Samenvatting Sociaal zekerheidsrecht

Sociale zekerheid


I. INLEIDING
 Filmpje:
o Wie nam initiatief? Waaruit bestond dit? Voor wie? Wanneer?
 Werknemers en zelfstandige ambachtslieden => MOB : loon
vervangende inkomen -> ziekenfonds
=> werklozenkassen : worden gesubsidieerd door de overheid
 Werkgevers => hebben voorzorgskassen opgericht, dus niet heel het
loon uitbetalen maar een stuk bijhouden en in kas steken en later als
pensioen uitbetalen
 Overheid => lijfrentekas opgericht
=> subsidie (werklozenkassen subsidiëren)
Besluit-
=> WAO 1903 : werkgevers verplichten om te verzekeren wet 1949
en uitkeringen te betalen.
-----------------------------------------------------------------------------
=> gehandicapten : na WOII
=> wet op bestaansminimum = leefloon : als je geen
middelen van bestaan hebt

o Conclusies
 werk van lange adem ↔ Besluitwet 1944
 proces van geleidelijke uitbreiding: werknemers/ambtenaren →
zelfstandigen → niet-werkenden
 sociale zekerheid bestaat uit 3 partners: paritair beheer (Wns. +
Wgs.) onder toezicht overheid

1. ONZE SOCIALE ZEKERHEID
I. Wat is sociale zekerheid
 Sociale zekerheid in enge zin = sociale zekerheid
o het geheel van voorzieningen die bescherming bieden tegen de nadelige
inkomensgevolgen van welbepaalde omstandigheden, de zgn. “sociale
risico’s” (→ risico dat verband houdt met het feit dat we werken)
o 7 risico’s → 7 takken van onze sociale zekerheid
 Werkloosheidsverzekering
 Ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Gezinsbelasting
 Rust en overlevingspensioen
 Jaarlijkse vakantie
 Beroepsziektenverzekering
 arbeidsongevallenverzekering

 Sociale zekerheid in ruime zin = sociale bijstand
o = het geheel van voorzieningen die eenieders bestaanszekerheid moeten
waarborgen (→ geen link met werk!)

, o = minimumvoorzieningen – residuaire stelsels
 Residuaire : rechtsstelsel
× Als je aanspraak kan maken op pensioen dan geen aanspraak
op leefloon.

o 4 minimumvoorzieningen:
 Leefloon
 tegemoetkoming aan gehandicapten (IVT)
× omwille van handicap kunnen ze niet werken dan krijgen ze
uitkering, tenzij ze rijk zijn.
 inkomensgarantie voor ouderen
 gewaarborgde gezinsbijslag

Sociale zekerheid Sociale bijstand
Vb. werkloosheid Vb. leefloon
Het is gekoppeld aan uw werkstatus. Je Niet gekoppeld aan de werkstatus.
moet vooraf een bijdrage geleverd hebben Iedereen die behoeftig is heeft hier recht
aan SZ. op. = Burgerschap
 verzekeringssysteem premie betalen  solidariteit
Je hebt er recht op dus je krijgt het.
Bedrag hangt af aan uw loon. Hoe hoger uw Forfaitaire bedragen voor iedereen gelijk.
loon, hoe meer de SZ.
= statusbehoud
RSZ  bijdragen Gefinancierd door belastinggeld
II. Basisprincipes van onze sociale zekerheid
 Verzekering en solidariteit
o Verzekering :
 Premie – risico – uitbetaling
 Premie betalen als er een risico is.
 Maar : “sociale” verzekering
 Wettelijk bepaald bedrag
 Verplicht
 Uitkering = loonplafond, premie niet
o Solidariteit :
 Verplicht karakter, herverdeling, gedeeltelijke financiering door
overheidsmiddelen
 Solidariteit van de werkenden (Bismarck) (SZ) ↔ solidariteit van de
burgers (Beveridge) (SB)
 Soorten uitkeringen
o Inkomensvervangende uitkeringen of vervangingsinkomens
 Vb. werkloosheidsuitkering, pensioen,
o Inkomensaanvullingen of kostenvergoedingen (inkomen niet voldoende)
 Vb. kinderbijslag, ziekte-uitkering

III. Structuur van onze sociale zekerheid
 Organisatie op basis van 2 socio-professionele categorieën:
o Werknemers, ambtenaren, zelfstandigen = sociale zekerheid
 sociale bijstand

, 1) stelsel van de werknemers of loontrekkenden
o = zijn verbonden door een arbeidsovereenkomst
o Bijdragen voor : de 7 takken
 A) ziekte en invaliditeit (RIZIV)
 Sector gezondheidszorgen
 Sector uitkeringen
 B) gezinsbijslag
 C) pensioenen (FDP)
 D) arbeidsongevallen
 E) beroepsziekten
 F) werkloosheid
 G) jaarlijkse vakantie




 kennen voor het examen!
- RJV : zorgt voor jaarlijkse vakantie
- Fedris : voor arbeidsongevallen of beroepsziekten, als je slachtoffer bent van AO
dan kan je uitkering krijgen door ofwel verzekeraar of fedris. Stel als WG niet
betaald, kan verzekeraar ook nie betalen, in dat geval zal Fedris betalen wat de
verzekeraar moet betalen en zal vervolgens dat vorderen van de WG. Je kan krijgen
van de Fedris als WG ook geen verzekering heeft.
- ziekenfonds : CM, Bond Moysen,..

 2) stelsel van de zelfstandigen
o = professionals die niet werken in gezagsrelatie
o Bijdragen voor :
 A) Ziekte en invaliditeit
 sector gezondheidszorgen
 sector uitkeringen
 B) Gezinsbijslag
 C) Pensioenen
 D) Overbruggingsrecht

, - sociaalverzekeringsfond : per 3 maand sociale bijdragen betalen

 3) stelsel van de ambtenaren
o Plaatselijke en provinciale overheden:
 bijdragebetaling via RSZ
 verzekering voor: gezinsbijslag, pensioenen, arbeidsongevallen,
beroepsziekten, ziekte en invaliditeit, jaarlijkse vakantie
 niet voor werkloosheid want hij is voor het leven benoemd.
o Andere overheden: inning en uitbetaling door RSZ
 overheid int zélf en betaalt uit (uitz. ZIVgezondheidszorgen)
 verzekering voor: gezinsbijslag, pensioenen, arbeidsongevallen,
beroepsziekten, ziekte en invaliditeit, jaarlijkse vakantie
 enkel pers. bijdrage voor ZIV-zorg (3,55%) en pensioen (7,5%)

IV. instellingen : kennen met beetje info!
 RIZIV = Rijksdienst voor ziekte en invaliditeitsverzekeringen
 RVA = Rijksdienst voor arbeidsvoorziening
 FDP = Federale pensioendienst
 RJV = Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie
 Famifed = Federaal agentschap voor de kinderbijslag → Fons (Vl.
uitbetalingsagentschap Groeipakket)
 Fedris = Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s RSZV = Rijksdienst voor de Sociale
Verzekeringen der Zelfstandigen