Aantekeningen Power
Instruments
Week I:
Drie theorieën om macht te begrijpen:
o Realisme, dat nadruk legt op de rol van conflict en macht en de werkelijkheid
beschrijft of hetgeen wat kan gebeuren,
o Idealisme, dat nadruk legt op moraliteit en samenwerking en daarmee een
werkelijkheid wil voorschrijven die behaald kan worden, en
o Constructivisme waarbij buitenlands beleid wordt gezien als een sociaal construct en
daarmee aan verandering onderhevig kan zijn.
In internationale betrekkingen zijn verschillende ‘levels of analysis’, zijnde het systeem, een
staat, niet-statelijke actoren en individuen. De Wijk benadrukt dat Trump als individu
momenteel het systeem probeert te wijzigen en daarmee zichzelf buiten dit systeem plaats,
wat als historisch uniek wordt gezien. Daarbij neemt de rol van niet-statelijke actoren toe.
Het moment wordt gekenmerkt door een machtsverschuiving: van een bipolaire wereld in de
Koude Oorlog, naar een unipolaire wereld hierna onder de grootmacht van de Verenigde
Staten, en nu een multipolaire wereld doordat andere grootmachten deze machtspositie
uitdagen. Deze beweging wordt geaccelereerd door de verkiezing en het beleid van Trump en
Brexit.
Deze machtsverschuiving leidt tot systematische crisissen (bijv. annexatie van de Krim),
regionale instabiliteit, en binnenlandse crisissen die de politieke stabiliteit van het eigen land
bedreigen (bijv. terrorisme). Hierop reageert het Westen op verschillende manieren op, bijv.
antiglobalisme, populisme en politieke fragmentatie.
De nog huidige unipolaire wereld wordt gekenmerkt door neoklassieke economische
liberalisatie op basis van een ‘rules-based’ systeem dat in lijn is met de geopolitieke belangen
van de Verenigde Staten. Dit ligt momenteel onder vuur omdat het een gelijk speelveld
creëert voor alle staten, ook diegene die geopolitieke tegenstanders zijn.
Realisme draait om rationaliteit, waarbij internationale betrekkingen worden gedreven door
tegengestelde belangen en daarmee competitie. Hierdoor is het systeem anarchisch: de
afwezigheid van een hogere autoriteit. Staten zijn de belangrijkste actoren, die rationeel en
soeverein handelen omwille van hun overleving. Hierdoor is er sprake van een ‘zero-sum
game’ waarbij de opbrengsten altijd relatief zullen zijn t.o.v. andere staten in dit systeem. Er
heerst een machtsbalans, en er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen binnenlandse
en buitenlandse politiek.
, Macht: de mogelijkheid om anderen -individuen, groepen of staten- hun gedrag te
beïnvloeden op manieren waarop zij normaliter niet zullen handelen.
‘Hard power’: het gebruik van militaire en economische middelen om het gedrag of de
belangen van anderen actoren te beïnvloeden. Het vloeit uit bijv. de grootte van de populatie
of de militaire kracht van een staat. Dit dient wel in de context van o.a. andere staten worden
geplaatst. Hiertegenover staat ‘soft power’ zoals overtuigen en aantrekkingskracht, dat bijv.
vloeit uit cultuur, politieke waarden, buitenlands beleid en diplomatie.
‘Smart power’ refereert naar de meest effectieve inzet van een combinatie van de
verschillende machtsmiddelen in variërende context.
Grootmachten kennen ook ‘soft power’: de Verenigde Staten kent de aantrekkingskracht van
diens Amerikaanse democratische waarden (‘exceptionalism’), terwijl China daarentegen een
autocratisch model voorspiegelt. Rusland benadrukt diens (orthodoxe) Russische cultuur en
soevereiniteit.
Conflict: een clash tussen actoren over belangen, behoeften of waarden. Het wordt geïnitieerd
wanneer actoren kans hebben om dit conflict te winnen, hetgeen is gebaseerd op elementen
zoals macht.
Het begrip conflict wordt ook omschreven als het opzettelijk offensief gebruiken van
machtsinstrumenten. Bij de analyse van een conflict dient onderscheid te worden gemaakt
tussen verschillende niveaus van analyse (bijv. op strategisch niveau bij de politiek of hogere
defensie ambtenaren, of op operationeel, tactisch of technisch niveau binnen het leger).
De machtsverschuiving wordt aangemerkt als een ‘interregnum’.
Instruments
Week I:
Drie theorieën om macht te begrijpen:
o Realisme, dat nadruk legt op de rol van conflict en macht en de werkelijkheid
beschrijft of hetgeen wat kan gebeuren,
o Idealisme, dat nadruk legt op moraliteit en samenwerking en daarmee een
werkelijkheid wil voorschrijven die behaald kan worden, en
o Constructivisme waarbij buitenlands beleid wordt gezien als een sociaal construct en
daarmee aan verandering onderhevig kan zijn.
In internationale betrekkingen zijn verschillende ‘levels of analysis’, zijnde het systeem, een
staat, niet-statelijke actoren en individuen. De Wijk benadrukt dat Trump als individu
momenteel het systeem probeert te wijzigen en daarmee zichzelf buiten dit systeem plaats,
wat als historisch uniek wordt gezien. Daarbij neemt de rol van niet-statelijke actoren toe.
Het moment wordt gekenmerkt door een machtsverschuiving: van een bipolaire wereld in de
Koude Oorlog, naar een unipolaire wereld hierna onder de grootmacht van de Verenigde
Staten, en nu een multipolaire wereld doordat andere grootmachten deze machtspositie
uitdagen. Deze beweging wordt geaccelereerd door de verkiezing en het beleid van Trump en
Brexit.
Deze machtsverschuiving leidt tot systematische crisissen (bijv. annexatie van de Krim),
regionale instabiliteit, en binnenlandse crisissen die de politieke stabiliteit van het eigen land
bedreigen (bijv. terrorisme). Hierop reageert het Westen op verschillende manieren op, bijv.
antiglobalisme, populisme en politieke fragmentatie.
De nog huidige unipolaire wereld wordt gekenmerkt door neoklassieke economische
liberalisatie op basis van een ‘rules-based’ systeem dat in lijn is met de geopolitieke belangen
van de Verenigde Staten. Dit ligt momenteel onder vuur omdat het een gelijk speelveld
creëert voor alle staten, ook diegene die geopolitieke tegenstanders zijn.
Realisme draait om rationaliteit, waarbij internationale betrekkingen worden gedreven door
tegengestelde belangen en daarmee competitie. Hierdoor is het systeem anarchisch: de
afwezigheid van een hogere autoriteit. Staten zijn de belangrijkste actoren, die rationeel en
soeverein handelen omwille van hun overleving. Hierdoor is er sprake van een ‘zero-sum
game’ waarbij de opbrengsten altijd relatief zullen zijn t.o.v. andere staten in dit systeem. Er
heerst een machtsbalans, en er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen binnenlandse
en buitenlandse politiek.
, Macht: de mogelijkheid om anderen -individuen, groepen of staten- hun gedrag te
beïnvloeden op manieren waarop zij normaliter niet zullen handelen.
‘Hard power’: het gebruik van militaire en economische middelen om het gedrag of de
belangen van anderen actoren te beïnvloeden. Het vloeit uit bijv. de grootte van de populatie
of de militaire kracht van een staat. Dit dient wel in de context van o.a. andere staten worden
geplaatst. Hiertegenover staat ‘soft power’ zoals overtuigen en aantrekkingskracht, dat bijv.
vloeit uit cultuur, politieke waarden, buitenlands beleid en diplomatie.
‘Smart power’ refereert naar de meest effectieve inzet van een combinatie van de
verschillende machtsmiddelen in variërende context.
Grootmachten kennen ook ‘soft power’: de Verenigde Staten kent de aantrekkingskracht van
diens Amerikaanse democratische waarden (‘exceptionalism’), terwijl China daarentegen een
autocratisch model voorspiegelt. Rusland benadrukt diens (orthodoxe) Russische cultuur en
soevereiniteit.
Conflict: een clash tussen actoren over belangen, behoeften of waarden. Het wordt geïnitieerd
wanneer actoren kans hebben om dit conflict te winnen, hetgeen is gebaseerd op elementen
zoals macht.
Het begrip conflict wordt ook omschreven als het opzettelijk offensief gebruiken van
machtsinstrumenten. Bij de analyse van een conflict dient onderscheid te worden gemaakt
tussen verschillende niveaus van analyse (bijv. op strategisch niveau bij de politiek of hogere
defensie ambtenaren, of op operationeel, tactisch of technisch niveau binnen het leger).
De machtsverschuiving wordt aangemerkt als een ‘interregnum’.
