INSPANNINGSFYSIOLOGIE
HOC 08: CARRDIOVASCULAIRE & METABOLISCHE RESPONSEN BIJ ACUTE INSPANNING
Cardiovasculaire respons bij acute inspanning
Rusthartslag (RHR = resting heart rate)
- Gemiddeld 60/80 slagen per minuut (bpm); kan variëren van 28 slagen per minuut
(top fit) tot boven 100 slagen per minuut (onvoorwaardelijk of ziekte)
- HF ¯ met de leeftijd (1 bpm/ jaar)
- Uitgebreide duurtraining kan de HR in rust ≥ 35 slagen verlagen.
Men denkt dat deze lagere HR te wijten is aan ¯ intrinsieke HR en parasympathische
stimulatie en hartvolume.
- RHR wordt beïnvloed door omgevingsomstandigheden zoals hoogte en temperatuur
of ziekte/ overtraining
- Rust HR ¹ pre-oefening HR
- Anticiperende reactie: HR boven RHR net voor aanvang van de oefening:
à vagale tonus (N. vagus activiteit, parasym act) ¯
à noradrenaline en epinefrine
Maximale hartslag bij gezonde proefpersonen
Maximale hartslag (HRmax): hoogste HF-waarde die men in een totale inspanning tot het
punt van uitputting kan bereiken
HRmax en intensiteit: maximale inspanningstest:
Hartfrequentie is afhankelijk van de intensiteit van
de inspanning à hoe groter de loopsnelheid, hoe
hoger de hartfrequentie = lineair verband
Korte termijn (1 dag): blijft gelijk
Lange termijn: daalt
Beïnvloed door type sport
Vb: voetbal VS marathon lopen
1
,Max hartslag kan worden geschat:
HFmax = 220 – leeftijd
HFmax = 220 – 0,7 x leeftijd
HFmax = 220 – 0,68 x leeftijd
Steady-state hartslag
- HF plateau bereikt tijdens constante snelheid van submaximale arbeid
- Optimale HF voor het voldoen aan circulatoire eisen met die snelheid van arbeid
- Hoe lager de steady-state HF met een vaste intensiteit, hoe efficiënter het hart (&
cardiovasculair systeem)
- Steady-state HF-basis voor eenvoudige inspanningstests die aerobe fitheid en HFmax
schatten
Voorbeeld: Astrand-rijmende cyclus Ergometertest
Beschrijving: Atleten trappen op een fietsergometer met een constante werklast gedurende 7
minuten.
HR wordt elke minuut gemeten en de steady-state HR wordt bepaald.
Geschatte maximale zuurstofopname
à WPO (submax fietstest)
A: getrainde persoon
B: ongetrainde persoon
à voor eenzelfde wattage, een lagere hartslag
2
, Stroke volume/ slagvolume = volume bloed dat hart in 1 contractie rondpompt (in L)
SV = EDV - ESV
Bepalend voor cardiorespiratoire uithoudingsvermogen bij maximale werksnelheid.
Slagvolume - lichaamshouding
SV tijdens maximale oefening ≈ dubbele
staande SV
Maar SV tijdens maximale oefening
slechts iets hoger dan rugligging SV
- liggende SV > staande SV
- liggende EDV > staande EDV
→ zwemmen versus hardlopen
Factoren die het slagvolume verhogen
• Meer preload: eind-diastolische stretch (druk van bloed tegen hartspier)
à meer stretch (hoger EDV) à hogere contractiekracht
= Frank-Starling mechanisme (passief proces)
• Hogere contractiliteit: hangt af van getraindheid (actief proces)
Door:
o hogere sympatische zenuwstimulatie
o meer (nog)epinephrine
o onafhankelijk van EDV
• Lagere afterload: druk die er overblijft in aorta
Wordt grotendeels bepaald door diameter van de aorta
Bij elke millimeter toename van aorta, daalt de druk met een factor 4 à enorm
Uitzettingscapaciteit van bloedvaten kan je trainen
Uitzettingscapaciteit aorta daalt met de leeftijd à wordt stijver (weerstand aorta
neemt toe)
3
HOC 08: CARRDIOVASCULAIRE & METABOLISCHE RESPONSEN BIJ ACUTE INSPANNING
Cardiovasculaire respons bij acute inspanning
Rusthartslag (RHR = resting heart rate)
- Gemiddeld 60/80 slagen per minuut (bpm); kan variëren van 28 slagen per minuut
(top fit) tot boven 100 slagen per minuut (onvoorwaardelijk of ziekte)
- HF ¯ met de leeftijd (1 bpm/ jaar)
- Uitgebreide duurtraining kan de HR in rust ≥ 35 slagen verlagen.
Men denkt dat deze lagere HR te wijten is aan ¯ intrinsieke HR en parasympathische
stimulatie en hartvolume.
- RHR wordt beïnvloed door omgevingsomstandigheden zoals hoogte en temperatuur
of ziekte/ overtraining
- Rust HR ¹ pre-oefening HR
- Anticiperende reactie: HR boven RHR net voor aanvang van de oefening:
à vagale tonus (N. vagus activiteit, parasym act) ¯
à noradrenaline en epinefrine
Maximale hartslag bij gezonde proefpersonen
Maximale hartslag (HRmax): hoogste HF-waarde die men in een totale inspanning tot het
punt van uitputting kan bereiken
HRmax en intensiteit: maximale inspanningstest:
Hartfrequentie is afhankelijk van de intensiteit van
de inspanning à hoe groter de loopsnelheid, hoe
hoger de hartfrequentie = lineair verband
Korte termijn (1 dag): blijft gelijk
Lange termijn: daalt
Beïnvloed door type sport
Vb: voetbal VS marathon lopen
1
,Max hartslag kan worden geschat:
HFmax = 220 – leeftijd
HFmax = 220 – 0,7 x leeftijd
HFmax = 220 – 0,68 x leeftijd
Steady-state hartslag
- HF plateau bereikt tijdens constante snelheid van submaximale arbeid
- Optimale HF voor het voldoen aan circulatoire eisen met die snelheid van arbeid
- Hoe lager de steady-state HF met een vaste intensiteit, hoe efficiënter het hart (&
cardiovasculair systeem)
- Steady-state HF-basis voor eenvoudige inspanningstests die aerobe fitheid en HFmax
schatten
Voorbeeld: Astrand-rijmende cyclus Ergometertest
Beschrijving: Atleten trappen op een fietsergometer met een constante werklast gedurende 7
minuten.
HR wordt elke minuut gemeten en de steady-state HR wordt bepaald.
Geschatte maximale zuurstofopname
à WPO (submax fietstest)
A: getrainde persoon
B: ongetrainde persoon
à voor eenzelfde wattage, een lagere hartslag
2
, Stroke volume/ slagvolume = volume bloed dat hart in 1 contractie rondpompt (in L)
SV = EDV - ESV
Bepalend voor cardiorespiratoire uithoudingsvermogen bij maximale werksnelheid.
Slagvolume - lichaamshouding
SV tijdens maximale oefening ≈ dubbele
staande SV
Maar SV tijdens maximale oefening
slechts iets hoger dan rugligging SV
- liggende SV > staande SV
- liggende EDV > staande EDV
→ zwemmen versus hardlopen
Factoren die het slagvolume verhogen
• Meer preload: eind-diastolische stretch (druk van bloed tegen hartspier)
à meer stretch (hoger EDV) à hogere contractiekracht
= Frank-Starling mechanisme (passief proces)
• Hogere contractiliteit: hangt af van getraindheid (actief proces)
Door:
o hogere sympatische zenuwstimulatie
o meer (nog)epinephrine
o onafhankelijk van EDV
• Lagere afterload: druk die er overblijft in aorta
Wordt grotendeels bepaald door diameter van de aorta
Bij elke millimeter toename van aorta, daalt de druk met een factor 4 à enorm
Uitzettingscapaciteit van bloedvaten kan je trainen
Uitzettingscapaciteit aorta daalt met de leeftijd à wordt stijver (weerstand aorta
neemt toe)
3
