Sociale wetenschappen:
Wat is gezondheid?:
Het belangrijkste doel van naar mensen kijken in de sociale wetenschap is om gedrag te kunnen
veranderen. Een van de thema’s waarin we daarnaar kijken is gezondheid, dus te kijken naar hoe
gezond is iemand.
Definitie gezondheid: Gezondheid betekent niet voor iedereen hetzelfde, maar de huidige meest
recente definitie van gezondheid is; gezondheid wordt gezien als het vermogen zich aan te passen en
een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen. Vroeger was
de definitie meer gericht op het ontbreken van ziekte, maar ook mensen met een chronische ziekte
kunnen zich gezond voelen. Daarnaast zit er heel veel variatie in hoe verschillende groepen in de
samenleving naar gezondheid kijken.
Positieve gezondheid: heel erg gebaseerd op nieuwe visie van gezondheid. Geeft een overzicht van
het welzijn in zes verschillende dimensies. Hiermee kijk je door een andere bril naar gezondheid dan
alleen de aanwezigheid van ziekte.
Wie zijn er het gezondst?: er zijn een aantal dingen waar naar gekeken wordt om te bepalen wie het
gezondst zijn. Het eerste voorbeeld is leeftijd, mensen die ouder worden, zijn over het algemeen ook
gezonder. Zo zijn er in de wereld 5 zones gemarkeerd waar heel veel mensen leven die ouder dan 100
worden, en ook heel zelfstandig ouder kunnen worden. Bij deze plekken zijn een aantal opvallend
heden die de plekken gemeen hebben, zoals toegang/zicht hebben op natuur, de hele dag door
langzaam lopen (van nature veel bewegen), vrij veel plantaardig eten en dat mensen tot het moment
dat ze sterven een waarde hebben voor de gemeenschap (zingeving). Naast eten en bewegen is
bijvoorbeeld ook een reden om te bestaan heel erg belangrijk om gezondheid te bevorderen.
, Cultuur:
Cultuur is heel belangrijk om mee te nemen in bijvoorbeeld een behandeling of interventie. De
manier waarop je mensen benaderd en de ideeën die mensen hebben over gezondheid kan heel erg
verschillen per cultuur.
Wat is cultuur?: Cultuur is het totaalpakket van alle gedragsregels, normen en waarden die een
groep, volk of samenleving heeft. Ook alle uitingsvormen, zoals gebouwen en schriften horen bij de
cultuur. Over het algemeen is cultuur niet in beton gegoten en verandert dat constant heel langzaam.
Veel mensen zien cultuur als hetzelfde als religie, maar dat hoeft niet per se zo te zijn, dit kan
helemaal los staan van elkaar. Maar religie kan wel onderdeel zijn van een cultuur. Over het algemeen
wordt de wereld in acht verschillende cultuurgebieden verdeelt: Westers, Islamitische wereld, Latijns
Amerikaans, Zwart Afrika, Voormalige Sovjet-Unie, Zuid-Azië, Zuidoost-Azië en Oost-Azië. De visies
binnen deze gebieden over bijvoorbeeld politiek en bestuurssystemen heel erg op elkaar. Een
cultuurgebied komt soms overeen met de religie, maar dat hoeft dus niet altijd.
Cultureel model van hofstede: Dit is een model wat veel gebruikt wordt om naar cultuur te kijken.
Hierin zijn zes dimensies opgenomen waar je naar kunt kijken als je het hebt over cultuur:
1. Individualisme vs collectivisme ervaren de mensen zich meer als een apart persoon of als
een onderdeel van een groep mensen. Het verschil hiertussen is vooral de verwachting in het
maken van keuzes, maak je die met name vanuit de rol in je samenleving of met name voor
jezelf. Bij individualisme kun je makkelijker opklimmen in ‘rang’, maar is er minder een sociaal
vangnet.
2. Machtsafstand hoever sta je af van iemand die de macht heeft. Hoe erg zijn de machten
verdeeld. In een democratie is de machtsafstand veel minder groot dan in een koninkrijk.
3. Vrouwelijk vs mannelijk de manier waarop de traditionele genderrollen gezien worden. Is
het belangrijk dat vrouwen er mooi uitzien? Horen mannen sterk te zijn en geen emoties te
laten zien?
4. Vermijden van onzekerheid heeft te maken met de culturele gewoontes, met name of dat
die heel erg vastzitten en echt als de waarheid worden gezien. Of is de culturele visie
veranderbaar.
5. Lange termijn vs korte termijn of dat mensen meer gericht zijn lange termijn of korte
termijn. Deze manier van kijken wordt wel betwijfeld omdat de mens in het algemeen
sowieso niet heel goed is in het lange termijn denken.
6. Mildheid/toegeefelijkheid vs hardheid
Cultuur in gezondheid: Cultuur heeft veel te maken met gezondheid. Het belangrijkste als je het hebt
over cultuur in samenhang met gezondheid, is het bewust zijn van dat je uit een bepaalde cultuur
komt. En dat mensen uit andere culturen dus anders over bepaalde dingen kunnen denken.
Cultuurgebonden syndroom ziektes/syndromen die alleen maar in een bepaalde cultuur
voorkomen. Zo komen eetstoornissen eigenlijk alleen maar in de westerse wereld voor en piblokto
komt alleen maar voor in de gebieden waar het heel koud is.
Etnocentrisme we hebben de neiging om een positiever zelfbeeld van onze eigen cultuur te
hebben en een negatiever beeld van andere groepen. Zo worden bijvoorbeeld cultuurgebonden
syndromen uit andere culturen afgedaan als een ingebeeld stoornis. Daarnaast is het lastig als we
bijvoorbeeld in de Westerse cultuur weinig weten over andere culturen, want in sommige culturen
kan bijvoorbeeld pijnbeleving heel anders zijn.
Wat is gezondheid?:
Het belangrijkste doel van naar mensen kijken in de sociale wetenschap is om gedrag te kunnen
veranderen. Een van de thema’s waarin we daarnaar kijken is gezondheid, dus te kijken naar hoe
gezond is iemand.
Definitie gezondheid: Gezondheid betekent niet voor iedereen hetzelfde, maar de huidige meest
recente definitie van gezondheid is; gezondheid wordt gezien als het vermogen zich aan te passen en
een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen. Vroeger was
de definitie meer gericht op het ontbreken van ziekte, maar ook mensen met een chronische ziekte
kunnen zich gezond voelen. Daarnaast zit er heel veel variatie in hoe verschillende groepen in de
samenleving naar gezondheid kijken.
Positieve gezondheid: heel erg gebaseerd op nieuwe visie van gezondheid. Geeft een overzicht van
het welzijn in zes verschillende dimensies. Hiermee kijk je door een andere bril naar gezondheid dan
alleen de aanwezigheid van ziekte.
Wie zijn er het gezondst?: er zijn een aantal dingen waar naar gekeken wordt om te bepalen wie het
gezondst zijn. Het eerste voorbeeld is leeftijd, mensen die ouder worden, zijn over het algemeen ook
gezonder. Zo zijn er in de wereld 5 zones gemarkeerd waar heel veel mensen leven die ouder dan 100
worden, en ook heel zelfstandig ouder kunnen worden. Bij deze plekken zijn een aantal opvallend
heden die de plekken gemeen hebben, zoals toegang/zicht hebben op natuur, de hele dag door
langzaam lopen (van nature veel bewegen), vrij veel plantaardig eten en dat mensen tot het moment
dat ze sterven een waarde hebben voor de gemeenschap (zingeving). Naast eten en bewegen is
bijvoorbeeld ook een reden om te bestaan heel erg belangrijk om gezondheid te bevorderen.
, Cultuur:
Cultuur is heel belangrijk om mee te nemen in bijvoorbeeld een behandeling of interventie. De
manier waarop je mensen benaderd en de ideeën die mensen hebben over gezondheid kan heel erg
verschillen per cultuur.
Wat is cultuur?: Cultuur is het totaalpakket van alle gedragsregels, normen en waarden die een
groep, volk of samenleving heeft. Ook alle uitingsvormen, zoals gebouwen en schriften horen bij de
cultuur. Over het algemeen is cultuur niet in beton gegoten en verandert dat constant heel langzaam.
Veel mensen zien cultuur als hetzelfde als religie, maar dat hoeft niet per se zo te zijn, dit kan
helemaal los staan van elkaar. Maar religie kan wel onderdeel zijn van een cultuur. Over het algemeen
wordt de wereld in acht verschillende cultuurgebieden verdeelt: Westers, Islamitische wereld, Latijns
Amerikaans, Zwart Afrika, Voormalige Sovjet-Unie, Zuid-Azië, Zuidoost-Azië en Oost-Azië. De visies
binnen deze gebieden over bijvoorbeeld politiek en bestuurssystemen heel erg op elkaar. Een
cultuurgebied komt soms overeen met de religie, maar dat hoeft dus niet altijd.
Cultureel model van hofstede: Dit is een model wat veel gebruikt wordt om naar cultuur te kijken.
Hierin zijn zes dimensies opgenomen waar je naar kunt kijken als je het hebt over cultuur:
1. Individualisme vs collectivisme ervaren de mensen zich meer als een apart persoon of als
een onderdeel van een groep mensen. Het verschil hiertussen is vooral de verwachting in het
maken van keuzes, maak je die met name vanuit de rol in je samenleving of met name voor
jezelf. Bij individualisme kun je makkelijker opklimmen in ‘rang’, maar is er minder een sociaal
vangnet.
2. Machtsafstand hoever sta je af van iemand die de macht heeft. Hoe erg zijn de machten
verdeeld. In een democratie is de machtsafstand veel minder groot dan in een koninkrijk.
3. Vrouwelijk vs mannelijk de manier waarop de traditionele genderrollen gezien worden. Is
het belangrijk dat vrouwen er mooi uitzien? Horen mannen sterk te zijn en geen emoties te
laten zien?
4. Vermijden van onzekerheid heeft te maken met de culturele gewoontes, met name of dat
die heel erg vastzitten en echt als de waarheid worden gezien. Of is de culturele visie
veranderbaar.
5. Lange termijn vs korte termijn of dat mensen meer gericht zijn lange termijn of korte
termijn. Deze manier van kijken wordt wel betwijfeld omdat de mens in het algemeen
sowieso niet heel goed is in het lange termijn denken.
6. Mildheid/toegeefelijkheid vs hardheid
Cultuur in gezondheid: Cultuur heeft veel te maken met gezondheid. Het belangrijkste als je het hebt
over cultuur in samenhang met gezondheid, is het bewust zijn van dat je uit een bepaalde cultuur
komt. En dat mensen uit andere culturen dus anders over bepaalde dingen kunnen denken.
Cultuurgebonden syndroom ziektes/syndromen die alleen maar in een bepaalde cultuur
voorkomen. Zo komen eetstoornissen eigenlijk alleen maar in de westerse wereld voor en piblokto
komt alleen maar voor in de gebieden waar het heel koud is.
Etnocentrisme we hebben de neiging om een positiever zelfbeeld van onze eigen cultuur te
hebben en een negatiever beeld van andere groepen. Zo worden bijvoorbeeld cultuurgebonden
syndromen uit andere culturen afgedaan als een ingebeeld stoornis. Daarnaast is het lastig als we
bijvoorbeeld in de Westerse cultuur weinig weten over andere culturen, want in sommige culturen
kan bijvoorbeeld pijnbeleving heel anders zijn.
