Overzicht Theorieën Verdieping Criminologie
Theorie Uitleg Kritiek Belangrijke personen Extra theorie
Klassieke Probeerde niet uit te Individuen worden niet Casare Beccaria: Conservatieve theorie:
theorie leggen waarom gelijk behandeld in deze social contract gecombineerd met een "wet-en-
Micro mensen misdaad tijd. orde-benadering" van
plegen, maar meer hoe Bentham: straffen kan ook misdaadbestrijding, stelt het
je goed en adequaat Past niet bij een systeem schade aanbrengen en mag heersende just-desert dat misdaad
moet straffen. Gelooft waarin mensen dus alleen als het een hoger vrij gekozen en lonend is
dat mensen individuen verschillend zijn in kwaad reduceert
zijn met gelijke welvaart → Panopticum
rechten en dat de vrije
wil gedetermineerd Sommige mensen plegen
wordt meer misdaden dan
andere, dus zijn hierin
→ Focus op eerlijk, niet gelijk
gelijke en humanitair
strafrechtsysteem
→ Deserving and
undeserving poor
Rationele keuze Verklaart hoe Overschaduwt andere Clarke & Cornish keuze Situationele en
theorie sommige mensen belangrijke constructen structurering gelegenheidstheorie:
Micro bewust en rationeel omgevingsfactoren aanpassen om
kiezen voor het plegen Omstandigheden, situaties criminaliteit te verlagen
van strafbare feiten. en mogelijkheden hebben (architectuur)
invloed op beslissingen,
→ Idee van vrije wil; aangezien deze factoren Routine activiteiten theorie
afweging van kosten worden meegenomen in de aanwezigheid van een
en baten de berekening van de gemotiveerde dader, in
kosten-batenanalyse van combinatie met een geschikt
→ omgeving heeft de risico’s (afschrikking)
wel iets van invloed doelwit en afwezigheid van
maar de keuze ligt bij geschikte controle eerder zal
het individu leiden tot criminaliteit
Biologische Een hele Te deterministisch Sheldon: Positivisme
benadering deterministische Somatotypes; endomorf, Fysieke kenmerken zouden
Micro theorie die stelt dat Met name de vroege ectomorf, mesomorf leiden tot wel geen crimineel
criminaliteit in de methoden misten gedrag. Van minder ontwikkelde
genen zit (born to be falsificatie (Lombroso evolutionary forms
bad). Het idee dat etc). Buikhuizen: = atavisme
bepaald crimineel Biopsychosociale theorie,
gedrag erfelijk of Er wordt niet gekeken iedereen verschil hormonen Italiaanse school
aangeboren is. naar de motivatie achter (Lombroso, Ferri, Garafalo): stelt
de daad die per persoon Lombroso: positivistische dat sommige mensen minder
Sociale kennis en kan verschillen. methode geëvolueerd zijn en deze mensen
menselijke wetten meer kans hebben op het plegen
Ook wordt er geen van misdaad. Criminaliteit is een
, (rationele keuze) onderscheid gemaakt Ferri: oorzaken criminaliteit aangeboren afwijking.
maken plaats voor tussen eenmalige en zijn fysiek, antropologisch
recidiverende daders en sociaal Predispositie
wetenschappelijke Neiging tot angst opzoeken
wetten → biologie, Niet iedereen met
dezelfde biologische Gall: frenologie
natuurkunde,
kenmerken is crimineel
hormonen Baptiste Della Porte:
fysionomie
Darwin: evolutietheorie
Garafalo: criminelen kunnen
zich niet aanpassen
Biosociale Crimineel gedrag is Niet iedere crimineel Wilson: selfish genes, Neuro-androgene theorie (ENA):
benadering het gevolg van een heeft dezelfde motivaties criminele planten zich voort De ENA theorie beweert dat
Micro/meso wisselwerking tussen of intenties en hierdoor ontstaan evolutionaire, neurologische en
erfelijke en hormonale factoren en de sociale
criminelen
omgevingsfactoren Niet iedere biologische omgevingsfactoren allemaal
achtergrond/ of het gedrag betrokken zijn bij het
is meetbaar of consistent Ellis: neuro-androgene veroorzaken van criminaliteit.
theorie (ENA)
Onderzoekers maken geen
onderscheid tussen
herhaaldelijke
criminaliteit vs. een delict
Psychologische Abnormaal gedrag is Psychoanalytische theorie Sigmund Freud: interne Psychoanalytische theorie:
benadering het gevolg van is zowel tautologisch als conflicten en trauma’s. ID, hieronder vallen hechtingstheorie
Micro processen in de geest ontoetsbaar. EGO en SUPEREGO en de frustratie-agressie theorie
en gedachten die
gevormd worden Ontneemt Bowbly: Eigenschap-gebaseerde
tijdens de verantwoordelijkheid van Hechtingstheorie persoonlijkheidstheorie:
ontwikkeling de dader. verklaard dat abnormaal gedrag
(persoonlijkheid, Beck: Cognitivisme ontstaat door afwijkende of
opvoeding, omgeving Niet gefalsificeerd. criminele
en ervaringen van het Eysenck: clusters persoonlijkheidskenmerken
individu) persoonlijkheden
Cognitivisme
Allport: Eigenschappen- Keuze voor misdadig gedrag is
gebaseerde het gevolg van denkprocessen
persoonlijkheidstheorie (denkfouten)
Cleckley: psychopaat
Sociaal Verklaard patronen Ondermijnd biologische Burgess: ontwikkelde de Ecologische theorie:
ecologische van criminaliteit vanuit en psychologische concentric zone theory, Hoe omgevingsfactoren gedrag
benadering de geografische factoren, omdat die meer waarbij een stad ingedeeld beïnvloeden
Meso/marco ligging van random zouden moeten wordt in zones
binnensteden. gebeuren. Concentrische zone theorie:
Het gaat erom waarom Robert Park: centrum, overgangszone,
bepaalde steden, of Uitsluitend gebaseerd op verspreiding van plant en arbeiderswoningen, woonwijk in
Theorie Uitleg Kritiek Belangrijke personen Extra theorie
Klassieke Probeerde niet uit te Individuen worden niet Casare Beccaria: Conservatieve theorie:
theorie leggen waarom gelijk behandeld in deze social contract gecombineerd met een "wet-en-
Micro mensen misdaad tijd. orde-benadering" van
plegen, maar meer hoe Bentham: straffen kan ook misdaadbestrijding, stelt het
je goed en adequaat Past niet bij een systeem schade aanbrengen en mag heersende just-desert dat misdaad
moet straffen. Gelooft waarin mensen dus alleen als het een hoger vrij gekozen en lonend is
dat mensen individuen verschillend zijn in kwaad reduceert
zijn met gelijke welvaart → Panopticum
rechten en dat de vrije
wil gedetermineerd Sommige mensen plegen
wordt meer misdaden dan
andere, dus zijn hierin
→ Focus op eerlijk, niet gelijk
gelijke en humanitair
strafrechtsysteem
→ Deserving and
undeserving poor
Rationele keuze Verklaart hoe Overschaduwt andere Clarke & Cornish keuze Situationele en
theorie sommige mensen belangrijke constructen structurering gelegenheidstheorie:
Micro bewust en rationeel omgevingsfactoren aanpassen om
kiezen voor het plegen Omstandigheden, situaties criminaliteit te verlagen
van strafbare feiten. en mogelijkheden hebben (architectuur)
invloed op beslissingen,
→ Idee van vrije wil; aangezien deze factoren Routine activiteiten theorie
afweging van kosten worden meegenomen in de aanwezigheid van een
en baten de berekening van de gemotiveerde dader, in
kosten-batenanalyse van combinatie met een geschikt
→ omgeving heeft de risico’s (afschrikking)
wel iets van invloed doelwit en afwezigheid van
maar de keuze ligt bij geschikte controle eerder zal
het individu leiden tot criminaliteit
Biologische Een hele Te deterministisch Sheldon: Positivisme
benadering deterministische Somatotypes; endomorf, Fysieke kenmerken zouden
Micro theorie die stelt dat Met name de vroege ectomorf, mesomorf leiden tot wel geen crimineel
criminaliteit in de methoden misten gedrag. Van minder ontwikkelde
genen zit (born to be falsificatie (Lombroso evolutionary forms
bad). Het idee dat etc). Buikhuizen: = atavisme
bepaald crimineel Biopsychosociale theorie,
gedrag erfelijk of Er wordt niet gekeken iedereen verschil hormonen Italiaanse school
aangeboren is. naar de motivatie achter (Lombroso, Ferri, Garafalo): stelt
de daad die per persoon Lombroso: positivistische dat sommige mensen minder
Sociale kennis en kan verschillen. methode geëvolueerd zijn en deze mensen
menselijke wetten meer kans hebben op het plegen
Ook wordt er geen van misdaad. Criminaliteit is een
, (rationele keuze) onderscheid gemaakt Ferri: oorzaken criminaliteit aangeboren afwijking.
maken plaats voor tussen eenmalige en zijn fysiek, antropologisch
recidiverende daders en sociaal Predispositie
wetenschappelijke Neiging tot angst opzoeken
wetten → biologie, Niet iedereen met
dezelfde biologische Gall: frenologie
natuurkunde,
kenmerken is crimineel
hormonen Baptiste Della Porte:
fysionomie
Darwin: evolutietheorie
Garafalo: criminelen kunnen
zich niet aanpassen
Biosociale Crimineel gedrag is Niet iedere crimineel Wilson: selfish genes, Neuro-androgene theorie (ENA):
benadering het gevolg van een heeft dezelfde motivaties criminele planten zich voort De ENA theorie beweert dat
Micro/meso wisselwerking tussen of intenties en hierdoor ontstaan evolutionaire, neurologische en
erfelijke en hormonale factoren en de sociale
criminelen
omgevingsfactoren Niet iedere biologische omgevingsfactoren allemaal
achtergrond/ of het gedrag betrokken zijn bij het
is meetbaar of consistent Ellis: neuro-androgene veroorzaken van criminaliteit.
theorie (ENA)
Onderzoekers maken geen
onderscheid tussen
herhaaldelijke
criminaliteit vs. een delict
Psychologische Abnormaal gedrag is Psychoanalytische theorie Sigmund Freud: interne Psychoanalytische theorie:
benadering het gevolg van is zowel tautologisch als conflicten en trauma’s. ID, hieronder vallen hechtingstheorie
Micro processen in de geest ontoetsbaar. EGO en SUPEREGO en de frustratie-agressie theorie
en gedachten die
gevormd worden Ontneemt Bowbly: Eigenschap-gebaseerde
tijdens de verantwoordelijkheid van Hechtingstheorie persoonlijkheidstheorie:
ontwikkeling de dader. verklaard dat abnormaal gedrag
(persoonlijkheid, Beck: Cognitivisme ontstaat door afwijkende of
opvoeding, omgeving Niet gefalsificeerd. criminele
en ervaringen van het Eysenck: clusters persoonlijkheidskenmerken
individu) persoonlijkheden
Cognitivisme
Allport: Eigenschappen- Keuze voor misdadig gedrag is
gebaseerde het gevolg van denkprocessen
persoonlijkheidstheorie (denkfouten)
Cleckley: psychopaat
Sociaal Verklaard patronen Ondermijnd biologische Burgess: ontwikkelde de Ecologische theorie:
ecologische van criminaliteit vanuit en psychologische concentric zone theory, Hoe omgevingsfactoren gedrag
benadering de geografische factoren, omdat die meer waarbij een stad ingedeeld beïnvloeden
Meso/marco ligging van random zouden moeten wordt in zones
binnensteden. gebeuren. Concentrische zone theorie:
Het gaat erom waarom Robert Park: centrum, overgangszone,
bepaalde steden, of Uitsluitend gebaseerd op verspreiding van plant en arbeiderswoningen, woonwijk in
