Samenvatting Examenleerstof mens en maatschappij TIJD didactiek

TIJD DIDACTIEK
INLEIDING

ONTWIKKELINGSDOELEN EN EINDTERMEN MENS EN MAATSCHAPPIJ

 Kinderen verwerven kennis en inzicht in zichzelf, in hun omgeving en in hun relatie tot die
omgeving
 Kinderen verwerven vaardigheden om in interactie te treden met die omgeving en worden
gestimuleerd tot een positieve houding ten aanzien van zichzelf en hun omgeving.
 Mens en maatschappij is gericht op:
o Het ontwikkelen om te exploreren (basiscompetenties): de nodige inzichten verwerven
om zichzelf, hun omgeving en hun relatie tot hun omgeving te begrijpen, dat ze vaardig
worden om in interactie te treden met die omgeving en dat ze een positieve houding
ontwikkelen ten aanzien van zichzelf en hun omgeving.
o Het ontwikkelen van interesse
o Het ontwikkelen van openheid en respect (basishouding)
o Het ontwikkelen om zelfstandig met informatie te leren omgaan (basisvaardigheden)

ONTWIKKELINGSDOELEN EN EINDTERMEN: DOMEIN TIJD
 Dagelijkse tijd ↔ historische tijd
 Historische tijd
 Algemene vaardigheden tijd

ONTWIKKELINGSDOELEN EN EINDTERMEN: DOMEIN (MENS EN) MAATSCHAPPIJ
 Sociaal-economische verschijnselen
 Sociaal-culturele verschijnselen
 Politieke en juridische verschijnselen

ONTWIKKELINGSDOELEN EN EINDTERMEN: DOMEIN RUIMTE
 Oriëntatie- en kaartvaardigheden
 Ruimtebeleving
 Verkeer en mobiliteit

LEERPLANNEN
 Het leerplan bevat voor elk domein een specifieke visie, de lijst met doelen en een luik specifieke
pedagogisch-didactische wenken.

, PROBLEEMSTELLEND WERKEN

OPBOUW VAN EEN LES: PROBLEEMSTELLEND WERKEN

1. Introductie
o Kort én uit de belevingswereld of de actualiteit
2. Probleem stellen
o Afbakening van het probleem (ev. meerdere problemen)
o Duidelijke formulering: vraagvorm of stelling
o Meerdere probleemstellingen vanuit eenzelfde intro (kan soms maar in sommige lessen worden
bijkomende probleemstellingen pas in de loop van de les geformuleerd)
o Voorstelling (schema of notatie) op bord
3. Probleem nauwkeurig bekijken
o Wat weten we al? Wat weten we nog niet?
o Leerlingen verwoorden het probleem op hun manier, vergelijken met vroeger aangepakt leerstof,
eigen ervaring, ideeën, hypothesen
4. Op welke manier kunnen we dit probleem oplossen?
o Ideeën door de leerlingen (eventueel gestuurd door de leerkracht) over mogelijke
oplossingsstrategieën
o Kiezen van meest geschikte oplossingsstrategie(ën) (meestal gestuurd door leerkracht)
5. Werken aan de oplossing van het probleem volgens de gekozen strategie(ën)
o Verschillende mogelijkheden bv. OLG, doceren, waarnemen, experimenteren, afnemen interview,
raadplegen bronnen, …
o Indien OLG zijn er synthesemomenten en wordt het bordschema systematisch opgebouwd.
Uiteraard kan een OLG aangevuld worden met het bestuderen van een bron, atlasoefeningen,…
6. Leerlingen formuleren hun oplossing(en)
o Kan aan het einde van de werktijd of tussentijds in fase 5 tijdens de vorige stap (werken aan de
oplossing)
Het bordschema is of wordt nu aangevuld.
7. Expliciet teruggrijpen naar het uitgangsprobleem
o Een eenduidig(e) antwoord/oplossing formuleren met schriftelijke neerslag (bordschema!)
aanvullen vraagstelling)
o Eventueel verdiepen en/of verbreden van informatie
o Indien er verwerkingsbladen ingevuld worden kan dit aangegeven worden onder de noemer
verwerking.
8. Duiding en afronding
o Attitudevorming
o Maatschappelijke relevantie
o Bredere context van het probleem
o Actualiseren/Historiseren
o Eventueel vooruitblikken naar verdere lessen die zullen aansluiten bij het hier behandelde
probleem.