Geschiedenis samenvatting H8, 9.1 en 9.2
Verlichting en revoluties
8.1
De meeste mensen geloofde in de 18e eeuw dat kerkelijke rituelen effect
hadden op het dagelijks leven, bijv. bidden. Deze rituelen zouden god blij
maken en daardoor zou god je leven verbeteren.
Voltaire vond dit gevoel misplaatst, want er was 0 bewijs de deze rituelen
werkte. Voltaire ging daarom kijken of er bewijs waren en of mensen hun
standpunt met een logische redenering konden onderbouwen. Zijn tijdgenoten
moesten er niks van hebben. Sommige geleerde uit deze tijd noemde dit het
begin van de verlichting. De verlichting geeft het begin van een nieuw tijdperk
aan, mensen begonnen steeds meer vanuit hun eigen standpunt naar de
wereld te kijken.
De mensen begonnen ook meer kritiek op de kerk te leveren. Ze vonden de rol
van de kerk in de samenleving te groot. Ze vonden ook dat er verandering in de
scholing moest komen, hierdoor leerde kinderen van jongs af aan vanuit
zichzelf naar de wereld kijken.
Niet alle verlichte denkers waren het met elkaar eens. Sommige begonnen ook
naar de donkere kant te kijken van de mensheid. Rousseau zag de ontwikkeling
van de westerse wereld als een soort van afwijking. De verlichte denkers
gingen dan ook vaak met elkaar in discussie. Hier een lijstje van de belangrijkste
onderwerpen.
· God
Veel denkers zeiden dat er weinig tot geen bewijs was voor verhalen in de
bijbel. Dit veroorzaakte veel ophef, veel mensen hadden nu twijfels of waren
tegen de verlichting. Volgen Voltaire had god alles geschapen en nam daarna
afstand van de wereld. Dit noemen we deïsme.
· Moraal
Veel denkers dachten ook dat mensen hun eigen moraal moesten volgen.
Zolang het maar van nut was tot de samenleving.
· Politie en staat
De verlichte denkers dachten natuurlijk ook over de politiek, hieruit kwamen 3
belangrijke ideeën die we nu nog steeds gebruiken.
1. Natuurlijke rechten: John Locke vond dat ieder mens recht had op
een paar basisrechten(natuurrechten). Dit waren volgens hem: recht
op leven, bezit en vrijheid.
, 2. Volkssoevereiniteit: ons vorige punt brengt ons gelijk naar dit punt,
volgens Rousseau mocht het volk(als de regering zich niet aan deze
regels hield) de macht terug pakken om hun rechten te behouden
3. Scheiding der machten(trias politica): je had een groep die de weten
maakte(wetgevende macht). Nog een groep die de wetten
uitvoerde(uitvoerende macht) en een groep die alles
controleerde(rechtspreekende macht). Door deze regeling kon nooit
1 persoon de macht grijpen.
· Rechtsspraak
De denkers hadden veel kritiek op de straffen en dan vooral lijfstraffen.
· Ontwikkeling van volken
Ze vonden vooral dat ieder volk gelijk moest zijn, cultuurrelativisme. Dus de
“primitieve volkeren” waren even gelijk als de “ontwikkelde” volken.
8.2
Frederik koning van Pruisen is een voorstander van verlicht absolutisme. Hij
voerde ten eerste hervormingen in om de samenleving te verbeteren volgens
het absolutisme. Ten 2e baseerde hij zijn opvattingen op rationalisme. Verlicht
absolutisme is een bestuursvorm waarin een absolute vorst op een rationele
wijze oordeelt.
Toch liet Frederik de standen zoals ze waren met boeren, adel en kerk.
De verlichting was deels mogelijk door de opkomst van allerlei tijdschriften.
Hierdoor werden de ideeën veel sneller verspreid. Door de opkomst van
tijdschriften ontstonden er ook koffiehuizen. Hier kon je rustig met je koffie een
tijdschrift lezen of met andere mensen praten/een discussie voeren. Een
publieke opinie is een verzameling van meningen als gevolg van discussie
onder het volk.
In Frankrijk was de vrijheid van ideeën uitwisselen net wat anders dan in
bijvoorbeeld Nederland. In Frankrijk hadden ze namelijk nog het ancien
régieme. Dus zij hadden nog het bestuurssysteem van voor de verlichting. Ze
waren bang de verlichting hun bestuur zou ondermijnen. Uiteindelijk kon de
Franse staat weinig tegen deze tijdschriften doen. Ze werden dan in Nederland
of Groot-Brittannië geproduceerd en dan vervolgens illegaal naar Frankrijk
vervoerd.
Verlichting en revoluties
8.1
De meeste mensen geloofde in de 18e eeuw dat kerkelijke rituelen effect
hadden op het dagelijks leven, bijv. bidden. Deze rituelen zouden god blij
maken en daardoor zou god je leven verbeteren.
Voltaire vond dit gevoel misplaatst, want er was 0 bewijs de deze rituelen
werkte. Voltaire ging daarom kijken of er bewijs waren en of mensen hun
standpunt met een logische redenering konden onderbouwen. Zijn tijdgenoten
moesten er niks van hebben. Sommige geleerde uit deze tijd noemde dit het
begin van de verlichting. De verlichting geeft het begin van een nieuw tijdperk
aan, mensen begonnen steeds meer vanuit hun eigen standpunt naar de
wereld te kijken.
De mensen begonnen ook meer kritiek op de kerk te leveren. Ze vonden de rol
van de kerk in de samenleving te groot. Ze vonden ook dat er verandering in de
scholing moest komen, hierdoor leerde kinderen van jongs af aan vanuit
zichzelf naar de wereld kijken.
Niet alle verlichte denkers waren het met elkaar eens. Sommige begonnen ook
naar de donkere kant te kijken van de mensheid. Rousseau zag de ontwikkeling
van de westerse wereld als een soort van afwijking. De verlichte denkers
gingen dan ook vaak met elkaar in discussie. Hier een lijstje van de belangrijkste
onderwerpen.
· God
Veel denkers zeiden dat er weinig tot geen bewijs was voor verhalen in de
bijbel. Dit veroorzaakte veel ophef, veel mensen hadden nu twijfels of waren
tegen de verlichting. Volgen Voltaire had god alles geschapen en nam daarna
afstand van de wereld. Dit noemen we deïsme.
· Moraal
Veel denkers dachten ook dat mensen hun eigen moraal moesten volgen.
Zolang het maar van nut was tot de samenleving.
· Politie en staat
De verlichte denkers dachten natuurlijk ook over de politiek, hieruit kwamen 3
belangrijke ideeën die we nu nog steeds gebruiken.
1. Natuurlijke rechten: John Locke vond dat ieder mens recht had op
een paar basisrechten(natuurrechten). Dit waren volgens hem: recht
op leven, bezit en vrijheid.
, 2. Volkssoevereiniteit: ons vorige punt brengt ons gelijk naar dit punt,
volgens Rousseau mocht het volk(als de regering zich niet aan deze
regels hield) de macht terug pakken om hun rechten te behouden
3. Scheiding der machten(trias politica): je had een groep die de weten
maakte(wetgevende macht). Nog een groep die de wetten
uitvoerde(uitvoerende macht) en een groep die alles
controleerde(rechtspreekende macht). Door deze regeling kon nooit
1 persoon de macht grijpen.
· Rechtsspraak
De denkers hadden veel kritiek op de straffen en dan vooral lijfstraffen.
· Ontwikkeling van volken
Ze vonden vooral dat ieder volk gelijk moest zijn, cultuurrelativisme. Dus de
“primitieve volkeren” waren even gelijk als de “ontwikkelde” volken.
8.2
Frederik koning van Pruisen is een voorstander van verlicht absolutisme. Hij
voerde ten eerste hervormingen in om de samenleving te verbeteren volgens
het absolutisme. Ten 2e baseerde hij zijn opvattingen op rationalisme. Verlicht
absolutisme is een bestuursvorm waarin een absolute vorst op een rationele
wijze oordeelt.
Toch liet Frederik de standen zoals ze waren met boeren, adel en kerk.
De verlichting was deels mogelijk door de opkomst van allerlei tijdschriften.
Hierdoor werden de ideeën veel sneller verspreid. Door de opkomst van
tijdschriften ontstonden er ook koffiehuizen. Hier kon je rustig met je koffie een
tijdschrift lezen of met andere mensen praten/een discussie voeren. Een
publieke opinie is een verzameling van meningen als gevolg van discussie
onder het volk.
In Frankrijk was de vrijheid van ideeën uitwisselen net wat anders dan in
bijvoorbeeld Nederland. In Frankrijk hadden ze namelijk nog het ancien
régieme. Dus zij hadden nog het bestuurssysteem van voor de verlichting. Ze
waren bang de verlichting hun bestuur zou ondermijnen. Uiteindelijk kon de
Franse staat weinig tegen deze tijdschriften doen. Ze werden dan in Nederland
of Groot-Brittannië geproduceerd en dan vervolgens illegaal naar Frankrijk
vervoerd.
