19.1. Kinderparticipatie
Kinderparticipatie is een democratisch proces waarbij je kinderen
betrekt bij het nemen van beslissingen die voor hen belangrijk zijn. Je
benadert kinderen als volwaardige, competente mensen met een eigen
mening die een unieke bijdrage kunnen leveren. Daarbij past respectvolle,
open communicatie op basis van gelijkwaardigheid. De concrete aanpak
die je kiest bij kinderparticipatie hangt af van de context, de leeftijd en de
mogelijkheden van het kinderen. De ene keer vraag je ze mee te doen of
mee te denken. De andere keer vraag je ze samen een beslissing te
nemen over een project.
Uitgangspunten van kinderparticipatie
Kinderparticipatie is geen activiteit, maar een wezenlijk onderdeel van het
werken met kinderen. Je stemt je handelen steeds af op wat je bij het kind
waarneemt. Je houding is open en uitnodigend: je stimuleert het kind om
initiatief te nemen en zelf na te denken. Bijvoorbeeld: je werkt op een bso
en de kinderen willen voetballen. Maar het regent. Je komt niet met een
oplossing, maar stelt vragen: ‘Ja, jammer! Wat nu?’ De kinderen
overleggen en bedenken zelf een oplossing. Samen zorg je voor een fijne
middag. Uitgangspunt is steeds:
samen denken
samen beslissen
allemaal meedoen
samen verantwoordelijk zijn.
Schijnparticipatie
Het belang van het kind staat bij kinderparticipatie voorop. Als alleen jouw
belang of het belang van de organisatie wordt gediend, is
kinderparticipatie géén goed idee. Bij participatie hebben kinderen een
duidelijke stem, die ook wordt gehoord. Is dat niet het geval, dan is er
meer sprake van schijnparticipatie. Het lijkt dan alsof kinderen
participeren, maar eigenlijk worden ze gebruikt. Ze voeren enkel uit wat
volwassenen hebben bedacht. In het voorbeeld van Mischa kun je je
afvragen wiens belang het is dat de kinderen een Indianendans doen.
Ja Nee
Is participatie in het belang van het Kinderparticipati Schijnparticipatie
kind? e
, Ja Nee
Wordt het kind serieus genomen? Kinderparticipati Schijnparticipatie
e
Participatieniveaus
Kinderen kunnen in verschillende mate inspraak hebben. Dit gaat van
informeren tot medezeggenschap. Bijvoorbeeld:
kinderen informeren
Zoals: je hangt het programma zichtbaar op.
kinderen informatie vragen
Zoals: je vraagt welke activiteit het kind leuk vindt.
adviesrecht voor kinderen
Zoals: kinderen mogen aangeven hoe ze het eetmoment graag zien.
Argumenten van de kinderen worden beoordeeld en op basis daarvan
wordt het eetmoment aangepast, of niet.
instemmingsrecht voor kinderen
Zoals: het plein wordt aangepast. De kinderen mogen de tekeningen zien
en aangeven of ze het ermee eens zijn. Zo niet, dan wordt opnieuw naar
het plan gekeken.
medezeggenschap
Zoals: kinderen denken mee over de inrichting van het lokaal. Ze maken
plannen, doen mee met overleg en hebben een stem in de uiteindelijke
keuze.
19.2. Pedagogische doelen
Kinderparticipatie heeft een positief effect op het zelfvertrouwen en het
ontwikkelen van communicatieve vaardigheden. Het stimuleert ook de
betrokkenheid van kinderen bij de opvang. Kinderparticipatie is een uiting
van respect naar kinderen toe. Daarbij komt dat het jou informatie geeft
over wat kinderen leuk vinden en wat ze graag willen doen. Ook heeft het
een educatieve waarde. Kinderparticipatie levert op jonge leeftijd een
bijdrage aan het ontwikkelen van belangrijke vaardigheden.
Kinderparticipatie is dus goed voor de ontwikkeling van het kind.
Kinderparticipatie heeft vier pedagogische doelen:
Kinderparticipatie is een democratisch proces waarbij je kinderen
betrekt bij het nemen van beslissingen die voor hen belangrijk zijn. Je
benadert kinderen als volwaardige, competente mensen met een eigen
mening die een unieke bijdrage kunnen leveren. Daarbij past respectvolle,
open communicatie op basis van gelijkwaardigheid. De concrete aanpak
die je kiest bij kinderparticipatie hangt af van de context, de leeftijd en de
mogelijkheden van het kinderen. De ene keer vraag je ze mee te doen of
mee te denken. De andere keer vraag je ze samen een beslissing te
nemen over een project.
Uitgangspunten van kinderparticipatie
Kinderparticipatie is geen activiteit, maar een wezenlijk onderdeel van het
werken met kinderen. Je stemt je handelen steeds af op wat je bij het kind
waarneemt. Je houding is open en uitnodigend: je stimuleert het kind om
initiatief te nemen en zelf na te denken. Bijvoorbeeld: je werkt op een bso
en de kinderen willen voetballen. Maar het regent. Je komt niet met een
oplossing, maar stelt vragen: ‘Ja, jammer! Wat nu?’ De kinderen
overleggen en bedenken zelf een oplossing. Samen zorg je voor een fijne
middag. Uitgangspunt is steeds:
samen denken
samen beslissen
allemaal meedoen
samen verantwoordelijk zijn.
Schijnparticipatie
Het belang van het kind staat bij kinderparticipatie voorop. Als alleen jouw
belang of het belang van de organisatie wordt gediend, is
kinderparticipatie géén goed idee. Bij participatie hebben kinderen een
duidelijke stem, die ook wordt gehoord. Is dat niet het geval, dan is er
meer sprake van schijnparticipatie. Het lijkt dan alsof kinderen
participeren, maar eigenlijk worden ze gebruikt. Ze voeren enkel uit wat
volwassenen hebben bedacht. In het voorbeeld van Mischa kun je je
afvragen wiens belang het is dat de kinderen een Indianendans doen.
Ja Nee
Is participatie in het belang van het Kinderparticipati Schijnparticipatie
kind? e
, Ja Nee
Wordt het kind serieus genomen? Kinderparticipati Schijnparticipatie
e
Participatieniveaus
Kinderen kunnen in verschillende mate inspraak hebben. Dit gaat van
informeren tot medezeggenschap. Bijvoorbeeld:
kinderen informeren
Zoals: je hangt het programma zichtbaar op.
kinderen informatie vragen
Zoals: je vraagt welke activiteit het kind leuk vindt.
adviesrecht voor kinderen
Zoals: kinderen mogen aangeven hoe ze het eetmoment graag zien.
Argumenten van de kinderen worden beoordeeld en op basis daarvan
wordt het eetmoment aangepast, of niet.
instemmingsrecht voor kinderen
Zoals: het plein wordt aangepast. De kinderen mogen de tekeningen zien
en aangeven of ze het ermee eens zijn. Zo niet, dan wordt opnieuw naar
het plan gekeken.
medezeggenschap
Zoals: kinderen denken mee over de inrichting van het lokaal. Ze maken
plannen, doen mee met overleg en hebben een stem in de uiteindelijke
keuze.
19.2. Pedagogische doelen
Kinderparticipatie heeft een positief effect op het zelfvertrouwen en het
ontwikkelen van communicatieve vaardigheden. Het stimuleert ook de
betrokkenheid van kinderen bij de opvang. Kinderparticipatie is een uiting
van respect naar kinderen toe. Daarbij komt dat het jou informatie geeft
over wat kinderen leuk vinden en wat ze graag willen doen. Ook heeft het
een educatieve waarde. Kinderparticipatie levert op jonge leeftijd een
bijdrage aan het ontwikkelen van belangrijke vaardigheden.
Kinderparticipatie is dus goed voor de ontwikkeling van het kind.
Kinderparticipatie heeft vier pedagogische doelen:
