2025
2026
Strafrecht
PROF. LAURENS VAN PUYENBROECK
JINTHE JONCKHEERE
,
,
, STRAFRECHT
DEEL I: STRAFRECHT
JURIDISCHE SITUERING
BEGRIP
Het geheel van rechtsregels dat bepaalt:
• Onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn en welke gedragingen misdrijven zijn
• Wie dader van een misdrijf is en strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt
• Welke straffen bestaan en welke straffen op de misdrijven worden gesteld
• Onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worden opgelegd en uitgevoerd
• Hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf.
Misdrijf: afwijking van de norm die een reactie in de vorm van een straf verantwoordt.
• Wat een misdrijf is, verschilt in tijd en ruimte.
- tijd: strafrecht wijzigt en verandert doorheen de tijd, aanpassen aan ontwikkelingen (vb.
seksismewetten)
- ruimte: elk land beslist voor zichzelf wat de norm is en wat de mogelijke gevolgen zijn
• Wat is een misdrijf (algemeen) en welke gedragingen zijn een misdrijf (bijzonder)?
- algemeen: basiselementen van een misdrijf (itt bijzonder strafrecht)
• Kunnen ook rechtspersonen zijn, niet enkel natuurlijke personen
Dader: wie wordt als pleger(s) van een misdrijf aanzien en wie draagt voor dat misdrijf strafrechtelijke
verantwoordelijkheid.
• Iedereen betrokken bij een misdrijf, wordt gezien als een dader
• Schuldopheffingsgronden: mensen kunnen een daad gepleegd hebben, maar niet strafrechtelijk
verantwoordelijk
Straf: wettelijk bepaalde vorm van leed door de rechter opgelegd als sanctie voor een misdrijf.
• Wat is een straf (algemeen) en met welke straf wordt een bepaald misdrijf bestraft (bijzonder)?
- bijzonder: voor elk misdrijf afzonderlijk is er een bepaalde straf bepaald
• Onderscheiden van een beveiligingsmaatregel: essentiële kenmerk van straf is de leed
Beveiligingsmaatregelen zijn geen straffen (maar vallen wel binnen het strafrecht) en beogen geen
leed maar wel een ‘veiligstelling’ (die nadelige gevolgen kan hebben) naar aanleiding van het plegen
van een misdrijf.
• Is ook een gevolg dat kan gegeven worden aan een bepaald misdrijf, maar fundamenteel te
onderscheiden van straf
1
2026
Strafrecht
PROF. LAURENS VAN PUYENBROECK
JINTHE JONCKHEERE
,
,
, STRAFRECHT
DEEL I: STRAFRECHT
JURIDISCHE SITUERING
BEGRIP
Het geheel van rechtsregels dat bepaalt:
• Onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn en welke gedragingen misdrijven zijn
• Wie dader van een misdrijf is en strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt
• Welke straffen bestaan en welke straffen op de misdrijven worden gesteld
• Onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worden opgelegd en uitgevoerd
• Hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf.
Misdrijf: afwijking van de norm die een reactie in de vorm van een straf verantwoordt.
• Wat een misdrijf is, verschilt in tijd en ruimte.
- tijd: strafrecht wijzigt en verandert doorheen de tijd, aanpassen aan ontwikkelingen (vb.
seksismewetten)
- ruimte: elk land beslist voor zichzelf wat de norm is en wat de mogelijke gevolgen zijn
• Wat is een misdrijf (algemeen) en welke gedragingen zijn een misdrijf (bijzonder)?
- algemeen: basiselementen van een misdrijf (itt bijzonder strafrecht)
• Kunnen ook rechtspersonen zijn, niet enkel natuurlijke personen
Dader: wie wordt als pleger(s) van een misdrijf aanzien en wie draagt voor dat misdrijf strafrechtelijke
verantwoordelijkheid.
• Iedereen betrokken bij een misdrijf, wordt gezien als een dader
• Schuldopheffingsgronden: mensen kunnen een daad gepleegd hebben, maar niet strafrechtelijk
verantwoordelijk
Straf: wettelijk bepaalde vorm van leed door de rechter opgelegd als sanctie voor een misdrijf.
• Wat is een straf (algemeen) en met welke straf wordt een bepaald misdrijf bestraft (bijzonder)?
- bijzonder: voor elk misdrijf afzonderlijk is er een bepaalde straf bepaald
• Onderscheiden van een beveiligingsmaatregel: essentiële kenmerk van straf is de leed
Beveiligingsmaatregelen zijn geen straffen (maar vallen wel binnen het strafrecht) en beogen geen
leed maar wel een ‘veiligstelling’ (die nadelige gevolgen kan hebben) naar aanleiding van het plegen
van een misdrijf.
• Is ook een gevolg dat kan gegeven worden aan een bepaald misdrijf, maar fundamenteel te
onderscheiden van straf
1
