Samenvatting communicatievaardigheden

COMMUNICATIEVAARDIGHEDEN
BASIS GESPREKSVAARDIGHEDEN

Basisvaardigheden Gespreksvaardigheden
Luisterhouding Luisterresponsen
Non-verbaal gedrag Actieresponsen
Benut de ruimte
LUISTERRESPONSEN

- Parafraseren: men herformuleert de inhoud in eigen woorden, de
hulpverlener controleert zo of ze goed begrepen heeft waarover de cliënt
het heeft.
- Reflectie: je herformuleert de gevoelens van de cliënt in eigen woorden,
zo moedig je de cliënt aan om meer in te gaan op zijn gevoelens.
- Clarificatie: een vraag stellen om een vage boodschap beter te begrijpen,
hierdoor wordt de cliënt voortgezet om verder te vertellen.
- Samenvatting: met enkele parafraseringen en reflecties zal de
hulpverlener de kern van het verhaal samenvatten.

ACTIERESPONSEN (BRENGEN VAN NIEUWE INFORMATIE)

- Vragen stellen: helderheid en duidelijkheid krijgen, opletten voor
kruisverhoor of beoordelende vragen, stel maar 1 vraag tegelijkertijd.
- Confronteren: aangeven van een conflict bij de cliënt, er moet
vertrouwen zijn Interpreteren: hulpverlener gaat mogelijke verklaringen
geven over het gedrag en de gevoelens, dit kan tot inzichten leiden bij de
cliënt.
- Informatie geven: de hulpverlener voegt toe, geeft info over hulp, geeft
informatie op het juiste niveau.
- Complimenteren: het werken met complimenten heeft heel wat effect op
de ontwikkeling van het zelfbeeld en zelfvertrouwen.

,Algemene soorten vragen

 Gesloten vragen of open vragen
 Meerkeuzevragen: naar waar zou je nu naartoe willen, terug naar de leefgroep of nog even in
deze ruimte?
 Concretiseringvragen (doorvragen): hoe, wat, waar, wie en wanneer
 Preciserende vragen (nog dieper ingaan op iets): wat zou je precies, wat bedoel je precies…
 Argumentatieve vragen (achtergrond nagaan van gedrag): wat maakt dat je zo
deed/reageerde, hoe komt het dat,…
 Reliëfvragen (nuancering): wat vind je erger dat of dat, wat vind je het moeilijkste, wat vind je
het leukste aan,…
 Stimulerende vragen (perspectief van de ander): wat zou X hiervan zeggen, hoe denkt Y over
dit onderwerp,…
 Reflectieve vragen (effect bij de overkant): welk effect zou dit hebben op X, wat zou Y hierbij
voelen, hoe denk je dat dit overkomt bij,…
 Hypothetische vragen (kijken vanuit een andere optiek): stel dat…
 Strategische vragen (gesprek een andere wending geven of overgang): daarnet zei je,…
 Suggestieve vragen (inspiratie, ideeën of oordeel): zou het je helpen als, heb je er ooit aan
gedacht, ander gezin pakt dit zo aan zou dit iets voor jou…
 Confronterende vragen (discrepanties aangeven): je zegt nu X terwijl je Y doet,…
 Circulaire vragen (netwerk, cirkel rond maken): wat zou X kunnen doen om jou..., wat zou Y
kunnen zeggen,…
 Boemerangvragen (terugspelen): wat denk je zelf, wat weet je hier al over,…
 Opinievragen (mening vragen over iets): wat denk je over,…
 Samenvattende vragen (in de vraag een samenvatting geven): dus als ik het goed begrijp
dan voel je je zo door dat en dat,…

,  Complimenteuze vraag (compliment in vraagvorm): hoe heb je dat zo knap, is dat jou zelf
gelukt om,…


Oplossingsgerichte vragen
 Verduidelijkingsvragen (concretisering): vertel eens, kun je me uitleggen hoe/wat..
 Continueringsvragen (behouden): wat wil je behouden, waaraan wil je niets veranderen, wat
loopt momenteel goed … en wil je behouden,…
 Doel stellende vragen (eigen gedrag, doel gesprek bepalen): wat wil je bereiken, wat wil je
over een paar maand net veranderd zien, wat moeten we bespreken zodat dit gesprek voor
jou nuttig is,…
 Veranderingsvragen (in het nu): wat maakt dat, wat is er gebeurd sinds, wat is er anders dan,
…
 Differentiatievragen (betere momenten): schaalvragen, zijn er momenten waarop het beter
gaat (hoe en wat anders),…
 Vragen gericht op krachtbronnen (wat geeft energie): wat/wie hielp de vorige keer, hoe deed
je dat,…
 Uitzonderingsvragen (laatste moment): wat was het laatste moment dat het beter ging,
wanneer lukte het voor het laatst, wat hielp het laatste moment dat,…
 Toekomstgerichte vragen (wondervraag gericht op toekomst): probeer je eens voor te stellen,
stel dat,… wat zou er dan anders zijn?
 Relationele (= circulaire/reflectieve/stimulerende) (perspectief name anderen) vragen: wat
zou X zeggen/denken, hoe zou Y reageren als,…
 Suggestieve vragen (inspiratie): zou het je helpen als, heb je er ooit aan gedacht,…