Aantekeningen:
Over de Grenzen van Disciplines
Deeltoets 2
Cursuscode: 200300531
Werkgroep 01
Docent: Jaap Bos
Inhoud:
Hoorcollege 5 – De taak van de wetenschapper
Literatuur week 5
Harless
Hill
Whittington
Natural Human Behavious Science
Hoorcollege 6 – Wat als je weten onder vuur ligt
Literatuur week 6
Odg H8 & H9
RE H3 & H8
Hoorcollege 7 – Hoe kun je zeker zijn van wat je weet?
Literatuur week 7
Odg H5 & H10
Biesta
Flyvbjerg
, Hoorcollege 5 – De taak van de wetenschapper
a) Wetenschap als bedrijf
Wetenschap = kennisgenerende praktijk
Oude controverse Marx : wetenschap om de wereld te veranderen
Controverse Weber : wetenschap voor de wetenschap zelf
Moeten sociaal wetenschappers dat doen?
Eigen taak (own side)
Waardenvrije wetenschap -> onpartijdig maar wel partij
(Weber & Bourdieu)
Toegepaste & fundamentele wetenschap: accentverschillen
- Etnografie om kennis te genereren (Weberiaanse) > fundamenteel
- Reflexively applied researcher – toevoegen aan het probleem wat
we onderzoeken > toegepast
Reflexiviteit = nieuwe dimensie in fundamenteel en toegepast
onderzoek
Toegepast:
kritische reflectie op onderzoek zelf
Burawoy in Abma
- Instrumentele kennis -> binnen paradigma > beleid
- Reflexieve kennis -> kritisch > inzichten delen met samenleving
wetenschap bedrijven voor andere wetenschappers of voor
veranderingen?
Wetenschap als reflexief bedrijf
wat doet wetenschap in de samenleving?
Transformatief
Constituerend – hoe wij de samenleving inrichten
Wetenschap is een publiek ding
Het publieke ligt onder vuur en moet verdedigd worden
samenleving is veranderlijk
Safe space (Jessica Harless) = veilige ruimte binnen universiteit om
wetenschap te bedrijven
Moreel imperatief
Onderwijskundig -> beter onderwijs geven
Democratisering -> opleiden van burgers
Uitgangspunten van wetenschap:
Vroeger : Verlichting – magic was replaced by science -> standaardbeeld
van wetenschap -> ook een mythe
Zuivere wetenschap = ware kennis
Onbevooroordeeld en objectief
,Wat is kennis?
Weber = waardenvrij
Positivisme van Wiener Kreis : afgeleid uit objectieve feiten
Popper = geen feiten maar falsificatie
Kuhn = geproduceerd door wat op dit moment doorgaat voor
geldige wetenschappelijke methode
Foucault = kennis vermengd met macht (power/knowledge) >
waarheid wordt bepaald door wetenschappers met macht
Haraway = gesitueerde kennis -> lokale epistemische praktijken
Positivisme
- Ware kennis accumuleert
- Absoluut onderscheid tussen waarheid en onwaarheid
- Kennis is onpersoonlijk en neutraal
- Kennis is gebaseerd op objectieve en waarneembare feiten
Kritiek:
- Er bestaan geen theorieloze feiten: waarnemingen gebaseerd op
eigen opvattingen over de wereld
- Accumulatie van feiten is geen waar beeld van werkelijkheid
Observatietaal wordt omgezet in theoretische taal > gestuurd door
theorie
Gesitueerde kennis:
Kennis is lokaal, veranderlijk en politiek
Kritiek van positivisme:
- Vage terminologie
- Methodologisch zwak – situated knowledge verandert altijd
- Gekleurd en subjectief > intersubjectief ipv objectief
Haraway : gesitueerde kennis = transparante kennis
b) Wat is waarheid?
Empirische waarheid : empirisch vaststellen / falsificatie
Coherentie waarheid : consensus door academische gemeenschap
(Kuhn)
Sociaal-maatschappelijke waarde > macht (gecreëerde waarheid)
Bevat normatieve elementen
Het begrip waarheid is niet het probleem maar hoe en door wie waarheid
wordt vastgesteld
, Opvattingen over waarheid
- Positivisme -> kennis benadert de werkelijkheid
- Constructivisme -> kennis construeert de werkelijkheid
- Kennis reflecteert positie in de werkelijkheid
- Kennis is niet alleen de waarheid maar is ook in de werkelijkheid
- Positivisme -> feiten zijn neutraal en ondersteunen theorieën
- Kuhn -> vormen samen met theorie een geheel of paradigma
c) De grenzen van het wetenschapsbedrijf
= Problemen die niet kunnen worden onderzocht
kan of moet een wetenschapper elk debat voeren:
Flat earth
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: ja
Maatschappelijke waarde: nee
Normatief: nee
Niet in debat
Relatie IQ en ras
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: nee
Maatschappelijke waarde: ja
Normatief: ja
Wel in debat
Telepathie
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: ja
Maatschappelijke waarde: nee
Normatief: nee
Niet in debat
Over de Grenzen van Disciplines
Deeltoets 2
Cursuscode: 200300531
Werkgroep 01
Docent: Jaap Bos
Inhoud:
Hoorcollege 5 – De taak van de wetenschapper
Literatuur week 5
Harless
Hill
Whittington
Natural Human Behavious Science
Hoorcollege 6 – Wat als je weten onder vuur ligt
Literatuur week 6
Odg H8 & H9
RE H3 & H8
Hoorcollege 7 – Hoe kun je zeker zijn van wat je weet?
Literatuur week 7
Odg H5 & H10
Biesta
Flyvbjerg
, Hoorcollege 5 – De taak van de wetenschapper
a) Wetenschap als bedrijf
Wetenschap = kennisgenerende praktijk
Oude controverse Marx : wetenschap om de wereld te veranderen
Controverse Weber : wetenschap voor de wetenschap zelf
Moeten sociaal wetenschappers dat doen?
Eigen taak (own side)
Waardenvrije wetenschap -> onpartijdig maar wel partij
(Weber & Bourdieu)
Toegepaste & fundamentele wetenschap: accentverschillen
- Etnografie om kennis te genereren (Weberiaanse) > fundamenteel
- Reflexively applied researcher – toevoegen aan het probleem wat
we onderzoeken > toegepast
Reflexiviteit = nieuwe dimensie in fundamenteel en toegepast
onderzoek
Toegepast:
kritische reflectie op onderzoek zelf
Burawoy in Abma
- Instrumentele kennis -> binnen paradigma > beleid
- Reflexieve kennis -> kritisch > inzichten delen met samenleving
wetenschap bedrijven voor andere wetenschappers of voor
veranderingen?
Wetenschap als reflexief bedrijf
wat doet wetenschap in de samenleving?
Transformatief
Constituerend – hoe wij de samenleving inrichten
Wetenschap is een publiek ding
Het publieke ligt onder vuur en moet verdedigd worden
samenleving is veranderlijk
Safe space (Jessica Harless) = veilige ruimte binnen universiteit om
wetenschap te bedrijven
Moreel imperatief
Onderwijskundig -> beter onderwijs geven
Democratisering -> opleiden van burgers
Uitgangspunten van wetenschap:
Vroeger : Verlichting – magic was replaced by science -> standaardbeeld
van wetenschap -> ook een mythe
Zuivere wetenschap = ware kennis
Onbevooroordeeld en objectief
,Wat is kennis?
Weber = waardenvrij
Positivisme van Wiener Kreis : afgeleid uit objectieve feiten
Popper = geen feiten maar falsificatie
Kuhn = geproduceerd door wat op dit moment doorgaat voor
geldige wetenschappelijke methode
Foucault = kennis vermengd met macht (power/knowledge) >
waarheid wordt bepaald door wetenschappers met macht
Haraway = gesitueerde kennis -> lokale epistemische praktijken
Positivisme
- Ware kennis accumuleert
- Absoluut onderscheid tussen waarheid en onwaarheid
- Kennis is onpersoonlijk en neutraal
- Kennis is gebaseerd op objectieve en waarneembare feiten
Kritiek:
- Er bestaan geen theorieloze feiten: waarnemingen gebaseerd op
eigen opvattingen over de wereld
- Accumulatie van feiten is geen waar beeld van werkelijkheid
Observatietaal wordt omgezet in theoretische taal > gestuurd door
theorie
Gesitueerde kennis:
Kennis is lokaal, veranderlijk en politiek
Kritiek van positivisme:
- Vage terminologie
- Methodologisch zwak – situated knowledge verandert altijd
- Gekleurd en subjectief > intersubjectief ipv objectief
Haraway : gesitueerde kennis = transparante kennis
b) Wat is waarheid?
Empirische waarheid : empirisch vaststellen / falsificatie
Coherentie waarheid : consensus door academische gemeenschap
(Kuhn)
Sociaal-maatschappelijke waarde > macht (gecreëerde waarheid)
Bevat normatieve elementen
Het begrip waarheid is niet het probleem maar hoe en door wie waarheid
wordt vastgesteld
, Opvattingen over waarheid
- Positivisme -> kennis benadert de werkelijkheid
- Constructivisme -> kennis construeert de werkelijkheid
- Kennis reflecteert positie in de werkelijkheid
- Kennis is niet alleen de waarheid maar is ook in de werkelijkheid
- Positivisme -> feiten zijn neutraal en ondersteunen theorieën
- Kuhn -> vormen samen met theorie een geheel of paradigma
c) De grenzen van het wetenschapsbedrijf
= Problemen die niet kunnen worden onderzocht
kan of moet een wetenschapper elk debat voeren:
Flat earth
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: ja
Maatschappelijke waarde: nee
Normatief: nee
Niet in debat
Relatie IQ en ras
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: nee
Maatschappelijke waarde: ja
Normatief: ja
Wel in debat
Telepathie
Toetsbaar: ja
Overeenstemming van wetenschappers: ja
Maatschappelijke waarde: nee
Normatief: nee
Niet in debat
