GENEESKUNDIGE
ZIEKTELEER GHD
Yasmina Jongbloet
1 JANUARI 2025
[BEDRIJFSNAAM]
[Bedrijfsadres]
,CARDIOVASCULAIR SYSTEEM – LOON.
AUSCULTATIE EN BIJGERUISEN
NORMALE AUSCULTATIE – BASIS
Fysiologische en pathologische ruisen moet je herkennen. Wanneer
je het belang van een hartruis wilt kennen moet je bijkomend
onderzoek doen. Met je stethoscoop kan je niet alles doen. Hoe
ausculteer je ?
- De tricuspidaalklep regio gaan we tussen het olecranon en
de schouder beluisteren aan de rechter kant. Dit gaan we
beluisten voor het ventrikel septum defect.
- Lub en dub is de start en stop van de systole. Als hart
conrtaheert gaan de aorta en pulonaalklep open in he begin
en zijn de AV kleppen toe. Als er iets lawaai maakt tijdens
de systoledan zijn het deze kleppen. Bij khd kan er een
stenose zijn ( een kleiner gat dan normaal), geeft ook een
systolisch geruis.
- Diastole is het omgekeerd, hier gaat de aorta en pulmonale
bloedvaten toe.
➔ Diastolsich geruis links : aortaklep want door lagere druk door pulmonale klep maakt
die minder lawaai.
- Ventrikel septum defect spuit bloed van L→R van hoge naar lage druk, hoor je het beste
rechts omadt het daar tegen wand klotst. Geeft een pansystolisch geluid.
Tijdens systole → bloed weg door ventrikel die samen duwen = ejectie/fysiologisch geruis geven
door de grote bloedvaten. Tijdens de systole kunnen de AV klep lekken → pathologisch geruis
Beschrijving hartgeruis → naast intensiteit ook
karakteriseren of een beschrijving aangeven.
Punctum maximum er altijd bij vermelden.
SYSTOLISCH GERUIS
SYSTOLISCH LINKS
dit is een fysiologisch bijgeruis tijdens de systolische fase van de hart
cyclus. Hier is er een korte pauze ervoor.
- Bij hoge hematocriet ga je minder hoger dan paarden met een lage
hematocriet.
1
, - Kan bij paarden voorkomen met koliek of anemie vandaar je moet rekening houden met de
hematocriet. Veulens hebben dit ook maar is vaak een mengel moes met andere dingen.
Mitralisklep vaak een holosystolisch geruis , plateau, zeer intens met een intensiteit van 1-4/6. In
tegenstelling tot het ejectie geruis is er geen pauze tussen maar plakt het direct tegen de andere
fase.
Mitralis regurgitatie meestal verworven door een ruptuur van de chordae. Minder zuurstof vrij bloed
zal doorgestuurd worden → longoedeem. Papillair spieren die afwijkend zijn kunnen ook voor deze
regurgitatie zorgen. Als de mitraalklep lekt →LA→ long → pulmonaal arterie zal vergroten door
volume dat erin blijft en druk die erin zit → RE hart → terugvloei bloed in venepols. Een LI
probleem kan een RE hart probleem geven.
- Renpaarden
- Jumping dressuur → geen hart nodig
- Sommige paarde kunnen lang met de mitralis regurgitatie lang blijven lopen, maar bij
chordae ruptuur is het ernstiger en gaat het sneler gaan met een slechtere prognose. De
prognose hangt dus af van verschillende factoren van het lek. Zoals de ernst van het lek en
leeftijd,…
Echocardiografie = hartklep lek goed in beeld brengen. (stukje over mid tot laat systolisch gemist
SYSTOLISCH RECHTS
Ventraal oedeem? Je kan ventraal oedeem, onder de buik, preputium krijgen. Het kan zijn dat het
oedeem naar de voeten loopt en dikke benen krijgen. Maar het is bijna nooit dat cardiaal oedeem
start van de voeten en dan naar de buik gaat. Maar het start dus ventraal → naar beneden. Als het
andersom is = andere differentiaal diagnose.
Een tweede typisch geruis aan de rechter kant is een ventrikel septum defect in het membraneuze
deel van het septum. Het membraneuze deel spuiten bloedvaten L naar R. tegen R spuit het hart
tegen de wand en dat hoor je maar voel je ook met een voelbaar getril. Bij elke hartslag voel je een
fremitus (5/6). Deze geruisen zijn vaak pan ( een stuk van je harttonen bedekt of camoufleert).
Echo is hier nodig om te herkennen!!
2
, Je moet ook altijd heel goed opletten dat als je een ventrikel septum defect hebt geen diastolisch
geruis hebt. In sommige gevallen kan heir de aortaklep ook defect worden. Ze kunnen dan eerder
last krijgen van deze klep idpv het ventrikel septum defect. Want als het VSD niet te groot is, een
klein gaatje, kan het meevallen.
DIASTOLISCH GERUIS
In diastole kunnen we weer dezelfde dingen
gebruiken als bij systole. Hier kunnen we bij
een trage hartslag: is diastole veel langer dan
de systole. Als je een geruis hebt dat heel
lang duur en stuk zonder geruis is kort, zal het
waarschijnlijk een diastolisch geruis zijn.
Daarnaast moet je ook letten op de ritme stoornissen of veranderingen in hartslag.
Dus diastolisch : uw aortaklip en mitraalklep zouden moeten toe zijn. Maar bij een geruis is dit niet
zo. Bij diastolisch geruis aan de linkerkant is niet de pulmonalis maar nog steeds een aortaklep lek.
Een aortaklep lek is holodiastolisch, dit kan een plateautype zijn maar vaak is er een tonus en
intensiteitsverschil hoorbaar omdat er een druk verandering is in de aorta. Er gaat een soort
decrescendo zijn. Dit is typisch voor de aorta. Wat ook typisch is voor aortaklep insufficiëntie is dat
deze heel muzikaal kan worden. Kan zelf een voelbaar getril geven, brommend, verschillende
tonussen. De intensiteit is niet goed gecorreleerd met de ergheid: je kan niet weten of het heel erg
is of niet door resonantietrillingen (andere structuren in het hart die meetrillen en misschien geluid
verergeren terwijl het eigenlijk niet zo erg is). Aortaklep lek is een ouderdomsprobleem. Jonge
paarden mag er geen aortaklep lek zijn. Paarden worden meer dan 15 jaar en op die leeftijd begint
het op te treden met een trage evolutie. Waarom weten we nog niet, ze denken degeneratieve
letsels/ prolaps.
- Dus holodiastolisch /Muzikaal/ Decrescendo
- Heel vaak zijn er geen symptomen van een aortakleplek. Heel vaak hebben deze dieren
geen enkele klinsiche klacht hebben.
- Wat klinisch wel heel belangrijk is, is palpatie van de arteriële pols a. facialis. De aortaklep
loopt druk langs twee kanten, maar de ene ventrikel zal meer gevuld zijn en meer bloed
wegpompen → stravere pols aan de a. facialis. De hyper kinetische pols is hemodynamisch
belangrijk= ergere categorie. Een tweede ding dat ook klinisch belangrijk, er is een
duidelijke link tussen ventrikel dat groter word + aortaklep lek en het ontstaan van
ventrikel lek stoornissen.
Hier hebben we een variabele duur bij een aritmie terwijl we bij systole vaak dezelfde duur bij
aritmie.
- Hartblock
Op echo gaan we kijken naar het lek, met doppler. We gaan kijken naar de grote van de ventrikel.
Als deze dilateert betekent dit ook dat het belangrijk is. We hebben ook nog technieken om te
kijken naar de bewegingen van het myocard, om te kijken hoe het open en toe gaat. Je kan NIET
weten met een stethoscoop hoe erg het lek is.
CONTINUE HARTRUISEN
Is een combo van de twee afwijkingen ( systolisch en diastolisch geruis apart). Goed onthouden: het
kunnen twee aparte dingen zijn, maar ze kunnen ook met elkaar gerelateerd zijn. Bv. Eerst
aortaklep lek en dan mitraalklep lek = sneller fataler of slechter.
3
ZIEKTELEER GHD
Yasmina Jongbloet
1 JANUARI 2025
[BEDRIJFSNAAM]
[Bedrijfsadres]
,CARDIOVASCULAIR SYSTEEM – LOON.
AUSCULTATIE EN BIJGERUISEN
NORMALE AUSCULTATIE – BASIS
Fysiologische en pathologische ruisen moet je herkennen. Wanneer
je het belang van een hartruis wilt kennen moet je bijkomend
onderzoek doen. Met je stethoscoop kan je niet alles doen. Hoe
ausculteer je ?
- De tricuspidaalklep regio gaan we tussen het olecranon en
de schouder beluisteren aan de rechter kant. Dit gaan we
beluisten voor het ventrikel septum defect.
- Lub en dub is de start en stop van de systole. Als hart
conrtaheert gaan de aorta en pulonaalklep open in he begin
en zijn de AV kleppen toe. Als er iets lawaai maakt tijdens
de systoledan zijn het deze kleppen. Bij khd kan er een
stenose zijn ( een kleiner gat dan normaal), geeft ook een
systolisch geruis.
- Diastole is het omgekeerd, hier gaat de aorta en pulmonale
bloedvaten toe.
➔ Diastolsich geruis links : aortaklep want door lagere druk door pulmonale klep maakt
die minder lawaai.
- Ventrikel septum defect spuit bloed van L→R van hoge naar lage druk, hoor je het beste
rechts omadt het daar tegen wand klotst. Geeft een pansystolisch geluid.
Tijdens systole → bloed weg door ventrikel die samen duwen = ejectie/fysiologisch geruis geven
door de grote bloedvaten. Tijdens de systole kunnen de AV klep lekken → pathologisch geruis
Beschrijving hartgeruis → naast intensiteit ook
karakteriseren of een beschrijving aangeven.
Punctum maximum er altijd bij vermelden.
SYSTOLISCH GERUIS
SYSTOLISCH LINKS
dit is een fysiologisch bijgeruis tijdens de systolische fase van de hart
cyclus. Hier is er een korte pauze ervoor.
- Bij hoge hematocriet ga je minder hoger dan paarden met een lage
hematocriet.
1
, - Kan bij paarden voorkomen met koliek of anemie vandaar je moet rekening houden met de
hematocriet. Veulens hebben dit ook maar is vaak een mengel moes met andere dingen.
Mitralisklep vaak een holosystolisch geruis , plateau, zeer intens met een intensiteit van 1-4/6. In
tegenstelling tot het ejectie geruis is er geen pauze tussen maar plakt het direct tegen de andere
fase.
Mitralis regurgitatie meestal verworven door een ruptuur van de chordae. Minder zuurstof vrij bloed
zal doorgestuurd worden → longoedeem. Papillair spieren die afwijkend zijn kunnen ook voor deze
regurgitatie zorgen. Als de mitraalklep lekt →LA→ long → pulmonaal arterie zal vergroten door
volume dat erin blijft en druk die erin zit → RE hart → terugvloei bloed in venepols. Een LI
probleem kan een RE hart probleem geven.
- Renpaarden
- Jumping dressuur → geen hart nodig
- Sommige paarde kunnen lang met de mitralis regurgitatie lang blijven lopen, maar bij
chordae ruptuur is het ernstiger en gaat het sneler gaan met een slechtere prognose. De
prognose hangt dus af van verschillende factoren van het lek. Zoals de ernst van het lek en
leeftijd,…
Echocardiografie = hartklep lek goed in beeld brengen. (stukje over mid tot laat systolisch gemist
SYSTOLISCH RECHTS
Ventraal oedeem? Je kan ventraal oedeem, onder de buik, preputium krijgen. Het kan zijn dat het
oedeem naar de voeten loopt en dikke benen krijgen. Maar het is bijna nooit dat cardiaal oedeem
start van de voeten en dan naar de buik gaat. Maar het start dus ventraal → naar beneden. Als het
andersom is = andere differentiaal diagnose.
Een tweede typisch geruis aan de rechter kant is een ventrikel septum defect in het membraneuze
deel van het septum. Het membraneuze deel spuiten bloedvaten L naar R. tegen R spuit het hart
tegen de wand en dat hoor je maar voel je ook met een voelbaar getril. Bij elke hartslag voel je een
fremitus (5/6). Deze geruisen zijn vaak pan ( een stuk van je harttonen bedekt of camoufleert).
Echo is hier nodig om te herkennen!!
2
, Je moet ook altijd heel goed opletten dat als je een ventrikel septum defect hebt geen diastolisch
geruis hebt. In sommige gevallen kan heir de aortaklep ook defect worden. Ze kunnen dan eerder
last krijgen van deze klep idpv het ventrikel septum defect. Want als het VSD niet te groot is, een
klein gaatje, kan het meevallen.
DIASTOLISCH GERUIS
In diastole kunnen we weer dezelfde dingen
gebruiken als bij systole. Hier kunnen we bij
een trage hartslag: is diastole veel langer dan
de systole. Als je een geruis hebt dat heel
lang duur en stuk zonder geruis is kort, zal het
waarschijnlijk een diastolisch geruis zijn.
Daarnaast moet je ook letten op de ritme stoornissen of veranderingen in hartslag.
Dus diastolisch : uw aortaklip en mitraalklep zouden moeten toe zijn. Maar bij een geruis is dit niet
zo. Bij diastolisch geruis aan de linkerkant is niet de pulmonalis maar nog steeds een aortaklep lek.
Een aortaklep lek is holodiastolisch, dit kan een plateautype zijn maar vaak is er een tonus en
intensiteitsverschil hoorbaar omdat er een druk verandering is in de aorta. Er gaat een soort
decrescendo zijn. Dit is typisch voor de aorta. Wat ook typisch is voor aortaklep insufficiëntie is dat
deze heel muzikaal kan worden. Kan zelf een voelbaar getril geven, brommend, verschillende
tonussen. De intensiteit is niet goed gecorreleerd met de ergheid: je kan niet weten of het heel erg
is of niet door resonantietrillingen (andere structuren in het hart die meetrillen en misschien geluid
verergeren terwijl het eigenlijk niet zo erg is). Aortaklep lek is een ouderdomsprobleem. Jonge
paarden mag er geen aortaklep lek zijn. Paarden worden meer dan 15 jaar en op die leeftijd begint
het op te treden met een trage evolutie. Waarom weten we nog niet, ze denken degeneratieve
letsels/ prolaps.
- Dus holodiastolisch /Muzikaal/ Decrescendo
- Heel vaak zijn er geen symptomen van een aortakleplek. Heel vaak hebben deze dieren
geen enkele klinsiche klacht hebben.
- Wat klinisch wel heel belangrijk is, is palpatie van de arteriële pols a. facialis. De aortaklep
loopt druk langs twee kanten, maar de ene ventrikel zal meer gevuld zijn en meer bloed
wegpompen → stravere pols aan de a. facialis. De hyper kinetische pols is hemodynamisch
belangrijk= ergere categorie. Een tweede ding dat ook klinisch belangrijk, er is een
duidelijke link tussen ventrikel dat groter word + aortaklep lek en het ontstaan van
ventrikel lek stoornissen.
Hier hebben we een variabele duur bij een aritmie terwijl we bij systole vaak dezelfde duur bij
aritmie.
- Hartblock
Op echo gaan we kijken naar het lek, met doppler. We gaan kijken naar de grote van de ventrikel.
Als deze dilateert betekent dit ook dat het belangrijk is. We hebben ook nog technieken om te
kijken naar de bewegingen van het myocard, om te kijken hoe het open en toe gaat. Je kan NIET
weten met een stethoscoop hoe erg het lek is.
CONTINUE HARTRUISEN
Is een combo van de twee afwijkingen ( systolisch en diastolisch geruis apart). Goed onthouden: het
kunnen twee aparte dingen zijn, maar ze kunnen ook met elkaar gerelateerd zijn. Bv. Eerst
aortaklep lek en dan mitraalklep lek = sneller fataler of slechter.
3
