Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2: Taalonderwijs....................................................................................................................3
2.1: Belang van taalonderwijs.............................................................................................................3
2.2: Taalonderwijs op de basisschool.................................................................................................3
2.3: Het taalsysteem...........................................................................................................................5
Hoofdstuk 3: Mondelinge taalvaardigheid.............................................................................................6
3.1: Taalverweving..............................................................................................................................6
3.2: Eerstetaalverwerving...................................................................................................................6
3.3: Tweedetaalverwerving................................................................................................................6
3.4: Spreek- en luisterstrategieën.......................................................................................................7
Hoofdstuk 4: Woordenschat...................................................................................................................8
4.1: Het woordgeheugen....................................................................................................................8
4.2: Woordenschatverwerving...........................................................................................................8
4.3: Woordleerstrategieën.................................................................................................................9
Soorten taalgebruik............................................................................................................................9
Hoofdstuk 5: Beginnende geletterdheid...............................................................................................10
5.1: Geletterdheid.............................................................................................................................10
5.2: Tussendoelen beginnende geletterdheid..................................................................................10
5.3: Ontwikkeling geletterdheid.......................................................................................................11
5.4: Auditieve vaardigheden.............................................................................................................12
Hoofdstuk 6: Voortgezet technisch lezen.............................................................................................13
6.1: Theorieën over het leesproces..................................................................................................13
6.2:Strategieën technisch lezen........................................................................................................13
6.3: Voordracht aspecten.................................................................................................................13
6.4: Leesniveaus...............................................................................................................................14
6.5: Technisch lezen in de samenleving............................................................................................14
Hoofdstuk 7: Begrijpend lezen..............................................................................................................15
7.1: Leesstrategieën begrijpend lezen..............................................................................................15
7.2: Leesgedrag van kinderen...........................................................................................................16
7.3: Technieken informatieverwerking.............................................................................................17
Hoofdstuk 8: stellen..............................................................................................................................18
8.1: Functies van schrijven................................................................................................................18
8.2: Het schrijfproces........................................................................................................................18
8.3: Schrijven op de computer..........................................................................................................19
8.4: Hoe gebruik je kennis van het schrijfproces?............................................................................19
,Hoofdstuk 9: jeugdliteratuur................................................................................................................20
9.1: Literaire genres..........................................................................................................................20
9.2: Functies van jeugdliteratuur......................................................................................................20
9.3: Beoordelen jeugdliteratuur.......................................................................................................20
Hoofdstuk 10: taalbeschouwing...........................................................................................................21
10.1: Het taalsysteem.......................................................................................................................21
10.2: Taalvariatie & taalverandering................................................................................................23
10.3: Taalbeschouwingsstrategieën.................................................................................................23
10.4: Gebruik kennis van taalbeschouwing......................................................................................23
Hoofdstuk 11: Spelling..........................................................................................................................25
11.1: Schriftsysteem.........................................................................................................................25
11.2: Spellingsprincipes van het Nederlands....................................................................................25
11.3: Spellingsstrategieën.................................................................................................................26
11.4: Werkwoordspelling..................................................................................................................26
, Hoofdstuk 2: Taalonderwijs
De meeste scholen besteden 8 uur taalonderwijs per week. Dit bestaat uit lezen & spellen.
2.1: Belang van taalonderwijs
Wanneer kinderen opgroeien leren ze hun moedertaal zonder inspanning. Ze maken zich
taal eigen door normale interactie met hun omgeving. Overal waar kinderen interactie
uitvoeren met anderen ontwikkelen ze hun taalvaardigheid.
5 argumenten voor taalonderwijs op de basisschool:
1. Schriftelijke vaardigheden leren kinderen niet spontaan. Kinderen leren spontaan
spreken, niet schrijven;
2. Niet alle kinderen kunnen zich zelfstandig een bepaald niveau van taalvaardigheid
eigen maken: kinderen met een andere moedertaal bijvoorbeeld;
3. Op school leer je een ander soort taalgebruik dan in het dagelijks leven. Op school
wordt Standaardnederlands gesproken, dit is anders dan in het dagelijks leven;
4. Bepaalde taalvormen leer je alleen met behulp van taalonderwijs: brief schrijven of
samenvattingen maken;
5. Als je kinderen plezier in het lezen van boeken wilt bijbrengen, moet je daar apart
aandacht aan besteden.
6. aan besteden.
2.2: Taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs is onder te verdelen in 3 categorieën:
Mondeling;
Schriftelijk;
Taalbeschouwing, onder meer strategieën.
Taalonderwijs wordt min of meer geïntrigeerd aangeboden. Bij taalonderwijs ligt de nadruk
sterk op het schriftelijk taalonderwijs. De meeste leerkrachten doen dit met een methode, het
gebruik van een methode is onderdeel van traditioneel taalonderwijs.
Taaldomeinen worden verdeeld in:
- Mondelinge taalvaardigheid, het spreken en luisteren en voeren van mondelinge
gesprekken;
- Woordenschat, aanleren van betekenis van woorden;
- Beginnende geletterdheid, het vermogen om schriftelijke taal te gebruiken;
- Voortgezet technisch lezen, het begin van het leesonderwijs;
- Begrijpend lezen, begrijpen waar een tekst over gaat;
- Stellen, schrijven van teksten;
- Jeugdliteratuur, het lezen van literaire teksten staat centraal;
- Taalbeschouwing, leren reflecteren op de taalvorm;
- Spelling, meest voorkomende woorden correct spellen.
Dit is voor kinderen vanaf groep 3.
Hoofdstuk 2: Taalonderwijs....................................................................................................................3
2.1: Belang van taalonderwijs.............................................................................................................3
2.2: Taalonderwijs op de basisschool.................................................................................................3
2.3: Het taalsysteem...........................................................................................................................5
Hoofdstuk 3: Mondelinge taalvaardigheid.............................................................................................6
3.1: Taalverweving..............................................................................................................................6
3.2: Eerstetaalverwerving...................................................................................................................6
3.3: Tweedetaalverwerving................................................................................................................6
3.4: Spreek- en luisterstrategieën.......................................................................................................7
Hoofdstuk 4: Woordenschat...................................................................................................................8
4.1: Het woordgeheugen....................................................................................................................8
4.2: Woordenschatverwerving...........................................................................................................8
4.3: Woordleerstrategieën.................................................................................................................9
Soorten taalgebruik............................................................................................................................9
Hoofdstuk 5: Beginnende geletterdheid...............................................................................................10
5.1: Geletterdheid.............................................................................................................................10
5.2: Tussendoelen beginnende geletterdheid..................................................................................10
5.3: Ontwikkeling geletterdheid.......................................................................................................11
5.4: Auditieve vaardigheden.............................................................................................................12
Hoofdstuk 6: Voortgezet technisch lezen.............................................................................................13
6.1: Theorieën over het leesproces..................................................................................................13
6.2:Strategieën technisch lezen........................................................................................................13
6.3: Voordracht aspecten.................................................................................................................13
6.4: Leesniveaus...............................................................................................................................14
6.5: Technisch lezen in de samenleving............................................................................................14
Hoofdstuk 7: Begrijpend lezen..............................................................................................................15
7.1: Leesstrategieën begrijpend lezen..............................................................................................15
7.2: Leesgedrag van kinderen...........................................................................................................16
7.3: Technieken informatieverwerking.............................................................................................17
Hoofdstuk 8: stellen..............................................................................................................................18
8.1: Functies van schrijven................................................................................................................18
8.2: Het schrijfproces........................................................................................................................18
8.3: Schrijven op de computer..........................................................................................................19
8.4: Hoe gebruik je kennis van het schrijfproces?............................................................................19
,Hoofdstuk 9: jeugdliteratuur................................................................................................................20
9.1: Literaire genres..........................................................................................................................20
9.2: Functies van jeugdliteratuur......................................................................................................20
9.3: Beoordelen jeugdliteratuur.......................................................................................................20
Hoofdstuk 10: taalbeschouwing...........................................................................................................21
10.1: Het taalsysteem.......................................................................................................................21
10.2: Taalvariatie & taalverandering................................................................................................23
10.3: Taalbeschouwingsstrategieën.................................................................................................23
10.4: Gebruik kennis van taalbeschouwing......................................................................................23
Hoofdstuk 11: Spelling..........................................................................................................................25
11.1: Schriftsysteem.........................................................................................................................25
11.2: Spellingsprincipes van het Nederlands....................................................................................25
11.3: Spellingsstrategieën.................................................................................................................26
11.4: Werkwoordspelling..................................................................................................................26
, Hoofdstuk 2: Taalonderwijs
De meeste scholen besteden 8 uur taalonderwijs per week. Dit bestaat uit lezen & spellen.
2.1: Belang van taalonderwijs
Wanneer kinderen opgroeien leren ze hun moedertaal zonder inspanning. Ze maken zich
taal eigen door normale interactie met hun omgeving. Overal waar kinderen interactie
uitvoeren met anderen ontwikkelen ze hun taalvaardigheid.
5 argumenten voor taalonderwijs op de basisschool:
1. Schriftelijke vaardigheden leren kinderen niet spontaan. Kinderen leren spontaan
spreken, niet schrijven;
2. Niet alle kinderen kunnen zich zelfstandig een bepaald niveau van taalvaardigheid
eigen maken: kinderen met een andere moedertaal bijvoorbeeld;
3. Op school leer je een ander soort taalgebruik dan in het dagelijks leven. Op school
wordt Standaardnederlands gesproken, dit is anders dan in het dagelijks leven;
4. Bepaalde taalvormen leer je alleen met behulp van taalonderwijs: brief schrijven of
samenvattingen maken;
5. Als je kinderen plezier in het lezen van boeken wilt bijbrengen, moet je daar apart
aandacht aan besteden.
6. aan besteden.
2.2: Taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs is onder te verdelen in 3 categorieën:
Mondeling;
Schriftelijk;
Taalbeschouwing, onder meer strategieën.
Taalonderwijs wordt min of meer geïntrigeerd aangeboden. Bij taalonderwijs ligt de nadruk
sterk op het schriftelijk taalonderwijs. De meeste leerkrachten doen dit met een methode, het
gebruik van een methode is onderdeel van traditioneel taalonderwijs.
Taaldomeinen worden verdeeld in:
- Mondelinge taalvaardigheid, het spreken en luisteren en voeren van mondelinge
gesprekken;
- Woordenschat, aanleren van betekenis van woorden;
- Beginnende geletterdheid, het vermogen om schriftelijke taal te gebruiken;
- Voortgezet technisch lezen, het begin van het leesonderwijs;
- Begrijpend lezen, begrijpen waar een tekst over gaat;
- Stellen, schrijven van teksten;
- Jeugdliteratuur, het lezen van literaire teksten staat centraal;
- Taalbeschouwing, leren reflecteren op de taalvorm;
- Spelling, meest voorkomende woorden correct spellen.
Dit is voor kinderen vanaf groep 3.
