SAMENVATTING: VERZEKERINGSRECHT
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1.1 ALGEMEEN
1.1.1 RISICO
Verzekering want er zijn veel risico’s (ziekte, brand, overlijden, aansprakelijkheid, …)
financiële bedreigingen
3 Beschermingswijzen:
- Preventieve maatregelen: op voorhand maatregelen nemen
- Intertemporele spreiding: risico spreiden doorheen de tijd: sparen om voldoende
financiële middelen te hebben bij de realisatie van het risico (provisie)
- Interpersonele spreiding: spreiding over personen (door en met anderen)
o Kinderen: waarborg voor de bestaanszekerheid
• Kindersterfte: veel kinderen
• Kinderloosheid: adoptie
• Kinderen: onderhoudsverplichting Art 205 en 206 BW (verplicht je
ouders te onderhouden)
o Sociale zekerheid: wettelijk systeem waarbij de overheid bijdrage int en sociale
risico’s verzekert.
• Aanvankelijk enkel arbeiders, nadien uitgebreid tot andere categorieën:
verschillende behandeling is historisch ontstaan
• Grosso modo drie stelsels: werknemers, ambtenaren en de restcategorie:
de zelfstandigen
Voorbeeld sociale risico’s: werkloosheid, ouderdom, arbeidsongeval,
moeder/vaderschap
Sociale zekerheid is een vorm van interpersonele spreiding. Voorbeeld hiervan:
mensen zonder kinderen zullen belastingen betalen die bijdragen aan het
kindergeld.
Die beschermingswijzen zijn ontoereikend:
- Bij preventie is het mogelijk dat de kost van de preventie duurder is dan de kost
van de echte schade. Voor je eigen aansprakelijkheid kan je geen preventie
voorzien
- Bij intertemporele spreiding is het mogelijk dat de kost zo groot is dat je
onvoldoende gespaard hebt. Er is ook inflatie
- Interpersonele spreiding is veel onvoldoende
Oplossing: verzekeringen= combinatie van interpersonele en intertemporele spreiding
van één of meer risico’s tussen dragers van een gelijksoortig risico
,1.1.2 OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeringen ontstaan uit specifieke omstandigheden en noden van een bepaald
tijdperk. Vaak gebeuren er meerdere keren dingen waardoor een verzekering “gemaakt”
wordt groeit vanuit de praktijk om een risisco te dekken.
1.1.3 TEKORTKOMINGEN VAN VERZEKERINGEN
Verzekering wordt gekenmerkt door tekortkomingen
Selectie
Verzekeraar wil zoveel mogelijk risico’s verzekeren die bijna nooit voorkomen waarbij de
kans op schade (en prestatie van de verzekeraar) klein is. Ze willen de kleine risico’s
verzekeren maar de hoge niet of tegen een hoge premie.
Voorbeeld: voor juweliers is het moeilijk om een diefstalverzekering te krijgen
omdat de premie zo hoog is of de verzekeraar weigert.
Antiselectie
De verzekeringsnemer wil enkel een verzekering nemen als die een hoog risico heeft.
Voorbeeld: een oude persoon die weinig met de auto rijdt wilt geen
autoverzekering omdat het risico zo laag is. Iemand die veel met de auto rijdt zal
deze verzekering wel willen.
Oplossing verplichte verzekeringen of verplichte dekkingen
Voorbeeld: een verzekering tegen natuurrampen (incl. overstroming) is verplicht:
voor mensen met hoge risico als mensen met laag risico die bv op de 8 ste
verdieping van een appartement wonen.
Moral Hazard
risico verhogend gedrag van verzekeringsnemer of verzekerde als je weet dat je
verzekerd bent ga je slordiger om met zaken – schade verhogend gedrag
Voorbeeld: omniumverzekering dekt schade aan derde maar ook aan jezelf. Door
die verzekering ga je losser rijden omdat je weet dat je verzekerd bent.
Oplossing:
1) De verzekerde bedragen worden geplafonneerd,
2) De verzekerde moet zelf een deel van de schade dragen = franchise/vrijstelling,
3) Verval van dekking bij bv zware fout: men zal in de polis schrijven bij zware fout is
er geen dekking
Faillissement
,Je hebt een verzekering gewaarborgd inkomen waarbij je als zelfstandige een inkomen
krijgt als je arbeidsongeschikte bent (door ziekte of ongeval)
Stel dat je verzekeraar failliet gaat verlies je dat inkomen problematisch
Muntontwaarding
Synoniem: inflatie
In een brandverzekering zit er een deel dat je gaat heropbouwen na de brand =
heropbouw waarde
Ze koppelen die heropbouw waarde aan de index (ABEX index)
Door energiecrisis, oorlog, … komt er inflatie waardoor uw woning die nu 300.000 euro
kost om te bouwen binnen paar jaar misschien 450.000 euro kosten. Daarom wordt de
heropbouw waarde aan de index gekoppeld.
1.2 WETGEVING VERZEKERINGEN
Door impuls van de Europese unie zijn er veel nieuwe verzekeringswetten
Algemene wet: Wet betreffende de verzekeringen van 4 april 2014 (W. Verz.),
DEEL 4. De landverzekeringsovereenkomst
Deze wet is een geïncorporeerde wet van 1992
Doel: oude wetgeving vereenvoudigen
De wet beschermt vooral de verzekeringsnemer
Voorbeeld: de duurtijd van een verzekeringscontract is 1 jaar en sinds 2024 kan er
ten alle tijden opgezegd worden (als bescherming)
Art 85 §1, Lid 1 W.Verz: regel 1 jaar
Art 90, §2 W.Verz: Verbod op scheidsrechtelijk beding/ arbitrage beding: clausule in
verzekeringsovereenkomst waarbij overeengekomen wordt bij een juridisch geschil niet
de rechtbank zal beslissen maar private scheiders/arbiter
Private arbitrage: kent geen gerechtelijke achterstand (voordeel van snelheid) en zo is er
geen openbaarheid van de arbitrage (privaat)
De wet verbiedt dat op voorhand een arbitragebeding in het contract mag staan.
Voorbeeld: geschil met een kantoor die reizen organiseert. Je kan ervoor kiezen
om niet naar de rechtbank te gaan maar naar de geschillencommissie reizen
Soms is er ook bescherming voor de verzekeringsaanbieder
Art 62, lid 1 W.Verz: er is geen dekking bij opzet (behoudens anders overeengekomen)
Kenmerk landverzekeringsovereenkomst
Art 56 W.Verz: dwingend recht
, Meestal ter bescherming van private belangen van een contractspartij => consument die
verzekering afsluit bij grote maatschappij (relatieve nietigheid)
Je kan niet afwijken van de wet, tenzij het uitdrukkelijk in de wet staat en de wetgever het
toelaat om af te wijken
Voorbeeld: geen dekking bij opzet tenzij anders overeengekomen
(toepassingsgeval in de praktijk BA Gezinsverzekering) als je perongelijk een
raam intrapt tijdens het voetballen gaat de BA Gezinsverzekering (familiale) dat
dekken, maar als je het raam kapot maakt met opzet zegt de wet dat BA
gezinsleven niet gaat tussenkomen behalve als dat overeengekomen is.
In alle BA Gezinsverzekeringen is er een dekking voor opzet van -16 jarigen
Toepassingsgebied
Landsverzekering: van toepassing op alle risico’s die betrekking hebben op het land
Niet van toepassing op:
- Herverzekering
- Transportverzekering, met uitsluiting van bagage- en verhuisverzekering
- Zee- en binnenwaterenverzekering en luchtvaartverzekering
Bijzondere (verzekerings-)wetten
Voorbeeld: KB over brandverzekeringen
Voorbeeld: KB tot vaststelling van minimale dekkingen in de ‘familiale verzekering’
Van die KB’s hebben een uitgebreide reglementering en uitwerking met
minimumvoorwaarden
Voorbeeld: WAM-wet: verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake
motorrijtuigen legt verplichte autoverzekering op, maar niet alles:
- Motorrijtuigen die niet sneller dan 25km/u gaan
- Treinen, tram, bussen van de lijn want dat is van de staat en die hebben hun eigen
verzekering
Bijzondere wetgeving heeft voorrang op de algemene wetgeving
Art 44 KB minimumvoorwaarden BA auto beperkt het verhaal tot een bepaald bedrag
bij dronkenschap achter het stuur (moet in oorzakelijk verband staan)
Antidiscriminatiewetten
Anti-discriminatiewetgeving is van toepassing op verzekeringen
In verzekeringen wordt er gesegmenteerd. Bepaalde verzekerden hebben een hoger
risico (op grond van die statestieken).
Segmentatie: verzekeringsmaatschappij maakt een indeling van verzekerden in
categoriën van risico’s op grond van statestieken
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1.1 ALGEMEEN
1.1.1 RISICO
Verzekering want er zijn veel risico’s (ziekte, brand, overlijden, aansprakelijkheid, …)
financiële bedreigingen
3 Beschermingswijzen:
- Preventieve maatregelen: op voorhand maatregelen nemen
- Intertemporele spreiding: risico spreiden doorheen de tijd: sparen om voldoende
financiële middelen te hebben bij de realisatie van het risico (provisie)
- Interpersonele spreiding: spreiding over personen (door en met anderen)
o Kinderen: waarborg voor de bestaanszekerheid
• Kindersterfte: veel kinderen
• Kinderloosheid: adoptie
• Kinderen: onderhoudsverplichting Art 205 en 206 BW (verplicht je
ouders te onderhouden)
o Sociale zekerheid: wettelijk systeem waarbij de overheid bijdrage int en sociale
risico’s verzekert.
• Aanvankelijk enkel arbeiders, nadien uitgebreid tot andere categorieën:
verschillende behandeling is historisch ontstaan
• Grosso modo drie stelsels: werknemers, ambtenaren en de restcategorie:
de zelfstandigen
Voorbeeld sociale risico’s: werkloosheid, ouderdom, arbeidsongeval,
moeder/vaderschap
Sociale zekerheid is een vorm van interpersonele spreiding. Voorbeeld hiervan:
mensen zonder kinderen zullen belastingen betalen die bijdragen aan het
kindergeld.
Die beschermingswijzen zijn ontoereikend:
- Bij preventie is het mogelijk dat de kost van de preventie duurder is dan de kost
van de echte schade. Voor je eigen aansprakelijkheid kan je geen preventie
voorzien
- Bij intertemporele spreiding is het mogelijk dat de kost zo groot is dat je
onvoldoende gespaard hebt. Er is ook inflatie
- Interpersonele spreiding is veel onvoldoende
Oplossing: verzekeringen= combinatie van interpersonele en intertemporele spreiding
van één of meer risico’s tussen dragers van een gelijksoortig risico
,1.1.2 OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeringen ontstaan uit specifieke omstandigheden en noden van een bepaald
tijdperk. Vaak gebeuren er meerdere keren dingen waardoor een verzekering “gemaakt”
wordt groeit vanuit de praktijk om een risisco te dekken.
1.1.3 TEKORTKOMINGEN VAN VERZEKERINGEN
Verzekering wordt gekenmerkt door tekortkomingen
Selectie
Verzekeraar wil zoveel mogelijk risico’s verzekeren die bijna nooit voorkomen waarbij de
kans op schade (en prestatie van de verzekeraar) klein is. Ze willen de kleine risico’s
verzekeren maar de hoge niet of tegen een hoge premie.
Voorbeeld: voor juweliers is het moeilijk om een diefstalverzekering te krijgen
omdat de premie zo hoog is of de verzekeraar weigert.
Antiselectie
De verzekeringsnemer wil enkel een verzekering nemen als die een hoog risico heeft.
Voorbeeld: een oude persoon die weinig met de auto rijdt wilt geen
autoverzekering omdat het risico zo laag is. Iemand die veel met de auto rijdt zal
deze verzekering wel willen.
Oplossing verplichte verzekeringen of verplichte dekkingen
Voorbeeld: een verzekering tegen natuurrampen (incl. overstroming) is verplicht:
voor mensen met hoge risico als mensen met laag risico die bv op de 8 ste
verdieping van een appartement wonen.
Moral Hazard
risico verhogend gedrag van verzekeringsnemer of verzekerde als je weet dat je
verzekerd bent ga je slordiger om met zaken – schade verhogend gedrag
Voorbeeld: omniumverzekering dekt schade aan derde maar ook aan jezelf. Door
die verzekering ga je losser rijden omdat je weet dat je verzekerd bent.
Oplossing:
1) De verzekerde bedragen worden geplafonneerd,
2) De verzekerde moet zelf een deel van de schade dragen = franchise/vrijstelling,
3) Verval van dekking bij bv zware fout: men zal in de polis schrijven bij zware fout is
er geen dekking
Faillissement
,Je hebt een verzekering gewaarborgd inkomen waarbij je als zelfstandige een inkomen
krijgt als je arbeidsongeschikte bent (door ziekte of ongeval)
Stel dat je verzekeraar failliet gaat verlies je dat inkomen problematisch
Muntontwaarding
Synoniem: inflatie
In een brandverzekering zit er een deel dat je gaat heropbouwen na de brand =
heropbouw waarde
Ze koppelen die heropbouw waarde aan de index (ABEX index)
Door energiecrisis, oorlog, … komt er inflatie waardoor uw woning die nu 300.000 euro
kost om te bouwen binnen paar jaar misschien 450.000 euro kosten. Daarom wordt de
heropbouw waarde aan de index gekoppeld.
1.2 WETGEVING VERZEKERINGEN
Door impuls van de Europese unie zijn er veel nieuwe verzekeringswetten
Algemene wet: Wet betreffende de verzekeringen van 4 april 2014 (W. Verz.),
DEEL 4. De landverzekeringsovereenkomst
Deze wet is een geïncorporeerde wet van 1992
Doel: oude wetgeving vereenvoudigen
De wet beschermt vooral de verzekeringsnemer
Voorbeeld: de duurtijd van een verzekeringscontract is 1 jaar en sinds 2024 kan er
ten alle tijden opgezegd worden (als bescherming)
Art 85 §1, Lid 1 W.Verz: regel 1 jaar
Art 90, §2 W.Verz: Verbod op scheidsrechtelijk beding/ arbitrage beding: clausule in
verzekeringsovereenkomst waarbij overeengekomen wordt bij een juridisch geschil niet
de rechtbank zal beslissen maar private scheiders/arbiter
Private arbitrage: kent geen gerechtelijke achterstand (voordeel van snelheid) en zo is er
geen openbaarheid van de arbitrage (privaat)
De wet verbiedt dat op voorhand een arbitragebeding in het contract mag staan.
Voorbeeld: geschil met een kantoor die reizen organiseert. Je kan ervoor kiezen
om niet naar de rechtbank te gaan maar naar de geschillencommissie reizen
Soms is er ook bescherming voor de verzekeringsaanbieder
Art 62, lid 1 W.Verz: er is geen dekking bij opzet (behoudens anders overeengekomen)
Kenmerk landverzekeringsovereenkomst
Art 56 W.Verz: dwingend recht
, Meestal ter bescherming van private belangen van een contractspartij => consument die
verzekering afsluit bij grote maatschappij (relatieve nietigheid)
Je kan niet afwijken van de wet, tenzij het uitdrukkelijk in de wet staat en de wetgever het
toelaat om af te wijken
Voorbeeld: geen dekking bij opzet tenzij anders overeengekomen
(toepassingsgeval in de praktijk BA Gezinsverzekering) als je perongelijk een
raam intrapt tijdens het voetballen gaat de BA Gezinsverzekering (familiale) dat
dekken, maar als je het raam kapot maakt met opzet zegt de wet dat BA
gezinsleven niet gaat tussenkomen behalve als dat overeengekomen is.
In alle BA Gezinsverzekeringen is er een dekking voor opzet van -16 jarigen
Toepassingsgebied
Landsverzekering: van toepassing op alle risico’s die betrekking hebben op het land
Niet van toepassing op:
- Herverzekering
- Transportverzekering, met uitsluiting van bagage- en verhuisverzekering
- Zee- en binnenwaterenverzekering en luchtvaartverzekering
Bijzondere (verzekerings-)wetten
Voorbeeld: KB over brandverzekeringen
Voorbeeld: KB tot vaststelling van minimale dekkingen in de ‘familiale verzekering’
Van die KB’s hebben een uitgebreide reglementering en uitwerking met
minimumvoorwaarden
Voorbeeld: WAM-wet: verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake
motorrijtuigen legt verplichte autoverzekering op, maar niet alles:
- Motorrijtuigen die niet sneller dan 25km/u gaan
- Treinen, tram, bussen van de lijn want dat is van de staat en die hebben hun eigen
verzekering
Bijzondere wetgeving heeft voorrang op de algemene wetgeving
Art 44 KB minimumvoorwaarden BA auto beperkt het verhaal tot een bepaald bedrag
bij dronkenschap achter het stuur (moet in oorzakelijk verband staan)
Antidiscriminatiewetten
Anti-discriminatiewetgeving is van toepassing op verzekeringen
In verzekeringen wordt er gesegmenteerd. Bepaalde verzekerden hebben een hoger
risico (op grond van die statestieken).
Segmentatie: verzekeringsmaatschappij maakt een indeling van verzekerden in
categoriën van risico’s op grond van statestieken
