VRAAG 1: Geef drie modellen waarin autonomie
aanbod komt
1) ZELF DETERMINATIE THEORIE
= het welbevinden en de levenskwaliteit van individuen versterkt wordt als hun
psychologische behoeften (ABC: autonomie, binding en competentie) worden
ingelost.
Door de medewerkers:
- hun autonomie te ondersteunen
- door verbinding te creëren tussen medewerkers op de werkvloer
- door opleiding
- en feedback te maken die de vaardigheden van medewerkers versterken,
dragen leidinggevenden bij tot een positieve werkattitude van medewerkers.
psychologische autonomie verbondenheid competentiegevoel
basisbehoeften van
medewerkers
leiderschapsrol manager leider coach
leiderschap focus organiseren sturen ontwikkelen
+ +
+
handelingsvrijh binding creëren competenties
eid versterken versterken en
matchen
, 2) JOB DEMANS CONTROL (Robert kasarek)
Twee dimensies bepalen volgens zijn model de mate van stressrisico’s op het
werk.
1) De mate van taakeisen.
= eisen die worden gesteld in de job (bv moeilijkheidsgraad)
2) De mate van regelmogelijkheden
= de autonomie om het eigen werk te regelen en organiseren (bv taakplanning)
JDC stelt de basis tussen de mate van autonomie en eisen centraal. het is niet
werkdruk op zich die stress risico's in de job met zich meebrengen. het is vooral
de mate waarin eigen regelmogelijkheden al dan niet toelaten om met die
werkdruk om te gaan.
- medewerkers met hoge werkdruk , maar ook hoge regelmogelijkheden →
zelfsturend om met die druk → gemotiveerder.
- Om te voorkomen dat hoge taakeisen stress creëert is het belangrijk dat
medewerkers voldoende controle in eigen handen hebben.
Link met zelfdeterminatie: de rol van autonomie is dezelfde als zelfdeterminatie.
Kenmerken
Ontspannend werk - lage taakeisen
- hoge regelcapaciteit
- Veel routine jobs
- valkuil: verveling
passief - lage taakeisen
- lage regelcapaciteit
- bandwerk
- valkuil: geen werkstress
actief/uitdagend - hoge taakeisen
- hoge regelcapaciteit
- ruimte voor ontwikkeling en uitdaging
- valkuil= geen
uitputtend - hoge taakeisen
- lage regelcapaciteit
- vaak vervreemding van de job
- valkuil: veel werkstress