Geschiedenis & Samenleving
Kennisbasis Didactiek
Hoofdstuk 11: er was eens…
Basiscompetenties van een leraar basisonderwijs:
l-1 De leraar is in staat voor de lessen Geschiedenis & Samenleving een
lesrooster te realiseren dat recht doet aan de verplichtingen voortkomende uit de
onderwijswetgeving.
l-2 De leraar is in staat om voor de lessen Geschiedenis & Samenleving leerstof
te kiezen en te verantwoorden op basis van de inhoud van de
onderwijswetgeving en de kerndoelen.
l-3 De leraar is in staat om de lessen Geschiedenis & Samenleving op basis van
de onderwijswetgeving én de kerndoelen onderdeel te laten zijn van een
doorgaande lijn voor Geschiedenis & Samenleving door de hele school.
11.1 onderwijswetten
Onderwijswet 1801: lezen, schrijven, rekenen.
Onderwijswet 1857: voor het eerst geschiedenis genoemd.
Onderwijswet 1916: ook staatsinrichting.
Onderwijswet 1985: voor het eerst maatschappelijke verhoudingen en geestelijke
stromingen genoemd.
WPO (Wet op het Primair Onderwijs, artikel 9) en WEC (Wet op ExpertiseCentra,
artikel 13):
Het onderwijs omvat waar mogelijk in samenhang:
a zintuigelijke en lichamelijke oefening
b Nederlandse taal
c rekenen en wiskunde
d Engelse taal
e enkele kennisgebieden
f expressieactiviteiten
g bevordering van sociale redzaamheid, waaronder gedrag in het verkeer
h bevordering van gezond gedrag
Bij de kennisgebieden wordt in elk geval aandacht besteed aan:
a aardrijkskunde
b geschiedenis
c de natuur, waaronder biologie
d maatschappelijke verhoudingen, waaronder staatsinrichting
e geestelijke stromingen
De leerstofinhoud van het onderwijs is in Nederland niet bij wet voorgeschreven.
11.2 kerndoelen in het algemeen
Kerndoelen zijn streefdoelen voor wat de leerling moet kennen en kunnen aan
het einde van de basisschool.
1993: voor het eerst kerndoelen geformuleerd, zouden iedere 5 jaar herziend
worden.
1998: nieuwe, meer uitgebreide omschrijvingen van de vakinhouden, de
kerndoelen basisonderwijs 1998.
2006: nieuwe kerndoelen voor het basisonderwijs kwamen tot stand.
, 11.3 kerndoelen Mens en Samenleving
Alle wereldoriënterende activiteiten zijn samengebracht onder de kop: oriëntatie
op jezelf en de wereld: kerndoelen 34 t/m 53.
Kerndoelen geschiedenis:
- Kerndoel 36
De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese
staatsinrichting en de rol van de burger.
- Kerndoel 38
De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de
Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze
leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de
samenleving, waaronder seksuele diversiteit.
- Kerndoel 56
De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor
aspecten van cultureel erfgoed.
Onderwijswetten 2005 WPO en WEC over burgerschap en sociale integratie: Het
onderwijs:
- Gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme
samenleving.
- Is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale
integratie.
- Is er mede op gericht dat de leerlingen kennis hebben van en kennismaken
met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten.
11.4 kerndoelen geschiedenis/tijd
Kerndoelen Geschiedenis / Tijd (in de kerndoelen staat geschiedenis genoemd als
Tijd):
- Kerndoel 51
De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen
en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren.
- Kerndoel 52
De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van de volgende
tijdvakken: jagers en boeren, Grieken en Romeinen, monniken en ridders,
steden en staten, ontdekkers en hervormers, regenten en vorsten, pruiken
en revoluties, burgers en stoommachines, wereldoorlogen en holocaust,
televisie en computer. De vensters van de Canon van Nederland dienen als
uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakken.
- Kerndoel 53
De leerlingen leren over belangrijke historische personen en
gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis en kunnen die
voorbeeldmatig verbinden met de wereldgeschiedenis.
11.5 de canon van Nederland
Commissie-Van Oostrom: kwam in 2007 met een lijst van 50 chronologische
geordende onderwerpen (canonvenster), die in 2010 zijn opgenomen in de
kerndoelen.
Tijdvak Kenmerkende aspecten
Tijd van jagers en Basisonderwijs:
Kennisbasis Didactiek
Hoofdstuk 11: er was eens…
Basiscompetenties van een leraar basisonderwijs:
l-1 De leraar is in staat voor de lessen Geschiedenis & Samenleving een
lesrooster te realiseren dat recht doet aan de verplichtingen voortkomende uit de
onderwijswetgeving.
l-2 De leraar is in staat om voor de lessen Geschiedenis & Samenleving leerstof
te kiezen en te verantwoorden op basis van de inhoud van de
onderwijswetgeving en de kerndoelen.
l-3 De leraar is in staat om de lessen Geschiedenis & Samenleving op basis van
de onderwijswetgeving én de kerndoelen onderdeel te laten zijn van een
doorgaande lijn voor Geschiedenis & Samenleving door de hele school.
11.1 onderwijswetten
Onderwijswet 1801: lezen, schrijven, rekenen.
Onderwijswet 1857: voor het eerst geschiedenis genoemd.
Onderwijswet 1916: ook staatsinrichting.
Onderwijswet 1985: voor het eerst maatschappelijke verhoudingen en geestelijke
stromingen genoemd.
WPO (Wet op het Primair Onderwijs, artikel 9) en WEC (Wet op ExpertiseCentra,
artikel 13):
Het onderwijs omvat waar mogelijk in samenhang:
a zintuigelijke en lichamelijke oefening
b Nederlandse taal
c rekenen en wiskunde
d Engelse taal
e enkele kennisgebieden
f expressieactiviteiten
g bevordering van sociale redzaamheid, waaronder gedrag in het verkeer
h bevordering van gezond gedrag
Bij de kennisgebieden wordt in elk geval aandacht besteed aan:
a aardrijkskunde
b geschiedenis
c de natuur, waaronder biologie
d maatschappelijke verhoudingen, waaronder staatsinrichting
e geestelijke stromingen
De leerstofinhoud van het onderwijs is in Nederland niet bij wet voorgeschreven.
11.2 kerndoelen in het algemeen
Kerndoelen zijn streefdoelen voor wat de leerling moet kennen en kunnen aan
het einde van de basisschool.
1993: voor het eerst kerndoelen geformuleerd, zouden iedere 5 jaar herziend
worden.
1998: nieuwe, meer uitgebreide omschrijvingen van de vakinhouden, de
kerndoelen basisonderwijs 1998.
2006: nieuwe kerndoelen voor het basisonderwijs kwamen tot stand.
, 11.3 kerndoelen Mens en Samenleving
Alle wereldoriënterende activiteiten zijn samengebracht onder de kop: oriëntatie
op jezelf en de wereld: kerndoelen 34 t/m 53.
Kerndoelen geschiedenis:
- Kerndoel 36
De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese
staatsinrichting en de rol van de burger.
- Kerndoel 38
De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de
Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze
leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de
samenleving, waaronder seksuele diversiteit.
- Kerndoel 56
De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor
aspecten van cultureel erfgoed.
Onderwijswetten 2005 WPO en WEC over burgerschap en sociale integratie: Het
onderwijs:
- Gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme
samenleving.
- Is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale
integratie.
- Is er mede op gericht dat de leerlingen kennis hebben van en kennismaken
met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten.
11.4 kerndoelen geschiedenis/tijd
Kerndoelen Geschiedenis / Tijd (in de kerndoelen staat geschiedenis genoemd als
Tijd):
- Kerndoel 51
De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen
en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren.
- Kerndoel 52
De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van de volgende
tijdvakken: jagers en boeren, Grieken en Romeinen, monniken en ridders,
steden en staten, ontdekkers en hervormers, regenten en vorsten, pruiken
en revoluties, burgers en stoommachines, wereldoorlogen en holocaust,
televisie en computer. De vensters van de Canon van Nederland dienen als
uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakken.
- Kerndoel 53
De leerlingen leren over belangrijke historische personen en
gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis en kunnen die
voorbeeldmatig verbinden met de wereldgeschiedenis.
11.5 de canon van Nederland
Commissie-Van Oostrom: kwam in 2007 met een lijst van 50 chronologische
geordende onderwerpen (canonvenster), die in 2010 zijn opgenomen in de
kerndoelen.
Tijdvak Kenmerkende aspecten
Tijd van jagers en Basisonderwijs:
