SAMENVATTING
FAMILIESOCIOLOGIE
2020-2021
3de BA sociologie
,Inhoudsopgave
LES 1: INLEIDING............................................................................................................................................... 1
LES 2: HUWELIJK DOORHEEN DE TIJD ............................................................................................................... 2
LEERDOELEN ....................................................................................................................................................... 2
INTRO ................................................................................................................................................................. 2
1. HUWELIJK IN DE MIDDELEEUWEN ............................................................................................................ 3
2. HUWELIJK VANAF DE 16DE EEUW .............................................................................................................. 4
2.1. Kenmerken huwelijk (1500-1850).................................................................................................... 4
2.2. sterkte controle op seksualiteit (om sociale orde te handhaven) .................................................... 4
3. HUWELIJK VANAF HALVERWEGE 18DE EEUW ............................................................................................ 4
3.1. Tijdsgeest 18de Eeuw ....................................................................................................................... 4
3.2. Gevolgen voor huwelijk (+1850) ...................................................................................................... 6
4. HUWELIJK VANAF INDUSTRIALISATIE (19DE EEUW) ................................................................................... 6
4.1. ALGEMEEN IDEE: (GOODE, WILLIAM JOSIAH) ................................................................................. 6
4.2. Ontstaan “CONJUGAL FAMILY” = echtelijke familie ........................................................................ 7
5. HUWELIJK IN POSTINDUSTRIEEL TIJDPERK ................................................................................................ 8
5.1. 20e eeuw: eerste transitie ............................................................................................................... 8
5.2. Tweede transitie (Na 1970) ............................................................................................................. 9
6. HUWELIJK VANDAAG DE DAG ................................................................................................................... 9
6.1. Kenmerken huidig huwelijk ............................................................................................................. 9
6.2. Waarom nog trouwen? ................................................................................................................. 10
7. MAAR DE EEN IS DE ANDER NIET ............................................................................................................. 10
8. NIEUWE TREND: ONGEHUWD SAMENWONEN....................................................................................... 12
8.1. Kenmerken ongehuwd samenwonen ............................................................................................ 12
8.2. Verspreiding en acceptie van ongehuwd samenwonen (KIERNAN) .............................................. 12
8.3. Ongehuwd samenwonen in andere Europese landen? ................................................................. 12
8.4. Kenmerken van personen die ongehuwd samenwonen ................................................................ 12
8.5. Wie verkiest samenwonen over huwelijk? .................................................................................... 13
8.6. Betekenis ongehuwd samenwonen ............................................................................................... 13
8.7. Beleid omtrent ongehuwd samenwonen....................................................................................... 13
LES 3: SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP DE FAMILIE ................................................................................. 14
WAT ZIJN NU OOK ALWEER DE THEORETISCHE PERSPECTIEVEN IN SOCIOLOGIE? ........................................... 14
Sociologische theorieën? ............................................................................................................................. 14
1. FUNCTIONALISME (MAATSCHAPPIJ ALS EEN LICHAAM) – EMILE DURHEIM (EERSTE STROMING) .......................... 14
1.1. Basisassumpties functionalisme ................................................................................................... 14
1.2. Functie van het gezin volgens functionalisme ............................................................................... 15
1.3. Enkele functionalistische studies over gezin .................................................................................. 15
1.4. Algemene kritiek functionalisme ................................................................................................... 19
2. CONFLICT THEORIE – OORSPRONG IDEE: KARL MARX (FEDERALISM-CAPITALISM-SOCIALISM) (TWEEDE STROMING) 20
2.1. Basisassumpties conflicttheorie (5) ............................................................................................... 20
2.2. Basisassumpties toegepast op familie .......................................................................................... 22
2.3. Twee stromingen binnen de conflicttheorie .................................................................................. 23
3. SYMBOLISCH INTERACTIONISME (DERDE STROMING): ................................................................................ 26
3.1. Basis assumpties ........................................................................................................................... 26
3.2. Enkele Symbolisch interactionistische studies over gezin .............................................................. 28
3.2.1. R. TURNER: Family Interaction (1970) ........................................................................................... 28
3.2.2. STRYKER ......................................................................................................................................... 29
3.2.3. LAROSSA AND LAROSSA (1981) ..................................................................................................... 30
3.2.4. STETS (1992): Agressie tijdens dating............................................................................................ 30
3.3. Kritiek Symbolisch Interactionisme ................................................................................................ 30
4. RATIONAL CHOICE (VIERDE STROMING) ....................................................................................................... 31
4.1 Basis-assumpties (Nye 1979) ................................................................................................................. 31
, 4.2. Enkele rational choice studies over gezin ...................................................................................... 31
4.3 Kritiek op Rational Choice.............................................................................................................. 32
4.3. Oefening: Waarom hebben mensen kinderen? ............................................................................. 33
4.4. Wat te kennen? ............................................................................................................................. 33
LES 4: SINGLE-PARENTHOOD BY CHOICE (BEWUST ALLEENSTAAND OUDERSCHAP) ....................................... 34
TABLE OF CONTENTS .............................................................................................................................................. 34
1. ONE PATHWAY TOWARDS SINGLE PARENTHOOD BY CHOICE? ................................................................................ 34
1.1. Part 1 – Making a Decision ............................................................................................................ 34
1.2. Part 2 – Pathways – What’s in a choice ........................................................................................ 36
1.3. Part 3 – Gatekeeping: A bio-ethical dilemma in fertility clinics? ................................................... 38
2. HET BIO-ETHISCHE DILEMMA ......................................................................................................................... 42
3. CONCLUSIONS ............................................................................................................................................. 42
LES 5: GENDER & HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING ..................................................................................... 44
INTRO GENDER & HHTAAKVERDELING ............................................................................................................. 44
1. AFBAKENING CENTRALE CONCEPTEN IKV HHTAAKVERDELING .............................................................. 44
2. METING HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING........................................................................................... 45
2.1. DAGBOEKMETHODE ...................................................................................................................... 45
2.2. DIRECTE BEVRAGING ..................................................................................................................... 45
3. PREVALENTIE HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING .................................................................................. 46
3.1. Genderverschillen in HHtaakverdeling .......................................................................................... 46
3.2. Generationele trends ..................................................................................................................... 46
4. THEORETISCHE PERSPECTIEVEN ............................................................................................................. 46
4.1. TIJDSBESCHIKBAARHEIDSPERSPECTIEF ......................................................................................... 46
4.2. RELATIEF MIDDELEN PERSPECTIEF ................................................................................................ 47
4.2.1 Blood & Wolfe (1960) “Husbands and Wifes: The dynamics of Married Living” ........................... 47
4.2.2 New Home Economics (1965): H. Becker....................................................................................... 47
4.2.1. Empirische evidentie voor relatief middelen perspectief ............................................................... 47
4.3. HONEYMOON HYPOTHESE ................................................................................................................. 48
4.4. GENDER IDEOLOGIE ........................................................................................................................... 48
4.4.1. Empirische evidentie voor gender ideologie perspectief ............................................................... 48
4.5. DOING GENDER .................................................................................................................................. 49
4.5.1. Empirische evidentie voor Doing Gender perspectief .................................................................... 49
4.5.2. HOCHSCHILD “THE SECOND SHIFT. Working parents and the revolution at home.” .................... 49
4.6. MACRO-LEVEL PERSPECTIEVEN .......................................................................................................... 51
LES 6: FAMILLIEBELEID.................................................................................................................................... 53
1. INTRO: ..................................................................................................................................................... 53
2. SAMENVATTEND INTRO: ......................................................................................................................... 54
3. WAT IS FAMILIEBELEID? .......................................................................................................................... 54
4. HISTORISCHE ONTWIKKELING: FAMILIEBELEID IN EUROPA .................................................................... 56
5. EUROPESE VARIATIE IN FAMILIEBELEID .................................................................................................. 59
6. FAMILIEBELEID IN BELGIË ........................................................................................................................ 63
7. IMPACT VAN FAMILIEBELEID................................................................................................................... 65
8. CONCLUSIE .............................................................................................................................................. 65
LES 7: FAMILIALE REPRODUCTIE VAN ONGELIJKHEID: INTERGENERATIONELE MOBILITEIT ............................. 66
1. INDICATOREN VAN INTERGENERATIONELE MOBILITEIT: RIJKDOM, PROFESSIONELE STATUS, OPLEIDING ........................... 66
A. RIJKDOM ............................................................................................................................................ 66
B. PROFESSIONELE STATUS .................................................................................................................... 71
C. OPLEIDING .......................................................................................................................................... 72
2. THEORETISCHE VERKLARINGEN VOOR INTERGENERATIONELE MOBILITEIT ................................................................. 73
STRUCTURALISME/ conflict theorie ............................................................................................................. 74
Structureel-functionalisme .......................................................................................................................... 74
Culturele verklaringen ................................................................................................................................. 75
The tripple package ..................................................................................................................................... 75
, Veel kritiek op ‘culture op poverty’ .............................................................................................................. 75
L.P. Pearce (2003): Unequal childhoods: Class, Race, and Family Life ......................................................... 76
3. CONCLUSIE ................................................................................................................................................. 77
LES 8: INTRAFAMILIAAL GEWELD ................................................................................................................... 78
1. INTRO PROF ............................................................................................................................................ 78
1.1. (intra)familiaal geweld => kan verschillende vormen (5) aannemen ............................................ 78
1.2. empirische evidentie ...................................................................................................................... 79
1.3. Partnergeweld in België ................................................................................................................ 80
1.4. Corona en intrafamiliaal geweld ................................................................................................... 80
2. WAT IS SEKSUEEL GEWELD? .................................................................................................................... 81
2.1. VORMEN VAN SEKSUEEL GEWELD ................................................................................................ 81
3. MYTHES EN FEITEN.................................................................................................................................. 81
4. PREVALENTIE .......................................................................................................................................... 83
5. CHAT NA SEKSUEEL GEWELD................................................................................................................... 83
6. WAT BLIJKT UIT CIJFERS CHAT ................................................................................................................. 85
7. INHOUD CHATGESPREKKEN .................................................................................................................... 86
LES 9: SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP LIEFDE ......................................................................................... 89
DEEL 1: WAT IS LIEFDE?..................................................................................................................................... 89
DEEL 2: DRIE SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP LIEFDE ............................................................................... 89
1. GIDDENS: CONFLUENTAL LOVE .......................................................................................................... 89
2. LIQUID LOVE BAUMAN (2003) ........................................................................................................... 92
3. BECK & BECK: KOLONISATIE VAN LIEFDE ........................................................................................... 93
DEEL 3: SEKSUELE RELATIES .............................................................................................................................. 94
GAGNON & SIMON (1973): SEXUAL SCRIPTS ............................................................................................... 96
,LES 1: INLEIDING
FAMILIE GEZIN
Bloedverwant Met wie je samenwoont
Aangetrouwd
Je naasten (eigen ervaring)
• concept van famillie varriërd over tijd en plaats
• sterk omringd door warden en normen + verwachtingen
• Nederland groter belang aan vrienden, dan aan familie
• Egypte meer belang aan religie dan in famillie
• Intergeneraionele solidariteit:
o Oost-Europa, kinderen moeten voor hun ouders zorgen, zelfs ten kosten van
eigen welzijn
• Huwelijk en gezinsvorming = hetronomativiteit en voortplantingsnormativiteit
1
, LES 2: HUWELIJK DOORHEEN DE TIJD
LEERDOELEN
• Veranderingen in de kenmerken en betekenis van het huwelijk kunnen schetsen
doorheen de tijd en per tijdfase
• Belang van bruidsschat en andere economische factoren voor het huwelijk kunnen
toelichten
• Goode’s theorie over de opkomst van de conjugal family gedetailleerd kunnen
reproduceren en kritisch toelichten
• Verbanden kunnen leggen tussen deze les en de les rond liefde
• Trends in ongehuwd samenwonen kunnen toelichten
INTRO
• famillie weerbaar instituut doorheen de tijd
• JAGER VERZAAMELAAR = stammenmaatschappij
=> familiebanden vormen de basis van de sociale structuur
o leven, verplaatsen,..
• NU: nog altijd verbinding met sociale instituten
o belangerijke socialisatiefunctie:
▪ De familie oefent veel informele controle uit via socialisatie → wij
leren waarden, normen, veprlichtingen → zorgt ervor dat de
maatschappij kan functioneren
• vb: leren oversteken, geen mensen pijn doen
▪ Formele controle →staat en rechtbanken → kijken enkel naar
extreme divianties
• HUWELIJK = VEEL VERSCHILLENDE VORMEN
o 4000 jaar geleden eerste indicaties van huwelijk
o nu veel huwelijken, maar meer echtscheidingen
• HUWELIJKE EN LIEFDE
o pas recente trend
o vroeger: verwerven van macht en kapitaal en zorgen dat je aan je behoefte
kan voldoen
▪ vb: boeren aanwerven van krachten om productie te kunnen voorzien
▪ vb: niet kunnen, omdat liefde te fragiel is om het huwelijk op het spel
te zetten
• HUWELIJKE ALS MATEREMONIUM
o = voortplanting
• OUDE ROME
o huweijk is iets heel burgerlijk = registratie in burgerlijk etboek
o na val van het rijk, werd de kerk er pas met geassocieerd
• OPKOMST ROMANTISCH HUWELIJK?
o Verlichting => idee van “pursuit of happiness”.
o Verlichtingsfilosofen beginnen het idee te opperen om te huwen uit liefde en
niet omwille van macht of geld.
2
FAMILIESOCIOLOGIE
2020-2021
3de BA sociologie
,Inhoudsopgave
LES 1: INLEIDING............................................................................................................................................... 1
LES 2: HUWELIJK DOORHEEN DE TIJD ............................................................................................................... 2
LEERDOELEN ....................................................................................................................................................... 2
INTRO ................................................................................................................................................................. 2
1. HUWELIJK IN DE MIDDELEEUWEN ............................................................................................................ 3
2. HUWELIJK VANAF DE 16DE EEUW .............................................................................................................. 4
2.1. Kenmerken huwelijk (1500-1850).................................................................................................... 4
2.2. sterkte controle op seksualiteit (om sociale orde te handhaven) .................................................... 4
3. HUWELIJK VANAF HALVERWEGE 18DE EEUW ............................................................................................ 4
3.1. Tijdsgeest 18de Eeuw ....................................................................................................................... 4
3.2. Gevolgen voor huwelijk (+1850) ...................................................................................................... 6
4. HUWELIJK VANAF INDUSTRIALISATIE (19DE EEUW) ................................................................................... 6
4.1. ALGEMEEN IDEE: (GOODE, WILLIAM JOSIAH) ................................................................................. 6
4.2. Ontstaan “CONJUGAL FAMILY” = echtelijke familie ........................................................................ 7
5. HUWELIJK IN POSTINDUSTRIEEL TIJDPERK ................................................................................................ 8
5.1. 20e eeuw: eerste transitie ............................................................................................................... 8
5.2. Tweede transitie (Na 1970) ............................................................................................................. 9
6. HUWELIJK VANDAAG DE DAG ................................................................................................................... 9
6.1. Kenmerken huidig huwelijk ............................................................................................................. 9
6.2. Waarom nog trouwen? ................................................................................................................. 10
7. MAAR DE EEN IS DE ANDER NIET ............................................................................................................. 10
8. NIEUWE TREND: ONGEHUWD SAMENWONEN....................................................................................... 12
8.1. Kenmerken ongehuwd samenwonen ............................................................................................ 12
8.2. Verspreiding en acceptie van ongehuwd samenwonen (KIERNAN) .............................................. 12
8.3. Ongehuwd samenwonen in andere Europese landen? ................................................................. 12
8.4. Kenmerken van personen die ongehuwd samenwonen ................................................................ 12
8.5. Wie verkiest samenwonen over huwelijk? .................................................................................... 13
8.6. Betekenis ongehuwd samenwonen ............................................................................................... 13
8.7. Beleid omtrent ongehuwd samenwonen....................................................................................... 13
LES 3: SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP DE FAMILIE ................................................................................. 14
WAT ZIJN NU OOK ALWEER DE THEORETISCHE PERSPECTIEVEN IN SOCIOLOGIE? ........................................... 14
Sociologische theorieën? ............................................................................................................................. 14
1. FUNCTIONALISME (MAATSCHAPPIJ ALS EEN LICHAAM) – EMILE DURHEIM (EERSTE STROMING) .......................... 14
1.1. Basisassumpties functionalisme ................................................................................................... 14
1.2. Functie van het gezin volgens functionalisme ............................................................................... 15
1.3. Enkele functionalistische studies over gezin .................................................................................. 15
1.4. Algemene kritiek functionalisme ................................................................................................... 19
2. CONFLICT THEORIE – OORSPRONG IDEE: KARL MARX (FEDERALISM-CAPITALISM-SOCIALISM) (TWEEDE STROMING) 20
2.1. Basisassumpties conflicttheorie (5) ............................................................................................... 20
2.2. Basisassumpties toegepast op familie .......................................................................................... 22
2.3. Twee stromingen binnen de conflicttheorie .................................................................................. 23
3. SYMBOLISCH INTERACTIONISME (DERDE STROMING): ................................................................................ 26
3.1. Basis assumpties ........................................................................................................................... 26
3.2. Enkele Symbolisch interactionistische studies over gezin .............................................................. 28
3.2.1. R. TURNER: Family Interaction (1970) ........................................................................................... 28
3.2.2. STRYKER ......................................................................................................................................... 29
3.2.3. LAROSSA AND LAROSSA (1981) ..................................................................................................... 30
3.2.4. STETS (1992): Agressie tijdens dating............................................................................................ 30
3.3. Kritiek Symbolisch Interactionisme ................................................................................................ 30
4. RATIONAL CHOICE (VIERDE STROMING) ....................................................................................................... 31
4.1 Basis-assumpties (Nye 1979) ................................................................................................................. 31
, 4.2. Enkele rational choice studies over gezin ...................................................................................... 31
4.3 Kritiek op Rational Choice.............................................................................................................. 32
4.3. Oefening: Waarom hebben mensen kinderen? ............................................................................. 33
4.4. Wat te kennen? ............................................................................................................................. 33
LES 4: SINGLE-PARENTHOOD BY CHOICE (BEWUST ALLEENSTAAND OUDERSCHAP) ....................................... 34
TABLE OF CONTENTS .............................................................................................................................................. 34
1. ONE PATHWAY TOWARDS SINGLE PARENTHOOD BY CHOICE? ................................................................................ 34
1.1. Part 1 – Making a Decision ............................................................................................................ 34
1.2. Part 2 – Pathways – What’s in a choice ........................................................................................ 36
1.3. Part 3 – Gatekeeping: A bio-ethical dilemma in fertility clinics? ................................................... 38
2. HET BIO-ETHISCHE DILEMMA ......................................................................................................................... 42
3. CONCLUSIONS ............................................................................................................................................. 42
LES 5: GENDER & HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING ..................................................................................... 44
INTRO GENDER & HHTAAKVERDELING ............................................................................................................. 44
1. AFBAKENING CENTRALE CONCEPTEN IKV HHTAAKVERDELING .............................................................. 44
2. METING HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING........................................................................................... 45
2.1. DAGBOEKMETHODE ...................................................................................................................... 45
2.2. DIRECTE BEVRAGING ..................................................................................................................... 45
3. PREVALENTIE HUISHOUDELIJKE TAAKVERDELING .................................................................................. 46
3.1. Genderverschillen in HHtaakverdeling .......................................................................................... 46
3.2. Generationele trends ..................................................................................................................... 46
4. THEORETISCHE PERSPECTIEVEN ............................................................................................................. 46
4.1. TIJDSBESCHIKBAARHEIDSPERSPECTIEF ......................................................................................... 46
4.2. RELATIEF MIDDELEN PERSPECTIEF ................................................................................................ 47
4.2.1 Blood & Wolfe (1960) “Husbands and Wifes: The dynamics of Married Living” ........................... 47
4.2.2 New Home Economics (1965): H. Becker....................................................................................... 47
4.2.1. Empirische evidentie voor relatief middelen perspectief ............................................................... 47
4.3. HONEYMOON HYPOTHESE ................................................................................................................. 48
4.4. GENDER IDEOLOGIE ........................................................................................................................... 48
4.4.1. Empirische evidentie voor gender ideologie perspectief ............................................................... 48
4.5. DOING GENDER .................................................................................................................................. 49
4.5.1. Empirische evidentie voor Doing Gender perspectief .................................................................... 49
4.5.2. HOCHSCHILD “THE SECOND SHIFT. Working parents and the revolution at home.” .................... 49
4.6. MACRO-LEVEL PERSPECTIEVEN .......................................................................................................... 51
LES 6: FAMILLIEBELEID.................................................................................................................................... 53
1. INTRO: ..................................................................................................................................................... 53
2. SAMENVATTEND INTRO: ......................................................................................................................... 54
3. WAT IS FAMILIEBELEID? .......................................................................................................................... 54
4. HISTORISCHE ONTWIKKELING: FAMILIEBELEID IN EUROPA .................................................................... 56
5. EUROPESE VARIATIE IN FAMILIEBELEID .................................................................................................. 59
6. FAMILIEBELEID IN BELGIË ........................................................................................................................ 63
7. IMPACT VAN FAMILIEBELEID................................................................................................................... 65
8. CONCLUSIE .............................................................................................................................................. 65
LES 7: FAMILIALE REPRODUCTIE VAN ONGELIJKHEID: INTERGENERATIONELE MOBILITEIT ............................. 66
1. INDICATOREN VAN INTERGENERATIONELE MOBILITEIT: RIJKDOM, PROFESSIONELE STATUS, OPLEIDING ........................... 66
A. RIJKDOM ............................................................................................................................................ 66
B. PROFESSIONELE STATUS .................................................................................................................... 71
C. OPLEIDING .......................................................................................................................................... 72
2. THEORETISCHE VERKLARINGEN VOOR INTERGENERATIONELE MOBILITEIT ................................................................. 73
STRUCTURALISME/ conflict theorie ............................................................................................................. 74
Structureel-functionalisme .......................................................................................................................... 74
Culturele verklaringen ................................................................................................................................. 75
The tripple package ..................................................................................................................................... 75
, Veel kritiek op ‘culture op poverty’ .............................................................................................................. 75
L.P. Pearce (2003): Unequal childhoods: Class, Race, and Family Life ......................................................... 76
3. CONCLUSIE ................................................................................................................................................. 77
LES 8: INTRAFAMILIAAL GEWELD ................................................................................................................... 78
1. INTRO PROF ............................................................................................................................................ 78
1.1. (intra)familiaal geweld => kan verschillende vormen (5) aannemen ............................................ 78
1.2. empirische evidentie ...................................................................................................................... 79
1.3. Partnergeweld in België ................................................................................................................ 80
1.4. Corona en intrafamiliaal geweld ................................................................................................... 80
2. WAT IS SEKSUEEL GEWELD? .................................................................................................................... 81
2.1. VORMEN VAN SEKSUEEL GEWELD ................................................................................................ 81
3. MYTHES EN FEITEN.................................................................................................................................. 81
4. PREVALENTIE .......................................................................................................................................... 83
5. CHAT NA SEKSUEEL GEWELD................................................................................................................... 83
6. WAT BLIJKT UIT CIJFERS CHAT ................................................................................................................. 85
7. INHOUD CHATGESPREKKEN .................................................................................................................... 86
LES 9: SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP LIEFDE ......................................................................................... 89
DEEL 1: WAT IS LIEFDE?..................................................................................................................................... 89
DEEL 2: DRIE SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN OP LIEFDE ............................................................................... 89
1. GIDDENS: CONFLUENTAL LOVE .......................................................................................................... 89
2. LIQUID LOVE BAUMAN (2003) ........................................................................................................... 92
3. BECK & BECK: KOLONISATIE VAN LIEFDE ........................................................................................... 93
DEEL 3: SEKSUELE RELATIES .............................................................................................................................. 94
GAGNON & SIMON (1973): SEXUAL SCRIPTS ............................................................................................... 96
,LES 1: INLEIDING
FAMILIE GEZIN
Bloedverwant Met wie je samenwoont
Aangetrouwd
Je naasten (eigen ervaring)
• concept van famillie varriërd over tijd en plaats
• sterk omringd door warden en normen + verwachtingen
• Nederland groter belang aan vrienden, dan aan familie
• Egypte meer belang aan religie dan in famillie
• Intergeneraionele solidariteit:
o Oost-Europa, kinderen moeten voor hun ouders zorgen, zelfs ten kosten van
eigen welzijn
• Huwelijk en gezinsvorming = hetronomativiteit en voortplantingsnormativiteit
1
, LES 2: HUWELIJK DOORHEEN DE TIJD
LEERDOELEN
• Veranderingen in de kenmerken en betekenis van het huwelijk kunnen schetsen
doorheen de tijd en per tijdfase
• Belang van bruidsschat en andere economische factoren voor het huwelijk kunnen
toelichten
• Goode’s theorie over de opkomst van de conjugal family gedetailleerd kunnen
reproduceren en kritisch toelichten
• Verbanden kunnen leggen tussen deze les en de les rond liefde
• Trends in ongehuwd samenwonen kunnen toelichten
INTRO
• famillie weerbaar instituut doorheen de tijd
• JAGER VERZAAMELAAR = stammenmaatschappij
=> familiebanden vormen de basis van de sociale structuur
o leven, verplaatsen,..
• NU: nog altijd verbinding met sociale instituten
o belangerijke socialisatiefunctie:
▪ De familie oefent veel informele controle uit via socialisatie → wij
leren waarden, normen, veprlichtingen → zorgt ervor dat de
maatschappij kan functioneren
• vb: leren oversteken, geen mensen pijn doen
▪ Formele controle →staat en rechtbanken → kijken enkel naar
extreme divianties
• HUWELIJK = VEEL VERSCHILLENDE VORMEN
o 4000 jaar geleden eerste indicaties van huwelijk
o nu veel huwelijken, maar meer echtscheidingen
• HUWELIJKE EN LIEFDE
o pas recente trend
o vroeger: verwerven van macht en kapitaal en zorgen dat je aan je behoefte
kan voldoen
▪ vb: boeren aanwerven van krachten om productie te kunnen voorzien
▪ vb: niet kunnen, omdat liefde te fragiel is om het huwelijk op het spel
te zetten
• HUWELIJKE ALS MATEREMONIUM
o = voortplanting
• OUDE ROME
o huweijk is iets heel burgerlijk = registratie in burgerlijk etboek
o na val van het rijk, werd de kerk er pas met geassocieerd
• OPKOMST ROMANTISCH HUWELIJK?
o Verlichting => idee van “pursuit of happiness”.
o Verlichtingsfilosofen beginnen het idee te opperen om te huwen uit liefde en
niet omwille van macht of geld.
2
