Medische sociologie
Hoofdstuk 1 ziekte en gezondheid
Wat is gezondheid en ziekte?
● Ziekte als tegengestelde van gezondheid?
○ Kan het tegelijkertijd?
● Verschillende perspectieven op ziekte mogelijk?
● Uni of multidimensioneel?
● Leken vs professionele opvattingen
○ Conceptuele onduidelijkheid
○ Vb. arts zegt je bent niet ziek en patient zegt ik ben wel ziek
De concepten disease- illness- sickness
LET OP belangrijk die 3 concepten staan niet naast elkaar
● Je kan kijken door 1 bol, andere kijken er door 2, …
,Dynamische interactie tussen D-S-I
Ze hangen samen!! Dus zeker niet apart bekijken.
● Stel een sterke afwijking (disease) dan ga je sneller sprake hebben van de andere
Illness
● Hangt samen met de
○ Eerdere ervaringen
○ Kennis/ervaringen in sociaal netwerk
○ Culturele normen (impact media & internet)
Mogelijke loop back van illness naar sickness
● Hangt ook samen met de aanvaarding in de omgeving
Spanning gebeurd vaak van buitenaf. Veel omgevingsfactoren die inwerken op de 3
concepten.
Wat speelt al zeker een rol:
● Patiëntenorganisaties
● Professionele rol
● Thuissituatie
● Normen en waarden van de populatie
● Werknemers
● Onderzoekers
● Industrie
● Zorgverleners
,Op welke manier kunnen ze op elkaar inspelen?
KENNEN !!!! CASUS OP HET EXAMEN
● Beschrijving patient en dan vraagt ze welke invloeden dat je ziet en je moet het kunnen
toepassen op het model
Voorbeeld
● Als je naar de dokter gaat en er is een disease dan is het vaak afhankelijk hoe de dokter
reageert.
● Vb. dokter die zegt 'ooh ja dat zal zware hoofdpijn zijn' vs ' neem beetje rust en das oke'
Sociale normen zitten erg op sickness en illness
● Wordt het algemene aanvaard dat je bepaalde zaken niet kan uitvoeren omdat je u niet
goed voelt.
● Normen zullen invloed hebben op de illness, misschien hebben ze dan iets van "oke ik
moet me vermannen"
, Toepassing: disease- sickness- illness in OZ naar zorggebruik
Waarom maken mensen geen gebruik van ons gezondheidszorgsysteem?
● Figuur geeft verschillende factoren weer (vnl meest kwetsbare gezinnen) waarom ze zorg
uitstellen
● Initieel ga je er vanuit dat ze de nanciele kant niet kunnen betalen
● Onderzoek toont aan dat het veel complexer is dan enkel het nanciele aspect
Figuur
● Links: individu
○ Voordat mensen denken ' ik ga niet want ik kan het niet betalen' moeten ze eerst
beseffen dat ze een probleem hebben en ze naar de dokter moeten gaan.
○ Ze ontkennen vaak hun problemen, tenzij er duidelijke diseases is zoals koorts of
bloedverlies dan gaan ze sneller dan vb voor hoofdpijn
● Rechts: gezondheidssysteem
○ Er zijn factoren die zorggebruik mee bepalen of beïnvloeden
○ vb/ ik ga niet meer naar de dokter want die begrijpt mij niet. vb/ hij begrijpt niet dat
medicatie voor mij te duur is
● Overlap: gebruik van de gezondheidszorg
fi fi
Hoofdstuk 1 ziekte en gezondheid
Wat is gezondheid en ziekte?
● Ziekte als tegengestelde van gezondheid?
○ Kan het tegelijkertijd?
● Verschillende perspectieven op ziekte mogelijk?
● Uni of multidimensioneel?
● Leken vs professionele opvattingen
○ Conceptuele onduidelijkheid
○ Vb. arts zegt je bent niet ziek en patient zegt ik ben wel ziek
De concepten disease- illness- sickness
LET OP belangrijk die 3 concepten staan niet naast elkaar
● Je kan kijken door 1 bol, andere kijken er door 2, …
,Dynamische interactie tussen D-S-I
Ze hangen samen!! Dus zeker niet apart bekijken.
● Stel een sterke afwijking (disease) dan ga je sneller sprake hebben van de andere
Illness
● Hangt samen met de
○ Eerdere ervaringen
○ Kennis/ervaringen in sociaal netwerk
○ Culturele normen (impact media & internet)
Mogelijke loop back van illness naar sickness
● Hangt ook samen met de aanvaarding in de omgeving
Spanning gebeurd vaak van buitenaf. Veel omgevingsfactoren die inwerken op de 3
concepten.
Wat speelt al zeker een rol:
● Patiëntenorganisaties
● Professionele rol
● Thuissituatie
● Normen en waarden van de populatie
● Werknemers
● Onderzoekers
● Industrie
● Zorgverleners
,Op welke manier kunnen ze op elkaar inspelen?
KENNEN !!!! CASUS OP HET EXAMEN
● Beschrijving patient en dan vraagt ze welke invloeden dat je ziet en je moet het kunnen
toepassen op het model
Voorbeeld
● Als je naar de dokter gaat en er is een disease dan is het vaak afhankelijk hoe de dokter
reageert.
● Vb. dokter die zegt 'ooh ja dat zal zware hoofdpijn zijn' vs ' neem beetje rust en das oke'
Sociale normen zitten erg op sickness en illness
● Wordt het algemene aanvaard dat je bepaalde zaken niet kan uitvoeren omdat je u niet
goed voelt.
● Normen zullen invloed hebben op de illness, misschien hebben ze dan iets van "oke ik
moet me vermannen"
, Toepassing: disease- sickness- illness in OZ naar zorggebruik
Waarom maken mensen geen gebruik van ons gezondheidszorgsysteem?
● Figuur geeft verschillende factoren weer (vnl meest kwetsbare gezinnen) waarom ze zorg
uitstellen
● Initieel ga je er vanuit dat ze de nanciele kant niet kunnen betalen
● Onderzoek toont aan dat het veel complexer is dan enkel het nanciele aspect
Figuur
● Links: individu
○ Voordat mensen denken ' ik ga niet want ik kan het niet betalen' moeten ze eerst
beseffen dat ze een probleem hebben en ze naar de dokter moeten gaan.
○ Ze ontkennen vaak hun problemen, tenzij er duidelijke diseases is zoals koorts of
bloedverlies dan gaan ze sneller dan vb voor hoofdpijn
● Rechts: gezondheidssysteem
○ Er zijn factoren die zorggebruik mee bepalen of beïnvloeden
○ vb/ ik ga niet meer naar de dokter want die begrijpt mij niet. vb/ hij begrijpt niet dat
medicatie voor mij te duur is
● Overlap: gebruik van de gezondheidszorg
fi fi
