Deel 3: inefficiënte allocatie door de markt
HOC 9: Hoofdstuk 10 Goederen
Marktsysteem beste systeem dat we kunnen voorstellen want welvaart van consumenten en
producenten maximaliseert (pareto-efficiënt). Markt-systeem van Vraag (Betalingsbereidheid m.a.w.
baten voor consument) & Aanbod (kosten voor producent om te produceren en bereidheid
weerspiegelt om product op markt te brengen) leiden tot evenwichtsprijs & -hoeveelheid.
Goed nieuws want kan niet beter, maar slecht nieuws dit systeem bestaat niet. Systeem gaat uit van
perfecte concurrentie op alle niveau’s en theoretisch concept waar naartoe kunnen configureren
maar soms situaties waar betalingsbereidheid onbekend is (park, monument). Goederen waar we
niet weten wat mensen willen is er geen vraag en kunnen we geen optimale hoeveelheid voorzien via
marktmechanisme. Deze situaties zijn markfalen: markt is niet in staat om goederen & diensten te
alloceren in overeenstemming met de wensen van consumenten & producenten. Er is dus een
verschil tussen een park en een blikje cola.
Soorten goederen
Private goederen: goederen gekenmerkt door uitsluitbaarheid en rivaliteit. Alle goederen ter wereld
verdelen (in gradatie) in termen van uitsluitbaarheid en rivaliteit.
2 kenmerken van goederen
- Uitsluitbaarheid: Gebruik van het goed kan worden beperkt tot diegenen die de prijs betalen.
Bij bepaalde goederen kunnen (niet worden, maar kunnen worden) consumenten, die prijs
niet bereid zijn te betalen, uitgesloten worden.
Wél uitlsuitbaar. Coca-Cola: indien u prijs er niet voor betaald kan je als consument
uitgesloten worden van de consumptie van een blikje cola. Brandweer: niet betaald dan kan
u daarvan afgesloten worden. Strikt technisch mogelijk, maar gaat in praktijk niet gebeuren.
Niet uitsluitbaar: die heeft u ook als u niet betaald. Visjes in de zee: het feit dat ze bestaan,
bestaan voor iedereen en zijn er gewoon je moet er niet voor betalen. Niemand kan
uitgesloten worden. Wanneer leger het land verdedigd dan verdedigen ze voor ieder van het
land.
- Rivaliteit: Mate waarin gebruik door x de beschikbaarheid van het goed voor y beïnvloedt
(niet-rivaal indien MC = 0)
Rivaal: Als je blikje cola drinkt dan is blikje cola er niet meer voor iemand anders. Visjes in de
zee nemen dan zijn die weg voor een andere ook.
Niet-rivaal: brandweer en defensie. Brandweer is er voor elke persoon (soms echter wel
rivaal wanneer iedereens huis afbrand in hetzelfde dorp).
Private goederen: Uitsluitbaar en Rivaal (alle voorbeelden van in cursus van pizza, cola, olijfolie, etc.)
Publieke goederen: niet-uitsluitbare goederen en niet-rivaal.
Andere goederen: voorbeeld gemeenschappelijke hulpbronnen (niet-uitsluitbaar en rivaal) en
natuurlijke monopolies (uitsluitbaar en niet-rivaal).
Voorbeeld: snelweg
Snelweg is niet-uitsluitbaar en soms wel rivaal en soms niet-rivaal. E19 is niet uitsluitbaar omdat
niemand uitgesloten kan worden van gebruik van E19; Kan wel bij péage/tol (te veel opritten), maar
zou veel duren. Op autosnelweg kan eender wie op en niemand uitgesloten worden. Niet uitsluitbaar
HOC 9: Hoofdstuk 10 Goederen
Marktsysteem beste systeem dat we kunnen voorstellen want welvaart van consumenten en
producenten maximaliseert (pareto-efficiënt). Markt-systeem van Vraag (Betalingsbereidheid m.a.w.
baten voor consument) & Aanbod (kosten voor producent om te produceren en bereidheid
weerspiegelt om product op markt te brengen) leiden tot evenwichtsprijs & -hoeveelheid.
Goed nieuws want kan niet beter, maar slecht nieuws dit systeem bestaat niet. Systeem gaat uit van
perfecte concurrentie op alle niveau’s en theoretisch concept waar naartoe kunnen configureren
maar soms situaties waar betalingsbereidheid onbekend is (park, monument). Goederen waar we
niet weten wat mensen willen is er geen vraag en kunnen we geen optimale hoeveelheid voorzien via
marktmechanisme. Deze situaties zijn markfalen: markt is niet in staat om goederen & diensten te
alloceren in overeenstemming met de wensen van consumenten & producenten. Er is dus een
verschil tussen een park en een blikje cola.
Soorten goederen
Private goederen: goederen gekenmerkt door uitsluitbaarheid en rivaliteit. Alle goederen ter wereld
verdelen (in gradatie) in termen van uitsluitbaarheid en rivaliteit.
2 kenmerken van goederen
- Uitsluitbaarheid: Gebruik van het goed kan worden beperkt tot diegenen die de prijs betalen.
Bij bepaalde goederen kunnen (niet worden, maar kunnen worden) consumenten, die prijs
niet bereid zijn te betalen, uitgesloten worden.
Wél uitlsuitbaar. Coca-Cola: indien u prijs er niet voor betaald kan je als consument
uitgesloten worden van de consumptie van een blikje cola. Brandweer: niet betaald dan kan
u daarvan afgesloten worden. Strikt technisch mogelijk, maar gaat in praktijk niet gebeuren.
Niet uitsluitbaar: die heeft u ook als u niet betaald. Visjes in de zee: het feit dat ze bestaan,
bestaan voor iedereen en zijn er gewoon je moet er niet voor betalen. Niemand kan
uitgesloten worden. Wanneer leger het land verdedigd dan verdedigen ze voor ieder van het
land.
- Rivaliteit: Mate waarin gebruik door x de beschikbaarheid van het goed voor y beïnvloedt
(niet-rivaal indien MC = 0)
Rivaal: Als je blikje cola drinkt dan is blikje cola er niet meer voor iemand anders. Visjes in de
zee nemen dan zijn die weg voor een andere ook.
Niet-rivaal: brandweer en defensie. Brandweer is er voor elke persoon (soms echter wel
rivaal wanneer iedereens huis afbrand in hetzelfde dorp).
Private goederen: Uitsluitbaar en Rivaal (alle voorbeelden van in cursus van pizza, cola, olijfolie, etc.)
Publieke goederen: niet-uitsluitbare goederen en niet-rivaal.
Andere goederen: voorbeeld gemeenschappelijke hulpbronnen (niet-uitsluitbaar en rivaal) en
natuurlijke monopolies (uitsluitbaar en niet-rivaal).
Voorbeeld: snelweg
Snelweg is niet-uitsluitbaar en soms wel rivaal en soms niet-rivaal. E19 is niet uitsluitbaar omdat
niemand uitgesloten kan worden van gebruik van E19; Kan wel bij péage/tol (te veel opritten), maar
zou veel duren. Op autosnelweg kan eender wie op en niemand uitgesloten worden. Niet uitsluitbaar
