- vereffening-verdeling v een familia
- dood v een PF MAAR ook als hij civiele statuut verloor
- familia viel dan open -> gemeenschap v goederen en familieleden
- Romeinse rechtspraak: koppelde passiva aan activa
- het testament -> civiele statuut? over zijn dood heen over zijn goederen kon
beschikken
ABINTESTAATSERFRECHT
- ab intestato = de vereffening-verdeling vd familie v een PF die gn testament
gemaakt had
6.1.1 De samenstelling vd boedel
- aanvankelijk bleef vermogen vd familia samen in onverdeeldheid v alle
erfgenamen
- iedere belanghebbende kon vereffening vd familia vragen -> rv tot scheiding
en deling vd familia
- erfgenamen -> verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis
- erfgenamen bij openvallen vd familia eigenstandig en kregen hun eigen
familia -> traden in de plaats vd overledene
- familieleden die nt eigenstandig werden kregen plaats in een vd nieuwe
familiae
- eerste stap de boedel samengesteld -> SE’s bij nalatenschap betrekken
1) active: alle goederen opgenomen die tot de gemeenschap behoorden OOK
schuldvorderingen vd PF MAAR sommigen ten einde vb vruchtgebruik of
gebruik
2) passiva: schulden vd PF OOK natuurlijke schulden die opeisbaar werden door
overlijden
soms ook verval v schulden-> intuiti personae: expert op te treden OF
mandaten
bij vorderingen uit onrechtmatige daad ONDERSCHEID -> schulden met
penaal karakter vervielen MAAR verbintenissen tot vergoeding bleven
- negatieve waarde als er meer schulden dan activa
- rechtsmiddelen om de erfgenamen te behoeden tegen AH
- huisgenoten-erfgenamen: automatisch in bezit MAAR het recht zich te
distantiëren
- buitenstaanders-erfgenamen: erfenis verwerpen WANT erfenis enkel wnr ze
uitdrukkelijk verzoeken met verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis
- niemand erfenis aanvaardde? boedelschuldeisers bij de praetor het
faillissement vd boedel
- Justinianus: vr elke erfgenaam afzonderlijk de aanvaarding onder voorrecht v
boedelbeschrijving DUS 60 dagen tijd om inventaris op te stellen en al dan nt
te aanvaarden -> vermijden meer schulden dan goederen te erven
, - rechtsmiddelen om schuldeisers te beschermen tegen insolvente erfgenamen
- zekerheden vd erfgenaam
- afzondering vd boedel -> eerst hun vordering erop verhaald werden
- batig saldo
6.1.2 De verdeling vd boedel
1° Nr civiel recht in de republiek en in het vroege keizerrijk
- Gaius: ontbinden vd familia -> naaste agnaten in de familia eigenstandig
- DUS echtgenote in manu, kinderen die in familie gebleven waren, vol
geadopteerden en geadrogeerden
- => directe ergfgenamen DUS gelijke delen
- erfden per staak met plaatsvervulling door hun eigen erfgenamen
- erfgenamen vooroverleden of vrijheidsstatuut verloren? individueel erfgenaam
MAAR samen slechts recht op dat ene deel
- wie gn familielid meer was -> nt bij betrokken
- PF gn directe erfgenamen? naaste agnaten uit de vorige generatie DUS
diegene met wie hij destijds in een familia deelgenoot was
- meerdere naaste agnaten in dezelfde graad erfden nt per staak MAAR per
hoofd
2° Bijsturingen in het edict vd praetor
- afwezigheid v directe erfgenamen-> naaste agnaten v een vorige generatie
- met uitdrukkelijk verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis VAAK uitbleef
- praetor kon dan zelf mensen oproepen tot de nalatenschap -> bij
tussenvonnis DUS voorlopig
- roerende goederen -> definitief binnen 4j
- onroerende goederen -> termijn 10j zelfde provincie of 20j nt zelfde provincie
- oproeping rangorde
1) kinderen vd erflater -> uit familia getreden en nt meer sui heredes
2) personen die ooit agnatisch verwant waren MAAR uit familia getreden
3) bloedverwanten via dochters
3° Erfgenamen in het late keizerrijk
- agnaatschap verdrongen tot het ruime criterium vd bloedverwantschap
- verwantschap langs vrouwen gelijkgesteld met verwantschap via mannen
- geëmancipeerden in gelijke rang met de erfgenamen die in de familia
gebleven waren
- 4 klassen v erfgenamen
1) vrijgeboren kinderen -> kinderen binnen de familia en geëmancipeerde
kinderen
- dood v een PF MAAR ook als hij civiele statuut verloor
- familia viel dan open -> gemeenschap v goederen en familieleden
- Romeinse rechtspraak: koppelde passiva aan activa
- het testament -> civiele statuut? over zijn dood heen over zijn goederen kon
beschikken
ABINTESTAATSERFRECHT
- ab intestato = de vereffening-verdeling vd familie v een PF die gn testament
gemaakt had
6.1.1 De samenstelling vd boedel
- aanvankelijk bleef vermogen vd familia samen in onverdeeldheid v alle
erfgenamen
- iedere belanghebbende kon vereffening vd familia vragen -> rv tot scheiding
en deling vd familia
- erfgenamen -> verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis
- erfgenamen bij openvallen vd familia eigenstandig en kregen hun eigen
familia -> traden in de plaats vd overledene
- familieleden die nt eigenstandig werden kregen plaats in een vd nieuwe
familiae
- eerste stap de boedel samengesteld -> SE’s bij nalatenschap betrekken
1) active: alle goederen opgenomen die tot de gemeenschap behoorden OOK
schuldvorderingen vd PF MAAR sommigen ten einde vb vruchtgebruik of
gebruik
2) passiva: schulden vd PF OOK natuurlijke schulden die opeisbaar werden door
overlijden
soms ook verval v schulden-> intuiti personae: expert op te treden OF
mandaten
bij vorderingen uit onrechtmatige daad ONDERSCHEID -> schulden met
penaal karakter vervielen MAAR verbintenissen tot vergoeding bleven
- negatieve waarde als er meer schulden dan activa
- rechtsmiddelen om de erfgenamen te behoeden tegen AH
- huisgenoten-erfgenamen: automatisch in bezit MAAR het recht zich te
distantiëren
- buitenstaanders-erfgenamen: erfenis verwerpen WANT erfenis enkel wnr ze
uitdrukkelijk verzoeken met verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis
- niemand erfenis aanvaardde? boedelschuldeisers bij de praetor het
faillissement vd boedel
- Justinianus: vr elke erfgenaam afzonderlijk de aanvaarding onder voorrecht v
boedelbeschrijving DUS 60 dagen tijd om inventaris op te stellen en al dan nt
te aanvaarden -> vermijden meer schulden dan goederen te erven
, - rechtsmiddelen om schuldeisers te beschermen tegen insolvente erfgenamen
- zekerheden vd erfgenaam
- afzondering vd boedel -> eerst hun vordering erop verhaald werden
- batig saldo
6.1.2 De verdeling vd boedel
1° Nr civiel recht in de republiek en in het vroege keizerrijk
- Gaius: ontbinden vd familia -> naaste agnaten in de familia eigenstandig
- DUS echtgenote in manu, kinderen die in familie gebleven waren, vol
geadopteerden en geadrogeerden
- => directe ergfgenamen DUS gelijke delen
- erfden per staak met plaatsvervulling door hun eigen erfgenamen
- erfgenamen vooroverleden of vrijheidsstatuut verloren? individueel erfgenaam
MAAR samen slechts recht op dat ene deel
- wie gn familielid meer was -> nt bij betrokken
- PF gn directe erfgenamen? naaste agnaten uit de vorige generatie DUS
diegene met wie hij destijds in een familia deelgenoot was
- meerdere naaste agnaten in dezelfde graad erfden nt per staak MAAR per
hoofd
2° Bijsturingen in het edict vd praetor
- afwezigheid v directe erfgenamen-> naaste agnaten v een vorige generatie
- met uitdrukkelijk verzoekschrift tot verkrijging vd erfenis VAAK uitbleef
- praetor kon dan zelf mensen oproepen tot de nalatenschap -> bij
tussenvonnis DUS voorlopig
- roerende goederen -> definitief binnen 4j
- onroerende goederen -> termijn 10j zelfde provincie of 20j nt zelfde provincie
- oproeping rangorde
1) kinderen vd erflater -> uit familia getreden en nt meer sui heredes
2) personen die ooit agnatisch verwant waren MAAR uit familia getreden
3) bloedverwanten via dochters
3° Erfgenamen in het late keizerrijk
- agnaatschap verdrongen tot het ruime criterium vd bloedverwantschap
- verwantschap langs vrouwen gelijkgesteld met verwantschap via mannen
- geëmancipeerden in gelijke rang met de erfgenamen die in de familia
gebleven waren
- 4 klassen v erfgenamen
1) vrijgeboren kinderen -> kinderen binnen de familia en geëmancipeerde
kinderen
