VVV KNO
23-05-2022 t/m 27-05-2022
HC 1. Het oor
23-05-2022
Uitwendige oor
• Oorschelp: kraakbeen bedekt met huid en perichondrium
o Oorlel: huid en vet
o Kleine rol bij geluidsopvang
• Uitwendige gehoorgang: heel gevoelig, is periost bedekt met huid
o Lateraal kraakbenig, mediaal benig
▪ Bij de overgang vrij nauw
o LO: je trekt het oor naar achteren en naar boven → kijk ook naar oorschelp en
mastoïd
• Aandoeningen
o Congenitaal
▪ Atresie gehoorgang: vaak ook geen middenoor of gehoorbeentjes
▪ Microtie: oorschelp niet goed aangelegd, ook atresie
▪ Pre-auriculair fistel
▪ Bijoortje: extra stukje aan de trachus
o Infectieus
▪ Otitis externa: oordruppels
• Meatusplastiek: als het komt door een te nauwe gehoorgang
▪ Otomycose: je ziet een soort zwarte stipjes in het oor
▪ Perichondritis: kraakbeen ontstoken, door S. Aureus of Pseudomonas
▪ Chrondodermatitis nodularis helicis: drukplek → excisie
▪ Furunkel
▪ Herpes zoster oticum: antivirale middelen en pijnmedicatie
o Benigne neoplasma: cerumen, keloïd, atheroomcyste
▪ Exostosen: goedaardige botaangroei, wordt ook wel surfersoor genoemd
o Maligne neoplasma: gehoorgangcarcinoom, BCC, PCC, melanoom
o Trauma
▪ Othematoom: hematoom tussen kraakbeen en perichondrium
• Dit moet je verwijderen, anders kun je kraakbeendegeneratie en
bloemkooloren krijgen
▪ Corpus alienum: altijd verwijderen met een haakje!
o Eczeem
Middenoor
• Anatomie: cavum tympani ligt in de pars petrosa
o Buis van Eustachius is normaal gesproken gesloten: bij
verkoudheid gaat hij even open, zodat de druk in het
middenoor weer gelijk wordt aan de druk in de buitenwereld
o Umbo: uitsteeksel van de malleus
o Cavum tympani
▪ Epitympanum: ligt boven het gedeelte achter het
, trommelvlies
• Bevat grootste deel van malleus
en incus
▪ Mesotympanum: achter het trommelvlies
▪ Hypotympanum: ligt onder het deel achter
het trommelvlies
• Cave: hoge bulbus jugularis
• Transformator functie: omzetten van trilling in geluid naar vloeistof
• Drainage en afweer: mucosa van middenoor en buis van Eustachius → voeren secreet af naar
de neus- en keelholte
• Onderzoek
o Otoscopie: inspectie van het trommelvlies
▪ Oriëntatiepunten: umbo, processus
brevis, lichtreflex
▪ Inspectie
• Vorm en kleur
• Luchthoudendheid (geen pus)
• Perforaties
• Pulsaties
o Buis van Eustachius kun je inspecteren door de
Valsalva maoeuvre
o Gehoortesten
▪ Stemvorkproef volgens Rinne: stemvork op mastoïd → stemvork voor
gehoorgang → Rinne is negatief als het geluid zachter is →
geleidingsgehoorverlies
▪ Stemvorkproef volgens Weber: stemvork midden op het hoofd → als de
Weber lateraliseert → kant van lateralisatie is OF de kant met het beste
slakkenhuis, OF de kant met het grootste geleidingsverlies
▪ Toonaudiogram: type gehoorverlies en gehoordrempel
• Doorgetrokken lijn: luchtgeleidingsdrempel
• Stippellijn: beengeleiding
▪ Spraakaudiogram: patiënt moet klanken nazeggen
• Normaal: 100% score bij 50 dB
• Gehoorverlies: 100% score bij 80 dB
• Discriminatieverlies: 80% score bij 80 dB
• Discriminatieverlies met regressie: hoe harder het geluid, hoe meer
gehoorverlies
▪ Tympanogram: bij welke druk heeft het trommelvlies de meeste
bewegelijkheid
• Normaal: bij 0 mmHg waterdruk
o Verder: kweek, CT-scan van middenoor en mastoïd
• Aandoeningen
o Congenitaal: middenoor dysplasie
o Infectieus
▪ Otitis media acuta
• Veel bij baby’s, hebben veel pijn en koorts
, • Complicaties: mastoïditis, meninigitis, hersenabces, n. VII parese
(loopt in mastoïd)
• Behandeling: neusspray en pijnstilling
o Eventueel trommelvliesbuisje
• Na chronische otitis media: atelectase van het middenoor
o Trommelvlies ligt op gehoorbeentjes, die lossen hierdoor op
→ geleidingsverlies
o Myringosclerose: kalkplekken en perforatie
▪ Otitis media met effusie: vocht achter het trommelvlies, geen klachten
▪ Myringitis bullosa: viraal, ‘griepoor’
▪ Trommelvliesperforatie
o Benigne neoplasma
▪ Cholesteatoom: keratineophoping in het middenoor
• Hierdoor gaat bot oplossen: langzaam geleidingsoorverlies
• Je kunt zelfs duizeligheidsklachten of verlies van je binnenoor krijgen
• Behandeling
o Gesloten techniek: gehoorgangwand blijft staan
o Open techniek: gehoorgangwand wordt verwijderd
▪ Glomus tympanicum tumor: geeft klachten van kloppend oorsuizen en
gehoorverlies
o Maligne neooplasma: middenooradenoom
o Trauma
▪ Soorten: trommelvliesperforatie, haematotympanum
▪ Behandeling: niet nodig, alleen bij zwemwens kun je het sluiten
• Je overhecht het gat met kraakbeen/fascie/periost, eigen materiaal!
o Degeneratief en familiair: otosclerose
▪ Vrouw > man, 25-50% autosomaal dominant
▪ Patiënten hebben geleidingsverlies: typisch is de Carhart’s notch!
▪ Behandeling: stapedotomie
o Verder: morbus Wegener
Binnenoor: vorm van een slakkenhuis met driekwart winding
• Drie compartimenten: scala vestibuli en tympani (perilymfe) en scala media (endolymfe)
o Orgaan van Corti in scala media: bevat haarcellen die bewegen bij geluid →
actiepotentialen naar CN VIII
• Onderzoek
o Objectieve audiometrie
▪ Brainstem evoked response audiometry (BERA): meet de actiepotentialen
▪ Otoakoestische emissies (OAE): gegenereerd door haarcellen in orgaan van
Corti
• Gebruikt als neonatale gehoorscreening
• Aandoeningen
o Congenitaal
▪ Aplastische cochlea
▪ Erfelijke slechthorendheid: syndroom van Treacher Collins, syndroom van
Usher, syndroom van Waardenburg, syndroom van Pendred
o Infectieus: rubella, CMV, meningitis, labyrintitis, HSV, HZV
23-05-2022 t/m 27-05-2022
HC 1. Het oor
23-05-2022
Uitwendige oor
• Oorschelp: kraakbeen bedekt met huid en perichondrium
o Oorlel: huid en vet
o Kleine rol bij geluidsopvang
• Uitwendige gehoorgang: heel gevoelig, is periost bedekt met huid
o Lateraal kraakbenig, mediaal benig
▪ Bij de overgang vrij nauw
o LO: je trekt het oor naar achteren en naar boven → kijk ook naar oorschelp en
mastoïd
• Aandoeningen
o Congenitaal
▪ Atresie gehoorgang: vaak ook geen middenoor of gehoorbeentjes
▪ Microtie: oorschelp niet goed aangelegd, ook atresie
▪ Pre-auriculair fistel
▪ Bijoortje: extra stukje aan de trachus
o Infectieus
▪ Otitis externa: oordruppels
• Meatusplastiek: als het komt door een te nauwe gehoorgang
▪ Otomycose: je ziet een soort zwarte stipjes in het oor
▪ Perichondritis: kraakbeen ontstoken, door S. Aureus of Pseudomonas
▪ Chrondodermatitis nodularis helicis: drukplek → excisie
▪ Furunkel
▪ Herpes zoster oticum: antivirale middelen en pijnmedicatie
o Benigne neoplasma: cerumen, keloïd, atheroomcyste
▪ Exostosen: goedaardige botaangroei, wordt ook wel surfersoor genoemd
o Maligne neoplasma: gehoorgangcarcinoom, BCC, PCC, melanoom
o Trauma
▪ Othematoom: hematoom tussen kraakbeen en perichondrium
• Dit moet je verwijderen, anders kun je kraakbeendegeneratie en
bloemkooloren krijgen
▪ Corpus alienum: altijd verwijderen met een haakje!
o Eczeem
Middenoor
• Anatomie: cavum tympani ligt in de pars petrosa
o Buis van Eustachius is normaal gesproken gesloten: bij
verkoudheid gaat hij even open, zodat de druk in het
middenoor weer gelijk wordt aan de druk in de buitenwereld
o Umbo: uitsteeksel van de malleus
o Cavum tympani
▪ Epitympanum: ligt boven het gedeelte achter het
, trommelvlies
• Bevat grootste deel van malleus
en incus
▪ Mesotympanum: achter het trommelvlies
▪ Hypotympanum: ligt onder het deel achter
het trommelvlies
• Cave: hoge bulbus jugularis
• Transformator functie: omzetten van trilling in geluid naar vloeistof
• Drainage en afweer: mucosa van middenoor en buis van Eustachius → voeren secreet af naar
de neus- en keelholte
• Onderzoek
o Otoscopie: inspectie van het trommelvlies
▪ Oriëntatiepunten: umbo, processus
brevis, lichtreflex
▪ Inspectie
• Vorm en kleur
• Luchthoudendheid (geen pus)
• Perforaties
• Pulsaties
o Buis van Eustachius kun je inspecteren door de
Valsalva maoeuvre
o Gehoortesten
▪ Stemvorkproef volgens Rinne: stemvork op mastoïd → stemvork voor
gehoorgang → Rinne is negatief als het geluid zachter is →
geleidingsgehoorverlies
▪ Stemvorkproef volgens Weber: stemvork midden op het hoofd → als de
Weber lateraliseert → kant van lateralisatie is OF de kant met het beste
slakkenhuis, OF de kant met het grootste geleidingsverlies
▪ Toonaudiogram: type gehoorverlies en gehoordrempel
• Doorgetrokken lijn: luchtgeleidingsdrempel
• Stippellijn: beengeleiding
▪ Spraakaudiogram: patiënt moet klanken nazeggen
• Normaal: 100% score bij 50 dB
• Gehoorverlies: 100% score bij 80 dB
• Discriminatieverlies: 80% score bij 80 dB
• Discriminatieverlies met regressie: hoe harder het geluid, hoe meer
gehoorverlies
▪ Tympanogram: bij welke druk heeft het trommelvlies de meeste
bewegelijkheid
• Normaal: bij 0 mmHg waterdruk
o Verder: kweek, CT-scan van middenoor en mastoïd
• Aandoeningen
o Congenitaal: middenoor dysplasie
o Infectieus
▪ Otitis media acuta
• Veel bij baby’s, hebben veel pijn en koorts
, • Complicaties: mastoïditis, meninigitis, hersenabces, n. VII parese
(loopt in mastoïd)
• Behandeling: neusspray en pijnstilling
o Eventueel trommelvliesbuisje
• Na chronische otitis media: atelectase van het middenoor
o Trommelvlies ligt op gehoorbeentjes, die lossen hierdoor op
→ geleidingsverlies
o Myringosclerose: kalkplekken en perforatie
▪ Otitis media met effusie: vocht achter het trommelvlies, geen klachten
▪ Myringitis bullosa: viraal, ‘griepoor’
▪ Trommelvliesperforatie
o Benigne neoplasma
▪ Cholesteatoom: keratineophoping in het middenoor
• Hierdoor gaat bot oplossen: langzaam geleidingsoorverlies
• Je kunt zelfs duizeligheidsklachten of verlies van je binnenoor krijgen
• Behandeling
o Gesloten techniek: gehoorgangwand blijft staan
o Open techniek: gehoorgangwand wordt verwijderd
▪ Glomus tympanicum tumor: geeft klachten van kloppend oorsuizen en
gehoorverlies
o Maligne neooplasma: middenooradenoom
o Trauma
▪ Soorten: trommelvliesperforatie, haematotympanum
▪ Behandeling: niet nodig, alleen bij zwemwens kun je het sluiten
• Je overhecht het gat met kraakbeen/fascie/periost, eigen materiaal!
o Degeneratief en familiair: otosclerose
▪ Vrouw > man, 25-50% autosomaal dominant
▪ Patiënten hebben geleidingsverlies: typisch is de Carhart’s notch!
▪ Behandeling: stapedotomie
o Verder: morbus Wegener
Binnenoor: vorm van een slakkenhuis met driekwart winding
• Drie compartimenten: scala vestibuli en tympani (perilymfe) en scala media (endolymfe)
o Orgaan van Corti in scala media: bevat haarcellen die bewegen bij geluid →
actiepotentialen naar CN VIII
• Onderzoek
o Objectieve audiometrie
▪ Brainstem evoked response audiometry (BERA): meet de actiepotentialen
▪ Otoakoestische emissies (OAE): gegenereerd door haarcellen in orgaan van
Corti
• Gebruikt als neonatale gehoorscreening
• Aandoeningen
o Congenitaal
▪ Aplastische cochlea
▪ Erfelijke slechthorendheid: syndroom van Treacher Collins, syndroom van
Usher, syndroom van Waardenburg, syndroom van Pendred
o Infectieus: rubella, CMV, meningitis, labyrintitis, HSV, HZV
