Hoofdstuk 10: Het internationaal milieurecht
10.1 Introductie (Introduction)
Het internationaal milieurecht is een gebied van het internationaal recht dat zich nog steeds snel ontwikkelt.
Gedeeltelijk is dit te wijten aan de bezorgdheid over de negatieve gevolgen van klimaatverandering. Het
internationale milieurecht ontstond eind jaren ‘60 en begin jaren ‘70 als een apart vakgebied, toen geleidelijk
het besef ontstond van de noodzaak van internationale regelgeving om milieuproblemen aan te pakken.
- Hoewel het bestaande internationale recht bepaalde milieukwesties als regelende, was die
regelgeving primair gericht op de bescherming van het milieu als een economische hulpbron, en
niet op de bescherming van het milieu als zodanig.
- Het internationale milieurecht is wel een gebied van het internationaal recht waar staten hebben
besloten met elkaar samen te werken om bepaalde doelen van gemeenschappelijk belang te
verwezenlijken, en de regels ervan behoren voor het grootste deel tot de categorie van het
internationale samenwerkingsrecht.
- Er bestaat geen gezaghebbende definitie van ‘milieu’, maar in de Nuclear Weapons verwees het ICJ
naar het milieu als ‘leefruimte, de kwaliteit van het leven en de gezondheid van de mensen, inclusief
de ongeboren generaties’. Milieu bestaat hier vooral uit een scala aan fysieke componenten, maar
ook biologische culturele componenten.
10.2. Conferenties (From Stockholm to Rio and back to Rio)
1. Stockholm conferentie ‘72
- Verklaring en Actieplan ‘Human Environment’
● met ‘ Recht op een milieu van kwaliteit dat een leven in waardigheid en welzijn mogelijk
maakt’
- VN Milieuprogramma (UNEP)
● samenwerking
● juridisch instrumentarium
- Start van nationale initiatieven, ministeries, agentschappen
2. Rio conferentie ‘92
- (D12) Rio Verklaring over Milieu en Ontwikkeling
● met o.a. principe samenwerking (principes 5, 7, 9, 25)
● Principe van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden (CBDR)
(principe 7)
- Agenda 21
- Basis voor kaderverdragen
● Klimaatverandering (D11), met ‘Conference of Parties’ (COP)
● Biologische diversiteit
- Belang aan duurzame ontwikkeling
- Tijdens deze conferentie is er een definitie van duurzame ontwikkeling aangenomen:
● Principe van intergenerationele gelijkheden (Brundtland rapport ‘87)
● Natuurlijke hulpbronnen exploiteren binnen limieten
, ● Gebalanceerd natuurlijke hulpbronnen gebruiken, met noden van ander staten indachtig
● Sustainability by design’ integratie economische en andere ontwikkelingsplannen (p. 199)
3. Johannesburg conferentie 2002
- Dit was niet zo een succesvolle conferentie
- Resultaten van de top
● Beperkt
● Samenwerking met private bedrijven
- VN Algemene Vergadering, Millenniumverklaring met 8 Ontwikkelingsdoelstellingen tegen 2015
(het doel van de conferentie was om de doelstellingen tegen 2015 te bereiken, maar dit is deels
mislukt)
● Focus op armoedebestrijding
● O.a. milieu duurzaamheid
● Een globale samenwerking voor ontwikkeling
→ Doelstellingen waren van deze conferentie niet gehaald dus hebben we er nieuwe gemaakt in
4. Rio II Conferentie 2012
- Deze conferentie had tot doel een hernieuwde inzet voor duurzame ontwikkeling veilig te stellen en
Nelissen en opkomende uitdagingen aan te pakken. Deze conferentie nam het document ‘The
Future We Want’ aan, dat de MDG verving door (D33)17 duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs)
die de mondiale ontwikkelingsagenda van 2015 tot 2030 uiteenzetten. Tot de doelstellingen
behoort het behendiger van armoede in alle vormen, dreigende actie ondernemen om een einde te
maken aan klimaatverandering en de gevolgen ervan, en de duurzame gebruiken van de oceanen, de
zee en mariene hulpbronnen voor duurzame ontwikkelingen
10.3. Bronnen (Sources of international environmental law)
Het internationaal milieurecht bestaat voornamelijk uit verdragen
- Verdragen en kaderverdragen
- Verdragen die afhankelijk zijn van bijgewerkte lijsten of protocollen:
● Werelderfgoedverdrag (1972)
● Verdrag inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier - en
plantensoorten (1973)
● Basel Conventie over de Controle van Transgrensbewegingen van Gevaarlijk Afval en de
Verwijdering ervan
● Ramsar Conventie Waterrijke Gebieden van Internationaal Belang (1981)
- Kaderverdragen met Conference of Parties (COP)
- (D11) Kaderverdrag klimaatverandering (1992)
10.1 Introductie (Introduction)
Het internationaal milieurecht is een gebied van het internationaal recht dat zich nog steeds snel ontwikkelt.
Gedeeltelijk is dit te wijten aan de bezorgdheid over de negatieve gevolgen van klimaatverandering. Het
internationale milieurecht ontstond eind jaren ‘60 en begin jaren ‘70 als een apart vakgebied, toen geleidelijk
het besef ontstond van de noodzaak van internationale regelgeving om milieuproblemen aan te pakken.
- Hoewel het bestaande internationale recht bepaalde milieukwesties als regelende, was die
regelgeving primair gericht op de bescherming van het milieu als een economische hulpbron, en
niet op de bescherming van het milieu als zodanig.
- Het internationale milieurecht is wel een gebied van het internationaal recht waar staten hebben
besloten met elkaar samen te werken om bepaalde doelen van gemeenschappelijk belang te
verwezenlijken, en de regels ervan behoren voor het grootste deel tot de categorie van het
internationale samenwerkingsrecht.
- Er bestaat geen gezaghebbende definitie van ‘milieu’, maar in de Nuclear Weapons verwees het ICJ
naar het milieu als ‘leefruimte, de kwaliteit van het leven en de gezondheid van de mensen, inclusief
de ongeboren generaties’. Milieu bestaat hier vooral uit een scala aan fysieke componenten, maar
ook biologische culturele componenten.
10.2. Conferenties (From Stockholm to Rio and back to Rio)
1. Stockholm conferentie ‘72
- Verklaring en Actieplan ‘Human Environment’
● met ‘ Recht op een milieu van kwaliteit dat een leven in waardigheid en welzijn mogelijk
maakt’
- VN Milieuprogramma (UNEP)
● samenwerking
● juridisch instrumentarium
- Start van nationale initiatieven, ministeries, agentschappen
2. Rio conferentie ‘92
- (D12) Rio Verklaring over Milieu en Ontwikkeling
● met o.a. principe samenwerking (principes 5, 7, 9, 25)
● Principe van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden (CBDR)
(principe 7)
- Agenda 21
- Basis voor kaderverdragen
● Klimaatverandering (D11), met ‘Conference of Parties’ (COP)
● Biologische diversiteit
- Belang aan duurzame ontwikkeling
- Tijdens deze conferentie is er een definitie van duurzame ontwikkeling aangenomen:
● Principe van intergenerationele gelijkheden (Brundtland rapport ‘87)
● Natuurlijke hulpbronnen exploiteren binnen limieten
, ● Gebalanceerd natuurlijke hulpbronnen gebruiken, met noden van ander staten indachtig
● Sustainability by design’ integratie economische en andere ontwikkelingsplannen (p. 199)
3. Johannesburg conferentie 2002
- Dit was niet zo een succesvolle conferentie
- Resultaten van de top
● Beperkt
● Samenwerking met private bedrijven
- VN Algemene Vergadering, Millenniumverklaring met 8 Ontwikkelingsdoelstellingen tegen 2015
(het doel van de conferentie was om de doelstellingen tegen 2015 te bereiken, maar dit is deels
mislukt)
● Focus op armoedebestrijding
● O.a. milieu duurzaamheid
● Een globale samenwerking voor ontwikkeling
→ Doelstellingen waren van deze conferentie niet gehaald dus hebben we er nieuwe gemaakt in
4. Rio II Conferentie 2012
- Deze conferentie had tot doel een hernieuwde inzet voor duurzame ontwikkeling veilig te stellen en
Nelissen en opkomende uitdagingen aan te pakken. Deze conferentie nam het document ‘The
Future We Want’ aan, dat de MDG verving door (D33)17 duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs)
die de mondiale ontwikkelingsagenda van 2015 tot 2030 uiteenzetten. Tot de doelstellingen
behoort het behendiger van armoede in alle vormen, dreigende actie ondernemen om een einde te
maken aan klimaatverandering en de gevolgen ervan, en de duurzame gebruiken van de oceanen, de
zee en mariene hulpbronnen voor duurzame ontwikkelingen
10.3. Bronnen (Sources of international environmental law)
Het internationaal milieurecht bestaat voornamelijk uit verdragen
- Verdragen en kaderverdragen
- Verdragen die afhankelijk zijn van bijgewerkte lijsten of protocollen:
● Werelderfgoedverdrag (1972)
● Verdrag inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier - en
plantensoorten (1973)
● Basel Conventie over de Controle van Transgrensbewegingen van Gevaarlijk Afval en de
Verwijdering ervan
● Ramsar Conventie Waterrijke Gebieden van Internationaal Belang (1981)
- Kaderverdragen met Conference of Parties (COP)
- (D11) Kaderverdrag klimaatverandering (1992)
