Fiscaal recht.
Fiscaal recht 13-02-2014
Inleiding:
Een belasting is een bijdrage opgelegd door en betaald aan de overheid. Art. 170 en 172
GW; welke overheden belastingen mogen heffen. Daarnaast zijn er ook bijzondere financiële
wetten en gemeente-en provinciewetten die bepalen welke overheid mag heffen. → dus
een federaal, regionaal, provinciaal en gemeentelijk niveau.
De bijdrage is verplicht. De fiscus kan dwangmaatregelen nemen op eigen intiatief, zonder
toestemming van een rechtbank. Men kan beslag leggen en overgaan tot een openbare
verkoop. De fiscus verschaft zichzelf een uitvoerbare titel (geen rechter nodig). Die titel op de
federale inkomensbelasting wordt „het kohier‟ genoemd. In de BTW noemt men het „een
dwangbevel‟.
belasting = een verplichte bijdrage die door de overheid volgens bepaalde regels van recht
wordt opgelegd aan haar onderdanen teneinde in het algemeen en zonder aanwijsbare
tegenprestatie haar uitgaven te kunnen doen.
bijdrage aan de overheid
verplichte bijdrage
bijdrage geheven volgens de regels van recht
opgelegd aan onderdanen
kunnen niet worden voorbehouden om een bepaalde uitgaven te doen
Sociale zekerheidsbijdragen = verplichte bijdrage die geldt om een specifiek soort uitgaven
te bestrijden, ze zijn niet onderworpen aan de politieke arbitrage: bijdragen mogen enkel
gebruikt worden v/d doeleinden v/d sociale kas waarvoor ze gestort zijn. Ze
Zij steunen op het beginsel v/d verzekering van bepaalde risico's en niet op de principiële
verplichting van iedere burger om bij te dragen in de algemene lasten v/d gemeenschap.
Ze worden niet als belastingen beschouwd → ze ontsnappen aan de jaarlijkse wettelijke
controle door het parlement en de bijdrage wordt verhoogd bij KB en niet door formele wet.
Retributie, art. 173 GW = bijdragen of heffingen die door de overheid / namens de overheid
worden gevorderd in ruil voor specifieke prestaties die door die overheid worden geleverd in
onmiddellijk en rechtstreeks belang voor de begunstigde (geindividualiseerde dienst): het is
de prijs die v/d overheidsprestatie moet worden betaald. Men kan de retributie vermijden door
geen gebruik te maken v/d overheidsdienst → geen algemene verplichting om te betalen. (bv.
de betaling voor het afleveren voor de ID-kaart).
Verhaalbelasting = verplichte heffingen die d/d overheid worden opgelegd nav een concrete
prestatie door de overheid. De verhaalbelasting is ook verschuldigd wanneer de Bel.Pl. geen
gebruik maakt v/d prestatie. → de overheid moet wel een aantoonbare prestatie leveren.
bv. gemeentebelastingen om gemeentelijke infrastructuren te financieren.
Bestemmingsheffingen = heffingen die in tegenstelling tot gewone belastingen dienen om
welbepaalde uitgaven te dekken .
1
, volledige fiscale autonomie = wanneer alle bevoegdheden aan een welbepaald bestuursniveau
toekomen.
Beperkte fiscale autonomie = wanneer slechts een gedeelte van deze bevoegdheden aan een
welbepaald bestuursniveau toekomt.
Direcht vs. Indirecte belastingen:
A. JURIDISCH
Directe belastingen raken een voortdurende toestand en worden periodiek geïnd via
aanslag lastens diegene die zich in toestand bevindt.
VB: inkomstenbelastingen
Een indirecte belasting treft een voorbijgaand feit of een rechtshandeling. Vaak zijn
belastingen indirect. Elke transactie is aan belastingen onderworpen.
VB: BTW (bij de bakker)
B. ECONOMISCH
directe belasting is de belasting wordt gedragen door degene die betaalt.
VB: successierecht; het is niet mogelijk dat iemand anders dan de erfgenamen betalen.
Economisch bekeken wentelt de betaler de kost af bij indirecte belastingen. Sommige
belastingen zijn afwentelbaar; men zal het als een kost doorrekenen aan zijn klant.
VB: accijzen (tabak, drank, brandstof). De producent is belastingplichtige en gaat deze
doorrekenen aan de klant.
Fiscaal Recht 20-02-2014
Op grond van art. 170 § 2 GW hebben de Gemeenschappen/gewesten fiscale autonomie: zij
kunnen zowel de hoofdbestanddelen als de bijkomende elementen bepalen. Maar:
geen afbreuk aan Belgische interne markt
non ibis in idem
geen vermeerdering op federale belasting art. 464 WIB.
Daarnaast beschikken ze over verschillende financieringsmechanismen, BFW:
1. niet fiscale ontvangsten (schenkingen en patrimoniale inkomsten)
2. fiscale eigen ontvangsten
3. door federale overheid toegewezen belastingen en heffingen
i) samengevoegde belasting = federale belasting die op uniforme wijze in BE wordt
geheven en waarvan de opbrengst een gedeelte aan de Gewesten wordt toegewezen
(bv. personenbelasting) en de Gew. verminderen/ vermeerderingen kunnen
aanbrengen.
ii) gedeelde belasting = in BE op uniforme wijze gevestigde rijksbelasting waarvan de
opbrengst geheel of gedeeltelijk aan de GEm. wordt toegewezen. Bv. BTW.
4. nationale solidariteitstussenkomst = houdt in dat het Gew. waar het aandeel in de
personenbelasting lager dan het bevolkingsaandeel in de personenbelasting is, extra
geld krijgt v/h andere Gew. Het heeft tot doel welvaartsverschillen tussen de Gew. te
minimaliseren.
5. leningen
2
Fiscaal recht 13-02-2014
Inleiding:
Een belasting is een bijdrage opgelegd door en betaald aan de overheid. Art. 170 en 172
GW; welke overheden belastingen mogen heffen. Daarnaast zijn er ook bijzondere financiële
wetten en gemeente-en provinciewetten die bepalen welke overheid mag heffen. → dus
een federaal, regionaal, provinciaal en gemeentelijk niveau.
De bijdrage is verplicht. De fiscus kan dwangmaatregelen nemen op eigen intiatief, zonder
toestemming van een rechtbank. Men kan beslag leggen en overgaan tot een openbare
verkoop. De fiscus verschaft zichzelf een uitvoerbare titel (geen rechter nodig). Die titel op de
federale inkomensbelasting wordt „het kohier‟ genoemd. In de BTW noemt men het „een
dwangbevel‟.
belasting = een verplichte bijdrage die door de overheid volgens bepaalde regels van recht
wordt opgelegd aan haar onderdanen teneinde in het algemeen en zonder aanwijsbare
tegenprestatie haar uitgaven te kunnen doen.
bijdrage aan de overheid
verplichte bijdrage
bijdrage geheven volgens de regels van recht
opgelegd aan onderdanen
kunnen niet worden voorbehouden om een bepaalde uitgaven te doen
Sociale zekerheidsbijdragen = verplichte bijdrage die geldt om een specifiek soort uitgaven
te bestrijden, ze zijn niet onderworpen aan de politieke arbitrage: bijdragen mogen enkel
gebruikt worden v/d doeleinden v/d sociale kas waarvoor ze gestort zijn. Ze
Zij steunen op het beginsel v/d verzekering van bepaalde risico's en niet op de principiële
verplichting van iedere burger om bij te dragen in de algemene lasten v/d gemeenschap.
Ze worden niet als belastingen beschouwd → ze ontsnappen aan de jaarlijkse wettelijke
controle door het parlement en de bijdrage wordt verhoogd bij KB en niet door formele wet.
Retributie, art. 173 GW = bijdragen of heffingen die door de overheid / namens de overheid
worden gevorderd in ruil voor specifieke prestaties die door die overheid worden geleverd in
onmiddellijk en rechtstreeks belang voor de begunstigde (geindividualiseerde dienst): het is
de prijs die v/d overheidsprestatie moet worden betaald. Men kan de retributie vermijden door
geen gebruik te maken v/d overheidsdienst → geen algemene verplichting om te betalen. (bv.
de betaling voor het afleveren voor de ID-kaart).
Verhaalbelasting = verplichte heffingen die d/d overheid worden opgelegd nav een concrete
prestatie door de overheid. De verhaalbelasting is ook verschuldigd wanneer de Bel.Pl. geen
gebruik maakt v/d prestatie. → de overheid moet wel een aantoonbare prestatie leveren.
bv. gemeentebelastingen om gemeentelijke infrastructuren te financieren.
Bestemmingsheffingen = heffingen die in tegenstelling tot gewone belastingen dienen om
welbepaalde uitgaven te dekken .
1
, volledige fiscale autonomie = wanneer alle bevoegdheden aan een welbepaald bestuursniveau
toekomen.
Beperkte fiscale autonomie = wanneer slechts een gedeelte van deze bevoegdheden aan een
welbepaald bestuursniveau toekomt.
Direcht vs. Indirecte belastingen:
A. JURIDISCH
Directe belastingen raken een voortdurende toestand en worden periodiek geïnd via
aanslag lastens diegene die zich in toestand bevindt.
VB: inkomstenbelastingen
Een indirecte belasting treft een voorbijgaand feit of een rechtshandeling. Vaak zijn
belastingen indirect. Elke transactie is aan belastingen onderworpen.
VB: BTW (bij de bakker)
B. ECONOMISCH
directe belasting is de belasting wordt gedragen door degene die betaalt.
VB: successierecht; het is niet mogelijk dat iemand anders dan de erfgenamen betalen.
Economisch bekeken wentelt de betaler de kost af bij indirecte belastingen. Sommige
belastingen zijn afwentelbaar; men zal het als een kost doorrekenen aan zijn klant.
VB: accijzen (tabak, drank, brandstof). De producent is belastingplichtige en gaat deze
doorrekenen aan de klant.
Fiscaal Recht 20-02-2014
Op grond van art. 170 § 2 GW hebben de Gemeenschappen/gewesten fiscale autonomie: zij
kunnen zowel de hoofdbestanddelen als de bijkomende elementen bepalen. Maar:
geen afbreuk aan Belgische interne markt
non ibis in idem
geen vermeerdering op federale belasting art. 464 WIB.
Daarnaast beschikken ze over verschillende financieringsmechanismen, BFW:
1. niet fiscale ontvangsten (schenkingen en patrimoniale inkomsten)
2. fiscale eigen ontvangsten
3. door federale overheid toegewezen belastingen en heffingen
i) samengevoegde belasting = federale belasting die op uniforme wijze in BE wordt
geheven en waarvan de opbrengst een gedeelte aan de Gewesten wordt toegewezen
(bv. personenbelasting) en de Gew. verminderen/ vermeerderingen kunnen
aanbrengen.
ii) gedeelde belasting = in BE op uniforme wijze gevestigde rijksbelasting waarvan de
opbrengst geheel of gedeeltelijk aan de GEm. wordt toegewezen. Bv. BTW.
4. nationale solidariteitstussenkomst = houdt in dat het Gew. waar het aandeel in de
personenbelasting lager dan het bevolkingsaandeel in de personenbelasting is, extra
geld krijgt v/h andere Gew. Het heeft tot doel welvaartsverschillen tussen de Gew. te
minimaliseren.
5. leningen
2
