Samenvatting ontwikkelingspsychologie:
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.4
Hfst 6.1 Piagets visie op ontwikkeling:
- Piagets visie beschrijft de cognitieve ontwikkeling als een proces waarin duidelijk te
onderscheiden stadia elkaar opvolgen.
- Het denken van een 3 jarige is anders dan van een 10 jarige.
- Hij onderscheidde 4 stadiums van cognitieve ontwikkeling.
- Hij beschouwde kinderen als actieve onderzoekers die door interactie met hun omgeving
een eigen beeld van de werkelijkheid construeren.
- Piaget was er van overtuigd dat pas door eigen ervaringen en ontdekkingen kennis en
inzicht ontstaan en het tempo waarin dat gebeurt, kan amper door anderen beïnvloed
worden.
Hfst 6.2 4 stadiums van cognitieve ontwikkeling:
- Het sensomotorische stadium ( 0 tot 2 jaar )
- Het pr operationele stadium ( 2 tot 6 jaar )
- Het concreet operationele stadium ( 6 tot 12 jaar )
- Het formeel operationele stadium ( vanaf 12 jaar )
Sensomotorische stadium:
- De denkontwikkeling die een net geboren kindje mee maakt in zijn eerste 2 jaar is van
reflex naar reflectie.
- Na de geboorte heeft het kind pas beschikking over een aantal basale reflexen.
- Bij een 2 jarige peuter zie je eerst een beging van symbool gebruik en probleemoplossend
vermogen.
- In de 1e 2 jaar leer je denken door te doen.
- Sensomotorisch = Verwijst naar het belang van zintuigelijke indrukken en motorische
handelingen die de zuigeling in staat stellen het effect van zijn eigen activiteit op de
omgeving te ontdekken en ermee te experimenteren.
- Reflex is een aangeboren reactie
- Al na een maand zie je hier verschillen in.
- Na enkele maanden gaan baby’s bepaalde handelingen herhalen
- Als de baby ervaart dat verschil in handelen een verschil in effect oplevert, wordt het
doelgericht.
- Na 8 maanden kan een baby een doekje weghalen en het voorwerp eronder proberen te
pakken
Mentale representaties:
- De overgang naar het pre operationele stadium wordt ingeluid door de komt van mentale
representaties.
- Een kind gaat zich dan ergens een voorstelling van maken
- Tussen de 1,5 – 2 jaar gaan deze rollen een rol spelen:
* Taalverwerving: Woorden die een kind leert, wijzen naar objecten, zoals mama, beer.
Maar ook handelingen zoals “dragen” en “op” als het bord op is.
, * Fantasiespel: Peuters beginnen met het doen alsof spel. Ze laten een auto rijden en maken
er geluiden bij en geven hun pop te eten. Een willekeurig object of gebaar kan tijdelijk de
functie krijgen van een ander object of handeling.
* Indirecte imitatie: Kinderen kunnen voor hun 1e jaar al gedrag van andere kinderen
imiteren. Maar belangrijker is dat ze de imitatie kunnen uitstellen. Ze doen iets wat ze die
dag ervoor gezien hebben. Ze gebruiken hierbij hun geheugen
* Objectpermanentie: Van alle cognitieve vaardigheden in het sensomotorische stadium is
deze ontwikkeling het uitvoerigst beschreven.
Objectpermanentie:
- Dit houdt in dat het kind zich een voorstelling kan maken van een object als iets tastbaars
wat buiten hemzelf bestaat en niet zomaar ophoudt met bestaan, ook als ik het object uit
het zich verdwenen.
- Rond 1 jaar gaat het kind het verdwenen voorwerp zoeken.
- Het besef dat er buiten het directe waarneembare ook nog andere dingen bestaan, is een
enorme uitbreiding van de belevingswereld van een kind.
Pre operationeel stadium:
- Piaget was gefascineerd door de denk wereld van peuters en kleuters. Juist hun typische
fouten die op een geheel eigen wijze van redeneren bleken te berusten, vergrootten zijn
inzicht.
- In dit stadium wordt het vermogen tot representatie uitgebreid en verfijnd.
- In het begin van dit stadium creëren peuters hun eigen individuele fantasie wereld.
Kleuters zijn al veel meer gericht op leeftijdgenoten en communiceren meer via taal. Hun
fantasie wereld delen ze al meer met andere kinderen.
- Kenmerkend in dit stadium is het afnemend egocentrisme. Egocentrisme is denken vanuit
eigen perspectief, je kunt je nog niet in andere plaatsen. ( zoals een peuter ).
- Als dit afneemt zie je dat ze sociale vaardigheden verbeteren
- Een ander kenmerk is centratie = een kind laat zijn redeneringen en conclusies leiden door
meest opvallende aspect van een probleem
- Kleuters en peuters letten vooral op een toestand en niet op het proces dat tot die
toestand leidde.
- Ze letten dus op het statische aspect en net op het dynamische aspect van een probleem
waarin veranderingen kunnen plaatsvinden.
- Zo kunnen kleuters bang zijn voor een clown, ook al hebben ze daarvoor gezien dat hij
geschminkt werd.
- Egocentrisme en centratie leiden beide tot fouten. Deze fase staat vooral in het teken van
wat een kind nog niet kan
- De term pre operationeel verwijst naar iets wat er nog niet is.
- Maar tijdens deze fase neemt het wel af.
- 5 en 6 jarigen kunnen in deze fase bepaalde problemen oplossen, maar de redenering die
tot het oplossen leidt, heeft nog geen logische argumenten.
- Een eenvoudig probleem kunnen ze dus zelf oplossen.
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.4
Hfst 6.1 Piagets visie op ontwikkeling:
- Piagets visie beschrijft de cognitieve ontwikkeling als een proces waarin duidelijk te
onderscheiden stadia elkaar opvolgen.
- Het denken van een 3 jarige is anders dan van een 10 jarige.
- Hij onderscheidde 4 stadiums van cognitieve ontwikkeling.
- Hij beschouwde kinderen als actieve onderzoekers die door interactie met hun omgeving
een eigen beeld van de werkelijkheid construeren.
- Piaget was er van overtuigd dat pas door eigen ervaringen en ontdekkingen kennis en
inzicht ontstaan en het tempo waarin dat gebeurt, kan amper door anderen beïnvloed
worden.
Hfst 6.2 4 stadiums van cognitieve ontwikkeling:
- Het sensomotorische stadium ( 0 tot 2 jaar )
- Het pr operationele stadium ( 2 tot 6 jaar )
- Het concreet operationele stadium ( 6 tot 12 jaar )
- Het formeel operationele stadium ( vanaf 12 jaar )
Sensomotorische stadium:
- De denkontwikkeling die een net geboren kindje mee maakt in zijn eerste 2 jaar is van
reflex naar reflectie.
- Na de geboorte heeft het kind pas beschikking over een aantal basale reflexen.
- Bij een 2 jarige peuter zie je eerst een beging van symbool gebruik en probleemoplossend
vermogen.
- In de 1e 2 jaar leer je denken door te doen.
- Sensomotorisch = Verwijst naar het belang van zintuigelijke indrukken en motorische
handelingen die de zuigeling in staat stellen het effect van zijn eigen activiteit op de
omgeving te ontdekken en ermee te experimenteren.
- Reflex is een aangeboren reactie
- Al na een maand zie je hier verschillen in.
- Na enkele maanden gaan baby’s bepaalde handelingen herhalen
- Als de baby ervaart dat verschil in handelen een verschil in effect oplevert, wordt het
doelgericht.
- Na 8 maanden kan een baby een doekje weghalen en het voorwerp eronder proberen te
pakken
Mentale representaties:
- De overgang naar het pre operationele stadium wordt ingeluid door de komt van mentale
representaties.
- Een kind gaat zich dan ergens een voorstelling van maken
- Tussen de 1,5 – 2 jaar gaan deze rollen een rol spelen:
* Taalverwerving: Woorden die een kind leert, wijzen naar objecten, zoals mama, beer.
Maar ook handelingen zoals “dragen” en “op” als het bord op is.
, * Fantasiespel: Peuters beginnen met het doen alsof spel. Ze laten een auto rijden en maken
er geluiden bij en geven hun pop te eten. Een willekeurig object of gebaar kan tijdelijk de
functie krijgen van een ander object of handeling.
* Indirecte imitatie: Kinderen kunnen voor hun 1e jaar al gedrag van andere kinderen
imiteren. Maar belangrijker is dat ze de imitatie kunnen uitstellen. Ze doen iets wat ze die
dag ervoor gezien hebben. Ze gebruiken hierbij hun geheugen
* Objectpermanentie: Van alle cognitieve vaardigheden in het sensomotorische stadium is
deze ontwikkeling het uitvoerigst beschreven.
Objectpermanentie:
- Dit houdt in dat het kind zich een voorstelling kan maken van een object als iets tastbaars
wat buiten hemzelf bestaat en niet zomaar ophoudt met bestaan, ook als ik het object uit
het zich verdwenen.
- Rond 1 jaar gaat het kind het verdwenen voorwerp zoeken.
- Het besef dat er buiten het directe waarneembare ook nog andere dingen bestaan, is een
enorme uitbreiding van de belevingswereld van een kind.
Pre operationeel stadium:
- Piaget was gefascineerd door de denk wereld van peuters en kleuters. Juist hun typische
fouten die op een geheel eigen wijze van redeneren bleken te berusten, vergrootten zijn
inzicht.
- In dit stadium wordt het vermogen tot representatie uitgebreid en verfijnd.
- In het begin van dit stadium creëren peuters hun eigen individuele fantasie wereld.
Kleuters zijn al veel meer gericht op leeftijdgenoten en communiceren meer via taal. Hun
fantasie wereld delen ze al meer met andere kinderen.
- Kenmerkend in dit stadium is het afnemend egocentrisme. Egocentrisme is denken vanuit
eigen perspectief, je kunt je nog niet in andere plaatsen. ( zoals een peuter ).
- Als dit afneemt zie je dat ze sociale vaardigheden verbeteren
- Een ander kenmerk is centratie = een kind laat zijn redeneringen en conclusies leiden door
meest opvallende aspect van een probleem
- Kleuters en peuters letten vooral op een toestand en niet op het proces dat tot die
toestand leidde.
- Ze letten dus op het statische aspect en net op het dynamische aspect van een probleem
waarin veranderingen kunnen plaatsvinden.
- Zo kunnen kleuters bang zijn voor een clown, ook al hebben ze daarvoor gezien dat hij
geschminkt werd.
- Egocentrisme en centratie leiden beide tot fouten. Deze fase staat vooral in het teken van
wat een kind nog niet kan
- De term pre operationeel verwijst naar iets wat er nog niet is.
- Maar tijdens deze fase neemt het wel af.
- 5 en 6 jarigen kunnen in deze fase bepaalde problemen oplossen, maar de redenering die
tot het oplossen leidt, heeft nog geen logische argumenten.
- Een eenvoudig probleem kunnen ze dus zelf oplossen.
