Hoofdstuk 17: DNA
17.1 en 17.2:
Alle erfelijke informatie bij elkaar is een genoom.
Histonen = eiwit waaromheen DNA opgerold kan worden. Een bundel van 8
histonen noem je een nucleosoom.
DNA-nucleotide is opgebouwd uit:
Desoxyribose
Fosfaatgroep
Stikstofbase (A/T, C/G) 3 stikstofbasen bij elkaar is een
codon/triplet
De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase zit aan het 1e C-
atoom. ---> Het 3e C-atoom bindt zich aan de fosfaatgroep van een volgende
nucleotide.
Je leest van ‘3 (het OH-groep einde) naar ‘5 (fosfaatgroep einde).’
MT-DNA: DNA in de mitochondriën.
Niet-coderend DNA: Betrokken bij de productie van rRNA en tRNA.
DNA-replicatie:
1. Replicatie startpunt helicase verbreekt
de waterstofbruggen. A/T heeft er 2 en C-G
heeft er 3.
2. Primer wordt geplaatst, dat is het startpunt.
3. DNA-polymerase bindt nucleotiden.
4. De volgende streng kan polymerase alleen
plaatsvinden van ‘5 naar ‘3 dus er worden
primers geplaatst. De DNA-fragmenten die
dan ontstaan heetten de Okazaki-
fragmenten.
5. De Okazaki-fragmenten woorden aan elkaar
gekoppeld door middel van het enzym
ligase.
6. Het DNA is gedupliceerd.
17.3:
Om een eiwit te maken
is het nodig om
informatie uit het DNA
naar de ribosomen in het
cytoplasma te brengen
door middel van
mRNA. mRNA heeft
ribose (i.p.v.
deoxyribose) en is één
strengs.
, Gen mRNA = transcriptie.
Transcriptie:
1. Aan het begin van de genen zitten promotors: RNA-polymerase kan hier
makkelijk binden.
2. RNA-polymerase bindt vrije nucleotiden aan nucleotiden. (In de richting van ‘3
naar ‘5, waardoor het RNA wat er gemaakt wordt van ‘5 naar 3’ gaat.)
3. Zodra RNA-polymerase het eindsignaal tegen komt (altijd een bepaalde sequentie)
stopt de transcriptie. Het gevormde RNA-molecuul laat los: (pre-mRNA)
De streng met de promotor, wordt ook wel de niet-coderende, antisense- of
mattrijsstreng genoemd. De andere streng is de coderende streng.
In de celkern wordt het pre-mRNA bewerkt waardoor functionele mRNA gevormd wordt.
Dit wordt RNA-processing genoemd.
4. Het pre-mRNA krijgt aan de kant
van ‘3 een lange poly-A-staart. (50-
250 A’s achter elkaar.) Deze slijt
tijdens het gebruik van het mRNA.
5. Het pre-mRNA krijgt aan de kant
van ‘5 een guanine-nucleotide met
een CH3 groep (de 5’ cap). Dit
maakt het mRNA stabieler, en het Exon: coderend stuk DNA
speelt een rol bij het vervoer van
Intron: niet-coderend stuk DNA
het mRNA vanuit de celkern naar
het grondplasma en het starten van
de translatie.
6. Splicing: introns worden uit pre-mRNA geknipt door een spliceosoom.
7. De rest van de exons plus de ‘5 cap en de poly-A-staart vormen het nieuwe mRNA.
Translatie:
Alle eiwitten in ons lichaam kunnen worden
opgebouwd uit 20 verschillende aminozuren. (BiNas
71E)
1. Tijdens translatie koppelt een ribosoom
verschillende aminozuren aan elkaar. De
aminozuren zijn beschikbaar in het
cytoplasma.
2. Een ribosoom bestaat uit 2 delen: Het kleine
deel (hier kan mRNA aan binden) en het
grote deel (hier kan tRNA aan binden).
3. Zie afbeelding links. Dit gebeurt totdat het stopcodon is bereikt.
Voor elk aminozuur zijn er één of meerdere specifieke
tRNA’s. Elk tRNA molecuul heeft een klaverbladstructuur.
Aan de bovenzijde bindt het aminozuur; aan de onderzijde
vormen drie ribonucleotiden een anticodon, waarmee
het zich vasthecht aan het mRNA.
Wiebelbase:
Het tRNA leest het mRNA codon in groepjes van 3 basen.
17.1 en 17.2:
Alle erfelijke informatie bij elkaar is een genoom.
Histonen = eiwit waaromheen DNA opgerold kan worden. Een bundel van 8
histonen noem je een nucleosoom.
DNA-nucleotide is opgebouwd uit:
Desoxyribose
Fosfaatgroep
Stikstofbase (A/T, C/G) 3 stikstofbasen bij elkaar is een
codon/triplet
De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase zit aan het 1e C-
atoom. ---> Het 3e C-atoom bindt zich aan de fosfaatgroep van een volgende
nucleotide.
Je leest van ‘3 (het OH-groep einde) naar ‘5 (fosfaatgroep einde).’
MT-DNA: DNA in de mitochondriën.
Niet-coderend DNA: Betrokken bij de productie van rRNA en tRNA.
DNA-replicatie:
1. Replicatie startpunt helicase verbreekt
de waterstofbruggen. A/T heeft er 2 en C-G
heeft er 3.
2. Primer wordt geplaatst, dat is het startpunt.
3. DNA-polymerase bindt nucleotiden.
4. De volgende streng kan polymerase alleen
plaatsvinden van ‘5 naar ‘3 dus er worden
primers geplaatst. De DNA-fragmenten die
dan ontstaan heetten de Okazaki-
fragmenten.
5. De Okazaki-fragmenten woorden aan elkaar
gekoppeld door middel van het enzym
ligase.
6. Het DNA is gedupliceerd.
17.3:
Om een eiwit te maken
is het nodig om
informatie uit het DNA
naar de ribosomen in het
cytoplasma te brengen
door middel van
mRNA. mRNA heeft
ribose (i.p.v.
deoxyribose) en is één
strengs.
, Gen mRNA = transcriptie.
Transcriptie:
1. Aan het begin van de genen zitten promotors: RNA-polymerase kan hier
makkelijk binden.
2. RNA-polymerase bindt vrije nucleotiden aan nucleotiden. (In de richting van ‘3
naar ‘5, waardoor het RNA wat er gemaakt wordt van ‘5 naar 3’ gaat.)
3. Zodra RNA-polymerase het eindsignaal tegen komt (altijd een bepaalde sequentie)
stopt de transcriptie. Het gevormde RNA-molecuul laat los: (pre-mRNA)
De streng met de promotor, wordt ook wel de niet-coderende, antisense- of
mattrijsstreng genoemd. De andere streng is de coderende streng.
In de celkern wordt het pre-mRNA bewerkt waardoor functionele mRNA gevormd wordt.
Dit wordt RNA-processing genoemd.
4. Het pre-mRNA krijgt aan de kant
van ‘3 een lange poly-A-staart. (50-
250 A’s achter elkaar.) Deze slijt
tijdens het gebruik van het mRNA.
5. Het pre-mRNA krijgt aan de kant
van ‘5 een guanine-nucleotide met
een CH3 groep (de 5’ cap). Dit
maakt het mRNA stabieler, en het Exon: coderend stuk DNA
speelt een rol bij het vervoer van
Intron: niet-coderend stuk DNA
het mRNA vanuit de celkern naar
het grondplasma en het starten van
de translatie.
6. Splicing: introns worden uit pre-mRNA geknipt door een spliceosoom.
7. De rest van de exons plus de ‘5 cap en de poly-A-staart vormen het nieuwe mRNA.
Translatie:
Alle eiwitten in ons lichaam kunnen worden
opgebouwd uit 20 verschillende aminozuren. (BiNas
71E)
1. Tijdens translatie koppelt een ribosoom
verschillende aminozuren aan elkaar. De
aminozuren zijn beschikbaar in het
cytoplasma.
2. Een ribosoom bestaat uit 2 delen: Het kleine
deel (hier kan mRNA aan binden) en het
grote deel (hier kan tRNA aan binden).
3. Zie afbeelding links. Dit gebeurt totdat het stopcodon is bereikt.
Voor elk aminozuur zijn er één of meerdere specifieke
tRNA’s. Elk tRNA molecuul heeft een klaverbladstructuur.
Aan de bovenzijde bindt het aminozuur; aan de onderzijde
vormen drie ribonucleotiden een anticodon, waarmee
het zich vasthecht aan het mRNA.
Wiebelbase:
Het tRNA leest het mRNA codon in groepjes van 3 basen.
