke en politieke aandacht
- De vennootschapsbelasting staat maatschappelijk sterk in de belangstelling, vooral over lage effectieve
tarieven en fiscale gunstregimes zoals de aftrek voor risicokapitaal.
- Vaak in het debat verwezen naar grote beursgenoteerde ondernemingen die weinig betalen, maar dit
komt doordat zij vooral inkomsten uit dividenden ontvangen (vrijgesteld om EDB te vermijden)
- Sommige lage belastingen zijn ook een bewuste beleidskeuze om activiteiten aan te trekken die
anders niet in België zouden plaatsvinden, wat economisch voordelig is bv. NL en Fransen die naar hier
komen voor de Belgische fiscaliteit
Hervorming van 2017
- Verlaagde het tarief van 33,99% naar 25%, met 20% voor de eerste €100.000 winst bij kleine venn.
- Hierdoor is het gebruik vd vennootschapsvorm voor zelfstandige beroepsactiviteiten aantrekkelijker
geworden, zeker gecombineerd met lage dividendheffingen (15% via WPRbis of liquidatiereserve).
- De Hoge Raad voor Financiën stelde (taks shift 2) een verlaging van de RV onder 30% voor.
- Ook gedacht aan een duaal tariefstelsel: hoger tarief op uitgekeerde winsten en lager tarief op
ingehouden winsten.
Rechtvaardiging van de Venn.B.
Historische reden: “patentrecht” om onder firma te handelen
In theorie kan men betogen dat vennootschapsbelasting niet nodig is, omdat een vennootschap slechts een
juridische bundeling van AHsbelangen is, en de winst uiteindelijk toch bij de AH terechtkomt. Twee
argumenten;
1. Een lager vennootschapstarief dan het personenbelastingtarief kan leiden tot belastinguitstel
2. De vennB kan leiden tot dubbele belasting: eerst op niveau vennootschap, daarna bij dividenduitkering.
Vanuit een academisch standpunt is het idee aantrekkelijk om enkel AH te belasten op uitgekeerde én
gereserveerde winsten, maar praktisch en internationaal is dat onhaalbaar:
- Grote vennootschappen vormen een eigen economisch en fiscaal draagvlak, los van de
aandeelhouders.
- In alle landen en binnen EU bestaat vennootschapsbelasting; afschaffing internationaal ondenkbaar
(heel de wereld heeft ze).
Het nut van de vennootschapsbelasting
De keuze voor een vennootschap blijft fiscaal voordelig:
Ven.B. 25% + roerende voorheffing 30% op de overige 75% dividend → totale last voor AH: 47,5%
Ven.B. 25% + verlaagde RV 15% (op overige 75%) → 36,25%: VVPR regime ingesteld door de Croo voor
verlaagde RV (art. 269 §2 WIB)
KMO tot EUR 100.000: 20% vennB + 24% RV = 44% totale heffing
Ven.B. 25% + liquidatiereserve (10%) + uitkering bij liquidatie (7,5%) → 32,5% (voorstel van Koen
Geens): als u vandaag 10% belasting betaalt, dan mag je het in liquidatiereserve steken en wannneer u
centen eruit haalt bij liquidatie van vennootschap, dan betaalt u 0% extra.
Ven.B. 25% + verkoop aandelen binnen EER → 25%
4