Toegepaste Psychologie
Module 1: pc als professional
Academiejaar: 2023 -2024
Student: Laya Quintana Valdivieso
, Werkcollege 1: Sociale kaart
Enkele begrippen:
Werkveld: het gebied waartoe het werk dat je doet behoort (onderwijs, arbeids- en organisatie, forensisch
werkveld, klinisch werkveld, gezinsondersteuning).
Welzijnszorg (Breder dan ggz):
= Is een maatschappelijke sector die zich richt op personen of groepen die omwille van een of ander probleem
niet ten volle kunnen participeren in het maatschappelijk leven.
Overheid, maar ook particulieren, vrijwilligers, professionals, organisaties, projecten enz.. bieden daarbij zorg
en ondersteuning in de vorm van therapieën, andere behandelingen, begeleiding, activiteiten, onderdak, enz..
Geestelijke gezondheidszorg (ggz):
= Vakgebied van de gezondheidszorg, een toegepaste wetenschap die zich met de psychische gezondheid van
mensen bezighoudt.
- Naast onderzoek en studie van deze gezondheid streeft het ook naar bevorderen en/of herstellen.
- Ook streeft de ggz naar het voorkomen van psychische problemen.
Welzijnsvoorziening:
= Een instelling of dienst die door de overheid of door private personen of organisaties wordt opgericht om
hulp te verlenen aan personen in welbepaalde probleemsituaties.
Het wordt in verschillende sectoren en voor verschillende doelgroepen, na erkenning, vergunning en/of
subsidiëring, mee ingeschakeld bij de uitvoering van het welzijnsbeleid.
Preventie:
= Het voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in te grijpen.
Preventie is het geheel van:
- Doelbewuste initiatieven nemen die anticiperen op risicofactoren
- Handelen wanneer eerste signalen zich ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
Continuïteit van zorg:
= Verwijst naar de capaciteit van het systeem om te garanderen dat de zorg die een zorgvrager krijgt op een
vlotte en gecoördineerde manier is georganiseerd, over verloop van tijd en tussen de verschillende
zorgactoren, instellingen en gewesten.
Continuïteit van zorg kan een hele reeks aspecten omvatten, zoals:
- de mogelijkheid om op dezelfde zorgverstrekker(s) een beroep te kunnen blijven doen
- een vlotte overgang tussen verschillende soorten zorg
- een doeltreffende communicatie en coördinatie tussen de verschillende zorgverstrekkers,...
Persoonsgerichte zorg (zorg op maat):
Zorg die is afgestemd op iemands persoonlijke interesses, noden en voorkeuren.
1
,Toegankelijke zorg:
= Laagdrempelig, buurtgebonden en niet-stigmatiserend in zijn aanpak.
Toegankelijkheid:
verwijst naar het gemak waarmee de bevolking toegang krijgt tot de gezondheidsdiensten, in termen van
afstand, kostprijs, tijd en beschikbaarheid van het personeel.
Generalistisch:
= het niet perse beschikken over grondige kennis over één onderwerp, maar over een breed scala aan kennis
om 'eerste hulp' te kunnen bieden.
(bv. iemand die met verschillende doelgroepen en problematieken werkt en van alles een beetje afweet, maar
niet diepgaand)
Specialistisch:
= Iemand die specialistisch werkt, die heeft:
- specifieke deskundigheid
- diepgaande kennis
- competenties binnen een beperkt domein.
Binnen dat domein zijn ze experts → (bv. iemand die enkel werkt met eetproblematieken)
Subsidiariteitsprincipe:
= Eerst de meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest kortdurende zorgvorm die mogelijk en nodig is
aanbieden.
Vermaatschappelijking van de zorg:
= De zorg zoveel mogelijk in de natuurlijke omgeving van de zorggebruiker laten plaatsvinden.
Het geheel van zorg kunnen we onderverdelen in informeel en formele zorg:
- Formele zorg:
= het geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die willen tegemoetkomen aan de noden
van de zorgbehoevende met als doel het welzijn en of de gezondheid van die persoon te bevorderen.
Door professionals die expert zijn in hun vak
(bv. psychiater, psycholoog, dokter,...)
- Informele zorg:
= het tegemoetkomen aan de noden van een zorgbehoevende binnen een intermenselijke,
niet-professionele relatie.
Het gaat meestal om een vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager en zorgversterker
(bv: zelfzorg, mantelzorg, vrijwilligers, buddyzorg, pleegzorg, lotgenotencontact, buurtzorg,
community care, ...)
2
, Het aanbod van formele hulp- en dienstverlening:
- Ambulant (extramuraal):
= hulp krijgen zonder verblijf of overnachting. Je verplaatst je naar de dienst (ambulant) of de
hulpverlener komt langs bij jou thuis (mobiel).
(bv. consulatie bij de psychiater of psycholoog)
- Semi-residentieel (transmuraal):
= zorg in de vorm van dagbehandeling waarna de zorgvrager terug naar huis gaat
(bv. dagverzorgingscentra, gastopvang, dagbehandeling in psychiatrisch centrum)
- Residentieel (intramuraal):
= zorg die gedurende een onafgebroken verblijf van meer dan 24u geboden wordt in een
zorginstelling. In een residentiële dienst krijg je dus begeleidende zorg met overnachting
(bv. opname in ziekenhuis, verzorgingstehuis voor mensen met een beperking, bejaardenthuis...).
Vermaatschappelijking van de zorg
Vermaatschappelijking van de zorg verwijst naar?
het streven om mensen met ziektes en armoede een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen,
hen daarbij waar nodig is te ondersteunen.
Specifieke aandacht gaat hierbij naar mensen met een beperking, chronisch zieken, kwetsbare ouderen,
mensen in armoede,…
Wat is het doel?
Het creëren van verbondenheid en het (letterlijk) bouwen aan een samenleving waarin eenieder zijn zinvolle
plaats heeft, door het enorme menselijke kapitaal dat in de samenleving aanwezig is, te mobiliseren.
In dit kader wordt vaak een beroep gedaan op vrijwilligers, mantelzorgers, buddywerker, lotgenoten,...
Er wordt dus een aanzienlijk deel van de zorg en ondersteuning verleend door de informele sfeer → door
familieleden, vrienden, buren en vrijwilligers.
Hoe noemen ze de combinatie van deze sectoren die de verzorgingsstaat uitmaken?
‘welfare mix’
De vermaatschappelijking van de zorg verwijst naar de afbouw van residentiële voorzieningen. De
achterliggende idee is dat dergelijke ‘instituties’ een negatief effect hebben op de kwaliteit van leven van deze
groepen.
Maar vermaatschappelijking van zorg verwijst ook naar het versterken en inschakelen van informele zorg. Op
die manier wordt ook geprobeerd om de druk op de gezondheidszorg te verminderen, door meer in te zetten
op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
3
Module 1: pc als professional
Academiejaar: 2023 -2024
Student: Laya Quintana Valdivieso
, Werkcollege 1: Sociale kaart
Enkele begrippen:
Werkveld: het gebied waartoe het werk dat je doet behoort (onderwijs, arbeids- en organisatie, forensisch
werkveld, klinisch werkveld, gezinsondersteuning).
Welzijnszorg (Breder dan ggz):
= Is een maatschappelijke sector die zich richt op personen of groepen die omwille van een of ander probleem
niet ten volle kunnen participeren in het maatschappelijk leven.
Overheid, maar ook particulieren, vrijwilligers, professionals, organisaties, projecten enz.. bieden daarbij zorg
en ondersteuning in de vorm van therapieën, andere behandelingen, begeleiding, activiteiten, onderdak, enz..
Geestelijke gezondheidszorg (ggz):
= Vakgebied van de gezondheidszorg, een toegepaste wetenschap die zich met de psychische gezondheid van
mensen bezighoudt.
- Naast onderzoek en studie van deze gezondheid streeft het ook naar bevorderen en/of herstellen.
- Ook streeft de ggz naar het voorkomen van psychische problemen.
Welzijnsvoorziening:
= Een instelling of dienst die door de overheid of door private personen of organisaties wordt opgericht om
hulp te verlenen aan personen in welbepaalde probleemsituaties.
Het wordt in verschillende sectoren en voor verschillende doelgroepen, na erkenning, vergunning en/of
subsidiëring, mee ingeschakeld bij de uitvoering van het welzijnsbeleid.
Preventie:
= Het voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in te grijpen.
Preventie is het geheel van:
- Doelbewuste initiatieven nemen die anticiperen op risicofactoren
- Handelen wanneer eerste signalen zich ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
Continuïteit van zorg:
= Verwijst naar de capaciteit van het systeem om te garanderen dat de zorg die een zorgvrager krijgt op een
vlotte en gecoördineerde manier is georganiseerd, over verloop van tijd en tussen de verschillende
zorgactoren, instellingen en gewesten.
Continuïteit van zorg kan een hele reeks aspecten omvatten, zoals:
- de mogelijkheid om op dezelfde zorgverstrekker(s) een beroep te kunnen blijven doen
- een vlotte overgang tussen verschillende soorten zorg
- een doeltreffende communicatie en coördinatie tussen de verschillende zorgverstrekkers,...
Persoonsgerichte zorg (zorg op maat):
Zorg die is afgestemd op iemands persoonlijke interesses, noden en voorkeuren.
1
,Toegankelijke zorg:
= Laagdrempelig, buurtgebonden en niet-stigmatiserend in zijn aanpak.
Toegankelijkheid:
verwijst naar het gemak waarmee de bevolking toegang krijgt tot de gezondheidsdiensten, in termen van
afstand, kostprijs, tijd en beschikbaarheid van het personeel.
Generalistisch:
= het niet perse beschikken over grondige kennis over één onderwerp, maar over een breed scala aan kennis
om 'eerste hulp' te kunnen bieden.
(bv. iemand die met verschillende doelgroepen en problematieken werkt en van alles een beetje afweet, maar
niet diepgaand)
Specialistisch:
= Iemand die specialistisch werkt, die heeft:
- specifieke deskundigheid
- diepgaande kennis
- competenties binnen een beperkt domein.
Binnen dat domein zijn ze experts → (bv. iemand die enkel werkt met eetproblematieken)
Subsidiariteitsprincipe:
= Eerst de meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest kortdurende zorgvorm die mogelijk en nodig is
aanbieden.
Vermaatschappelijking van de zorg:
= De zorg zoveel mogelijk in de natuurlijke omgeving van de zorggebruiker laten plaatsvinden.
Het geheel van zorg kunnen we onderverdelen in informeel en formele zorg:
- Formele zorg:
= het geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die willen tegemoetkomen aan de noden
van de zorgbehoevende met als doel het welzijn en of de gezondheid van die persoon te bevorderen.
Door professionals die expert zijn in hun vak
(bv. psychiater, psycholoog, dokter,...)
- Informele zorg:
= het tegemoetkomen aan de noden van een zorgbehoevende binnen een intermenselijke,
niet-professionele relatie.
Het gaat meestal om een vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager en zorgversterker
(bv: zelfzorg, mantelzorg, vrijwilligers, buddyzorg, pleegzorg, lotgenotencontact, buurtzorg,
community care, ...)
2
, Het aanbod van formele hulp- en dienstverlening:
- Ambulant (extramuraal):
= hulp krijgen zonder verblijf of overnachting. Je verplaatst je naar de dienst (ambulant) of de
hulpverlener komt langs bij jou thuis (mobiel).
(bv. consulatie bij de psychiater of psycholoog)
- Semi-residentieel (transmuraal):
= zorg in de vorm van dagbehandeling waarna de zorgvrager terug naar huis gaat
(bv. dagverzorgingscentra, gastopvang, dagbehandeling in psychiatrisch centrum)
- Residentieel (intramuraal):
= zorg die gedurende een onafgebroken verblijf van meer dan 24u geboden wordt in een
zorginstelling. In een residentiële dienst krijg je dus begeleidende zorg met overnachting
(bv. opname in ziekenhuis, verzorgingstehuis voor mensen met een beperking, bejaardenthuis...).
Vermaatschappelijking van de zorg
Vermaatschappelijking van de zorg verwijst naar?
het streven om mensen met ziektes en armoede een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen,
hen daarbij waar nodig is te ondersteunen.
Specifieke aandacht gaat hierbij naar mensen met een beperking, chronisch zieken, kwetsbare ouderen,
mensen in armoede,…
Wat is het doel?
Het creëren van verbondenheid en het (letterlijk) bouwen aan een samenleving waarin eenieder zijn zinvolle
plaats heeft, door het enorme menselijke kapitaal dat in de samenleving aanwezig is, te mobiliseren.
In dit kader wordt vaak een beroep gedaan op vrijwilligers, mantelzorgers, buddywerker, lotgenoten,...
Er wordt dus een aanzienlijk deel van de zorg en ondersteuning verleend door de informele sfeer → door
familieleden, vrienden, buren en vrijwilligers.
Hoe noemen ze de combinatie van deze sectoren die de verzorgingsstaat uitmaken?
‘welfare mix’
De vermaatschappelijking van de zorg verwijst naar de afbouw van residentiële voorzieningen. De
achterliggende idee is dat dergelijke ‘instituties’ een negatief effect hebben op de kwaliteit van leven van deze
groepen.
Maar vermaatschappelijking van zorg verwijst ook naar het versterken en inschakelen van informele zorg. Op
die manier wordt ook geprobeerd om de druk op de gezondheidszorg te verminderen, door meer in te zetten
op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
3
