Oriënteren en observeren toetsdoelen
Het FACE model
1a. De student herkent de wetenschappelijke onderbouwing van het
FACE model.
Faciliteren van de Afstemming tussen Cognities en Emoties. De kwaliteit van een
observaties hangt hierbij sterk af van de onderlinge afstemming van je denk- en
voelvaardigheden. Observeren betekent letterlijk ‘waarnemen’. Kern van
professioneel observeren: wat je voor ‘waar’ aanneemt en hoe je dit doet. Bij
observeren ben je bezig met het verbale gedrag (wat iemand in woorden
uitdrukt) en non-verbale gedrag (wat we niet in woorden uitdrukken zoals,
gelaatsuitdrukking, gebaren, lichaamshouding). Daarnaast let je ook op het
paraverbaal gedrag (stemhoogte, ritme en toon).
De manier waarop je de zintuiglijke prikkels selecteert en interpreteert is
afhankelijk van de cognitieve (denk) en emotionele (voel) processen die de
observatie voortdurend sturen. Je moet inzicht verwerven in alle bronnen van
vertekening die kunnen optreden tussen het moment waarop de prikkels je
zintuigen bereiken en je uiteindelijke interpretatie van de observatie.
Zelfobservatie: waarneming van je eigen gedrag en innerlijke prikkels.
Afgeleide observatie: jouw waarneming van hoe anderen zich gedragen
tegenover jou, waaruit jij ‘afleidt’ wat zij over jou denken en voelen.
Vakkundig observeren vergt dat je evidence-based werkt. Dit betekent dat je
doelgericht en transparant empirische kennis (= vakkennis uit gepubliceerde
onderzoeksbestand), praktijkkennis/klinische expertise (= kennis van
werkzame methodieken in de praktijk, inclusief klinische ervaring) en
cliëntkennis (= kennis van vragen, behoeften en waarden van de cliënt)
inschakelt om je observatie uit te werken en je vraag te beantwoorden. (Figuur
3.2)
De 4 (/7) basisemoties: verdriet, boosheid, angst en vreugde (verassing,
afkeer en minachting).
1b. De student geeft bij het verrichten van een niet-complexe
observatie, met behulp van het FACE model, aan waar en hoe hij de
subjectieve invloed van zijn persoonlijke referentiekaders ervaart.
De selectiviteit van de waarneming betekent dat wat je bewust waarneemt
altijd een ongemerkt gekozen gedeelte is van alle prikkels die je zintuigen
bereiken. (Bv: van een nieuwe klas waarbij je onbewust van een paar studenten
de kleding onthoudt)
De subjectiviteit van de waarneming is de verdere bewerking van de prikkels
die in je brein gebeurt volgens jouw referentiekader, dus je gebruikelijke denk en
voel wijzen, ervaringen en belevingen. (Bv: 2 mensen kunnen dezelfde
gebeurtenis meemaken, maar een totaal verschillende waarneming hebben,
omdat ze verschillende perspectieven en achtergronden hebben.)
De automatische werking van brein zorgt dus voor bias (= vooroordeel in de
gedragsinterpretatie): je neemt een vervormd beeld van de werkelijkheid waar.
, Spiegelneuronen zijn hersencellen die actief worden wanneer je observeert wat
iemand doet. Ze liggen in dezelfde delen van het brein die actief zijn wanneer je
zelf handelt. Ze ‘spiegelen’ dus de handelingen van anderen alleen maar door
observatie, ook al handel je zelf niet. Ook bij iemands gevoelens observeren
worden je spiegelneuronen actief.
Perceptie: de bewerking van de zintuigelijke prikkels of gewaarwordingen door
het brein tot zinvolle gehelen. Bij 3 van de 5 puzzelstukjes, weet je automatisch
de andere 2.
(Perceptiefout: jne meent iets te zien dat in werkelijkheid iets anders is.)
Attributie: het automatisch toekennen van betekenis aan en het zoeken van
verklaringen voor het gedrag van anderen en jezelf. Onbewust creëer je een
mening door de kennis (of het gebrek aan kennis) dat je hebt.
Beide zijn onbewuste processen. Door te reflecteren kan je je hier bewust van
worden.
De heuristiek van de observatie: omvat de cognitieve en emotionele
processen van hogere orde die samen tot een snelle automatische interpretatie
van je
waarnemingen
leiden.
Perceptie levert ons 3 automatische interpretatie regels op:
1. Automatisch identificeren van figuur tegen de achtergrond (bv: kijken naar 1
paard in de wei i.p.v. naar het gras)
2. Constant houden van vormen en maten (liever vierkant dan balk)
3. Automatisch vervolledigen van waarnemingen (als je iets half ziet wil je brein
het liever heel zien)
Het FACE model
1a. De student herkent de wetenschappelijke onderbouwing van het
FACE model.
Faciliteren van de Afstemming tussen Cognities en Emoties. De kwaliteit van een
observaties hangt hierbij sterk af van de onderlinge afstemming van je denk- en
voelvaardigheden. Observeren betekent letterlijk ‘waarnemen’. Kern van
professioneel observeren: wat je voor ‘waar’ aanneemt en hoe je dit doet. Bij
observeren ben je bezig met het verbale gedrag (wat iemand in woorden
uitdrukt) en non-verbale gedrag (wat we niet in woorden uitdrukken zoals,
gelaatsuitdrukking, gebaren, lichaamshouding). Daarnaast let je ook op het
paraverbaal gedrag (stemhoogte, ritme en toon).
De manier waarop je de zintuiglijke prikkels selecteert en interpreteert is
afhankelijk van de cognitieve (denk) en emotionele (voel) processen die de
observatie voortdurend sturen. Je moet inzicht verwerven in alle bronnen van
vertekening die kunnen optreden tussen het moment waarop de prikkels je
zintuigen bereiken en je uiteindelijke interpretatie van de observatie.
Zelfobservatie: waarneming van je eigen gedrag en innerlijke prikkels.
Afgeleide observatie: jouw waarneming van hoe anderen zich gedragen
tegenover jou, waaruit jij ‘afleidt’ wat zij over jou denken en voelen.
Vakkundig observeren vergt dat je evidence-based werkt. Dit betekent dat je
doelgericht en transparant empirische kennis (= vakkennis uit gepubliceerde
onderzoeksbestand), praktijkkennis/klinische expertise (= kennis van
werkzame methodieken in de praktijk, inclusief klinische ervaring) en
cliëntkennis (= kennis van vragen, behoeften en waarden van de cliënt)
inschakelt om je observatie uit te werken en je vraag te beantwoorden. (Figuur
3.2)
De 4 (/7) basisemoties: verdriet, boosheid, angst en vreugde (verassing,
afkeer en minachting).
1b. De student geeft bij het verrichten van een niet-complexe
observatie, met behulp van het FACE model, aan waar en hoe hij de
subjectieve invloed van zijn persoonlijke referentiekaders ervaart.
De selectiviteit van de waarneming betekent dat wat je bewust waarneemt
altijd een ongemerkt gekozen gedeelte is van alle prikkels die je zintuigen
bereiken. (Bv: van een nieuwe klas waarbij je onbewust van een paar studenten
de kleding onthoudt)
De subjectiviteit van de waarneming is de verdere bewerking van de prikkels
die in je brein gebeurt volgens jouw referentiekader, dus je gebruikelijke denk en
voel wijzen, ervaringen en belevingen. (Bv: 2 mensen kunnen dezelfde
gebeurtenis meemaken, maar een totaal verschillende waarneming hebben,
omdat ze verschillende perspectieven en achtergronden hebben.)
De automatische werking van brein zorgt dus voor bias (= vooroordeel in de
gedragsinterpretatie): je neemt een vervormd beeld van de werkelijkheid waar.
, Spiegelneuronen zijn hersencellen die actief worden wanneer je observeert wat
iemand doet. Ze liggen in dezelfde delen van het brein die actief zijn wanneer je
zelf handelt. Ze ‘spiegelen’ dus de handelingen van anderen alleen maar door
observatie, ook al handel je zelf niet. Ook bij iemands gevoelens observeren
worden je spiegelneuronen actief.
Perceptie: de bewerking van de zintuigelijke prikkels of gewaarwordingen door
het brein tot zinvolle gehelen. Bij 3 van de 5 puzzelstukjes, weet je automatisch
de andere 2.
(Perceptiefout: jne meent iets te zien dat in werkelijkheid iets anders is.)
Attributie: het automatisch toekennen van betekenis aan en het zoeken van
verklaringen voor het gedrag van anderen en jezelf. Onbewust creëer je een
mening door de kennis (of het gebrek aan kennis) dat je hebt.
Beide zijn onbewuste processen. Door te reflecteren kan je je hier bewust van
worden.
De heuristiek van de observatie: omvat de cognitieve en emotionele
processen van hogere orde die samen tot een snelle automatische interpretatie
van je
waarnemingen
leiden.
Perceptie levert ons 3 automatische interpretatie regels op:
1. Automatisch identificeren van figuur tegen de achtergrond (bv: kijken naar 1
paard in de wei i.p.v. naar het gras)
2. Constant houden van vormen en maten (liever vierkant dan balk)
3. Automatisch vervolledigen van waarnemingen (als je iets half ziet wil je brein
het liever heel zien)
