Neuropsychologie
H1: Herhaling neuroanatomie
VRAAGJES:
1. Welke lob verwerkt de visuele informatie
Occipitale lob
2. Hoe heten de groeven op het hersenoppervlak?
sulcus/sulci
3. Welke hersenstructuur staat in voor de vitale functies?
Verlengde ruggenmerg, deel hersenstam
4. Hoe heet de grote groeve die tussen beide hersenhelften loopt?
Longitudinale groeve / fissuur
5. Welke lichaamszijde wordt door de rechter hersenhelft gecontroleerd?
Linker lichaamszijde
6. Wat is de functie van de primaire somatosensorische cortex?
Ontvangen en verwerken van tastprikkels
7. Welke hersenstructuur is verantwoordelijk voor de uitwisseling van de informatie tussen de
linker en de rechter hersenhelft?
De hersenbalk of het corpus callosum
8. Welke neurotransmitter is in te beperkte mate aanwezig bij de ziekte van Parkinson?
Dopamine
9. Wat wordt bedoeld met ‘hemisfeerlateralisatie’?
Hemisfeer specialisatie / functionele asymmetrie. Elke hemisfeer is gespecialiseerd
in specifieke functies
10. Wat is de naam van de stoornis waarbij iemand na hersenletsel moeite heeft om taal te
begrijpen?
Begrijpen = afasie van Wernicke
Uitdrukken = afasie van Broka
, 1.2 Lokalisatie-termen
!! (denk aan aap die
voorover loopt)
Horizontale doorsnede
Coronale doorsnede
(Mid)sagittale doorsnede
1.3 Inleiding in het centraal zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel = hersenen + ruggenmerg
1.3.1 De hersenstam
= Onderkant hersenen -> tussen ruggenmerg en de tussenhersenen
3 delen:
1) Verlengde merg of medulla oblongata
2) Pons of brug van Varol
3) Middenhersenen
Verlengde merg of de medulla oblongata
Belangrijkste functie:
controleren vitale lichaamsfuncties (automatische functies)
Vb hartslag, bloeddruk, ademhaling, spierwerking van spijsvertering,…
= basisfuncties om te overleven
,(Loopt over het ruggenmerg)
Pons of brug van Varol
Schakel centrum:
Verbindt cerebellum met hersenstam + kruising zenuwbanen
=> brug van informatie uitwisseling tussen lichaam en hersenen
+ KRUISING ZENUWBANEN: vezels liggen van links naar rechts en omgekeerd: linker kant
lichaam wordt verbonden met rechter kant hersenen (= contralateraal)
Middenhersenen (mesencefalon)
Belangrijkste functie:
motorisch: coördineren en sturen van lichaamsbewegingen
-> vb oogbeweging obv visuele en auditieve stimuli
Formatio reticularis of reticulair activatiesysteem
Regels waak- en slaap ritme EN behoud van bewustzijn
Zorg dat we soms in de war zijn (vb jetlag -> vermoeid + misselijk)
Makkelijker om steeds hetzelfde slaapschema toe te passen
Plaats:
Bovenste delen ruggenmerg, hersenstam en middenhersen
1.3.2 De kleine hersenen of het cerebellum
PLAATS:
Achteraan en onderaan in de hersenen (zie foto bovenaan)
FUNCTIE:
1) Beweging vlot en nauwkeurig maken
Door het coördineren van het ruggenmerg en de andere hersendelen
Vooral voor aangeleerde motorische activiteiten (zwemmen, spreken,…)
2) Proprioceptie: stand an het eigen lichaam, in skeletspieren, pezen, gewrichten en binnenoor
Schade -> schokkende bewegingen
(Eenvoudige test om te kijken of er schade is:
Vb rombergtest: persoon moet rechtop staan met voeten tegen elkaar en ogen gesloten
-> indien persoon dit niet kan zonder te vallen: schade
, ALCOHOL: verdovend middel: gaat cerebellum verdoven -> moeilijk om recht te staan)
1.3.3 De tussenhersenen
Plaats: tussen beide hemisferen onder de hersenbalk superieur (boven) ten opzichte van de
hersenstam
Structuren:
- Thalamus
- Hypothalamus
- Hypofyse
Thalamus
= een schakelstation
Stuurt de informatie die binnenkomt in de hersenen vanuit verschillende delen naar de
juiste plaats in de hersenen (Rail-wisselaar + informatie-integratie)
Gelijkaardig met pons: maar stuurt enkel de prikkels door die door de pons naar de
thalamus werden doorgestuurd
Hypothalamus
PLAATS:
Onder thalamus (veel kleiner)
FUNCTIE:
- Regelen inwendige toestand
- Emoties uitdrukken (woede, plezier,…)
- Sexuele opwinding
- Voedingscentrum (eetlust opwekken)
- Verzadiging-centrum (eetlustremmend)
- Regelen circadiaans ritme
Dag = 24uur = menselijke ingebouwde biologische klok (basis slaap- en waakritme)
- Regelen lichaamstemperatuur
1.3.4 Het limbisch systeem
HET REGELEN VAN EMOTIES
Door verschillende delen van de hersenen
- Thalamus (stuurt prikkels naar juist hersengebied)
- Hypothalamus (regelt emoties)
H1: Herhaling neuroanatomie
VRAAGJES:
1. Welke lob verwerkt de visuele informatie
Occipitale lob
2. Hoe heten de groeven op het hersenoppervlak?
sulcus/sulci
3. Welke hersenstructuur staat in voor de vitale functies?
Verlengde ruggenmerg, deel hersenstam
4. Hoe heet de grote groeve die tussen beide hersenhelften loopt?
Longitudinale groeve / fissuur
5. Welke lichaamszijde wordt door de rechter hersenhelft gecontroleerd?
Linker lichaamszijde
6. Wat is de functie van de primaire somatosensorische cortex?
Ontvangen en verwerken van tastprikkels
7. Welke hersenstructuur is verantwoordelijk voor de uitwisseling van de informatie tussen de
linker en de rechter hersenhelft?
De hersenbalk of het corpus callosum
8. Welke neurotransmitter is in te beperkte mate aanwezig bij de ziekte van Parkinson?
Dopamine
9. Wat wordt bedoeld met ‘hemisfeerlateralisatie’?
Hemisfeer specialisatie / functionele asymmetrie. Elke hemisfeer is gespecialiseerd
in specifieke functies
10. Wat is de naam van de stoornis waarbij iemand na hersenletsel moeite heeft om taal te
begrijpen?
Begrijpen = afasie van Wernicke
Uitdrukken = afasie van Broka
, 1.2 Lokalisatie-termen
!! (denk aan aap die
voorover loopt)
Horizontale doorsnede
Coronale doorsnede
(Mid)sagittale doorsnede
1.3 Inleiding in het centraal zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel = hersenen + ruggenmerg
1.3.1 De hersenstam
= Onderkant hersenen -> tussen ruggenmerg en de tussenhersenen
3 delen:
1) Verlengde merg of medulla oblongata
2) Pons of brug van Varol
3) Middenhersenen
Verlengde merg of de medulla oblongata
Belangrijkste functie:
controleren vitale lichaamsfuncties (automatische functies)
Vb hartslag, bloeddruk, ademhaling, spierwerking van spijsvertering,…
= basisfuncties om te overleven
,(Loopt over het ruggenmerg)
Pons of brug van Varol
Schakel centrum:
Verbindt cerebellum met hersenstam + kruising zenuwbanen
=> brug van informatie uitwisseling tussen lichaam en hersenen
+ KRUISING ZENUWBANEN: vezels liggen van links naar rechts en omgekeerd: linker kant
lichaam wordt verbonden met rechter kant hersenen (= contralateraal)
Middenhersenen (mesencefalon)
Belangrijkste functie:
motorisch: coördineren en sturen van lichaamsbewegingen
-> vb oogbeweging obv visuele en auditieve stimuli
Formatio reticularis of reticulair activatiesysteem
Regels waak- en slaap ritme EN behoud van bewustzijn
Zorg dat we soms in de war zijn (vb jetlag -> vermoeid + misselijk)
Makkelijker om steeds hetzelfde slaapschema toe te passen
Plaats:
Bovenste delen ruggenmerg, hersenstam en middenhersen
1.3.2 De kleine hersenen of het cerebellum
PLAATS:
Achteraan en onderaan in de hersenen (zie foto bovenaan)
FUNCTIE:
1) Beweging vlot en nauwkeurig maken
Door het coördineren van het ruggenmerg en de andere hersendelen
Vooral voor aangeleerde motorische activiteiten (zwemmen, spreken,…)
2) Proprioceptie: stand an het eigen lichaam, in skeletspieren, pezen, gewrichten en binnenoor
Schade -> schokkende bewegingen
(Eenvoudige test om te kijken of er schade is:
Vb rombergtest: persoon moet rechtop staan met voeten tegen elkaar en ogen gesloten
-> indien persoon dit niet kan zonder te vallen: schade
, ALCOHOL: verdovend middel: gaat cerebellum verdoven -> moeilijk om recht te staan)
1.3.3 De tussenhersenen
Plaats: tussen beide hemisferen onder de hersenbalk superieur (boven) ten opzichte van de
hersenstam
Structuren:
- Thalamus
- Hypothalamus
- Hypofyse
Thalamus
= een schakelstation
Stuurt de informatie die binnenkomt in de hersenen vanuit verschillende delen naar de
juiste plaats in de hersenen (Rail-wisselaar + informatie-integratie)
Gelijkaardig met pons: maar stuurt enkel de prikkels door die door de pons naar de
thalamus werden doorgestuurd
Hypothalamus
PLAATS:
Onder thalamus (veel kleiner)
FUNCTIE:
- Regelen inwendige toestand
- Emoties uitdrukken (woede, plezier,…)
- Sexuele opwinding
- Voedingscentrum (eetlust opwekken)
- Verzadiging-centrum (eetlustremmend)
- Regelen circadiaans ritme
Dag = 24uur = menselijke ingebouwde biologische klok (basis slaap- en waakritme)
- Regelen lichaamstemperatuur
1.3.4 Het limbisch systeem
HET REGELEN VAN EMOTIES
Door verschillende delen van de hersenen
- Thalamus (stuurt prikkels naar juist hersengebied)
- Hypothalamus (regelt emoties)
