samenvatting chemie en practica

Chemie practica
Laboreglement goed kennen!
2.6.2: verwerken van analyseresultaten
 < 5  rest wordt weggelaten (bv. 2,653 2,65)
 > 5  laatste cijfer met 1 vermeerderd (bv. 2,657  2,66)
 = 5 + enkel nullen
- Oneven: laatste cijfer +1 (bv. 2,655000 2,66)
- Even: laatste cijfer behouden (bv. 2,6450000 2,64)
Beduidende cijfers = cijfer dat betekenis heeft.
 1 tot 9
 0 = bc, wanneer ze tussen andere cijfers staat, staan ze vooraan  betekenisloos
 Optellen en aftrekken: het minst nauwkeurige resultaat, bepaalt de
nauwkeurigheid
Bv. 48,7+2,941+0,03313 = 51,7
 Vermenigvuldigen en delen: het aantal bc wordt bepaald door het getal
met het minst aantal bc.
Bv. 1,0923 x 207 = 266,1061  266 of 0,2466/4,22 = 0,0584360  0,0584
2.6.3: soorten en uitdrukken van fouten
Soorten fouten
Systematische of bepaalde fouten
 oorzaak van een verschil in de juiste waarde van meetresultaten.
 Instrumentele fouten  onvolmaaktheden van meetapparatuur
Bv. instabiele lichtbron
 Methodefout niet-ideaal chemisch of fysisch gedrag van het analytisch systeem
 Persoonlijke fouten  slordigheid, onachtzaamheid, onervarenheid, subjectieve
factoren (vooroordeel), fysische beperkingen (kleurenblind), incompetentie.
Toevallige of onbepaalde fouten
 fouten te wijten aan kleine, licht wijzigende omstandigheden  lichte verandering
meetresultaat, invloed op precisie van metingen  data +- symmetrisch verspreid
rond een gemiddelde  corrigeren onmogelijk
Echte waarde (true value): juiste waarde, meestal ongekend  vervangen door
aangenomen juiste waarde
Afwijking of deviatie
verschil tussen 1 gemeten waarde en gemiddelde waarde van een reeks metingen




1

,Fout (error): absolute fout: Xi - µ
Relatieve fout: \Xi - µ\
µ
Procentuele fout:\Xi - µ\ x 100% Xi = gemeten waarde
µ µ = de juiste waarde

Juistheid of accuraatheid: maat voor de
overeenkomst tussen de juiste en de gemeten
waarde. Hoe dichter bij µ, hoe juister de analyse.
Precisie of reproduceerbaarheid: overeenstemming
tussen herhaalde metingen of het interval waarin met
een gekozen waarschijnlijkheid (meestal 95%) de
resultaten der metingen terug te vinden zijn:
 Onder herhaalbaarheidsvoorwaarden:
uitvoering met hetzelfde materiaal, apparaat,
analist en op hetzelfde tijdstip.
 Onder reproduceerbaarheidsvoorwaarden:
uitvoering van dezelfde methode op hetzelfde
materiaal, maar onder verschillende
experimentele voorwaarden (verschillende
analisten, verschillende laboratoria)
Nauwkeurigheid: de maat van overeenkomst tussen de juiste waarde en 1
meetresultaat. (absolute fout, maat voor nauwkeurigheid)
4. Veiligheid en milieu
Bepalingen van het algemeen reglement voor de arbeidsbescherming (ARAB) van
toepassing in onderwijsinstellingen en laboratoria (in het algemeen)  gezondheid +
veiligheid van werknemers.
 Laboratoria voor scheikundig onderzoek
 Voorzorgen tegen brandgevaar, ontploffingen en toevallige ontsnapping van
schadelijke of ontvlambare gassen.
 Beperken van de blootstelling aan chemische, fysische en biologische + gassen
 Gewonden eerste hulp verlenen en dringende verzorging
Risicoanalyse = ARAB een goed uitgangspunt
Gevaar: de wijze waarop een ding of omstandigheid schade kan veroorzaken,
“hazard”  aanwezigheid van een potentieel gevaarlijke stof
Potentiële gevaren in chemische labo’s
- Eigenschappen van gebruikte chemicaliën
- Veelheid van bewerkingen
- Grote verscheidenheid van toegepaste apparatuur
- Uitvoeren van experimenten
- Gebrek aan ervaring van studenten
2

, Risico’s van chemische, thermische, mechanische en elektrische aard
 Mechanische gevaren
Snij- en steekwonden
 Gebruik van breekbare recipiënten
 Snijden, breken, plooien van glas
 Schuiven van gummislangen op glazen buizen of op water aan en -
afvoer
 Thermische gevaren
Risico brand, ontploffing en brandwonden
 Gebruik van zeer brandgevaarlijke stoffen
 Aanwenden van hittepunten zoals bunsenbrander
 Aanwezigheid warmtebronnen (verwarmplaten en -mantels, warme
statiefringen en driepikkels: droogstoof
 Het onjuist verhitten van glazen voorwerpen
 Elektrische gevaren
(elektrische schok, elektrocutie)
 Gebruik van niet aangepast materiaal
 Beschadigde snoeren
 Chemische gevaren
Categorieën van gevaarlijke stoffen
 Spatten of morsen van chemicaliën bij verkeerd gebruik
 Uitvoeren van experimenten
 Niet aangepaste etikettering
 Onjuist verzamelen en foutief verwerken van chemicaliën
Algemeen:
Veiligheid
 Werken met schadelijke stoffen  in trekkast
 Nooit water op geconcentreerd zuur gieten, een zuur wordt niet gedoopt.
 Verwissel geen stoppen van productflessen
 Reinig steeds de werktafel, gootsteen, balansen en trekkasten
 Sluit gas- en waterkranen, elektriciteitstoevoer afleggen
Werk milieubewust, wees zuinig met producten, water, gas en elektriciteit.
 Steeds leidingwater afzetten, wanneer je het niet gebruikt, met het
gedesioniseerd water zuinig zijn.
 Spoelwaters mogen in de afvoer gegoten worden (ongevaarlijke stoffen)
verdunde zuren, basen en eventueel zouten mogen er ook in
 Nooit verwarmt afval toevoegen aan een recipiënt  schroefdop nooit vast zetten
op een afvalrecipiënt  dient om verdamping en geurhinder te vermijden.
 Chemische afval kan een ongewenste chemische reactie veroorzaken  niets
weggooien in de recipiënten zonder contact op te nemen met de lector.


5. stoffen met gevaarlijke eigenschappen

3