Kinderen & media
MEDIAGEBRUIK BIJ KINDEREN & ADOLESCENTEN
Een ontwikkelingsperspectief
1.MEDIAGEBRUIK VAN JONGEREN VANDAAG
Tendensen binnen medialandschap
1) Toename in aanbod van technologie.
2) Kinderen vaker als doelpubliek: meer en meer zenders die zich toespitsen op
jongeren.
3) Digitalisering biedt intense media-ervaringen: bv. VR-toepassing, apps speciaal voor
kinderen = meer intense media-ervaringen voor kinderen = grotere bezorgdheid
Publiek discours t.a.v. media en kinderen = veelal negatief
• Seksualiserende media
• Gewelddadige media
• Impact op cognitieve en sociale ontwikkeling, obesitas
= Grote bezorgdheid!
,Zeer snel veranderend medialandschap
• Bv. Moore´s Law: hoeveelheid transistoren (en dus kracht van processoren)
verdubbelt elke 2 jaar.
• Media-effecten = domein dat steeds die veranderingen en hun impact dient bij te
benen. Onderzoek moet heel de tijd blijven bijbenen.
Enkele tendensen van mediagebruik in Vlaanderen: adolescenten 12-18j
Zie slides voor volledige overzicht!
Besluit:
• Persoonlijk bezit van media neemt steeds toe.
• Mobiele media en vooral smartphone transformeert mediabeleving.
• Gender is een belangrijk criterium voor gebruik.
Andere algemene bevindingen (onderzoek VS):
• Tijdsduur mediagebruik: 1/3 tot 1/2 van de tijd dat kinderen wakker zijn.
• Weinig restricties:
- 1/2 geen restricties omtrent keuze inhoud tv
- +70 % geen restrictries omtrent keuze inhoud video games
Restricties: vooral rond schermtijd niet voldoende rond soort van inhoud! (bv. een
kind dat educatieve spelletjes speelt of een taal leert VS kind van 12j dat naar
Temptation Island kijkt)
• Mediaconsumptie begint zeer vroeg:
- 6 maanden – 6 jaar oud: 1.5 uur media / dag
- Bijna 20 procent van kinderen jonger dan 3jaar hebben een tv op hun kamer.
= BELANG MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK BIJ KINDEREN EN ADOLESCENTEN!
2. KINDEREN ALS MEDIACONSUMENT: EEN APART DOELPUBLIEK
a) Kinderen als mediaconsument: Kinderen VS volwassenen
Third person effect
= perceptie dat anderen kwetsbaarder zijn voor de invloed van media (dan jijzelf).
Effect neemt toe indien “de andere’ jonger is.
1) Beperkte achtergrondkennis heeft impact op:
• Begrip van de mediaboodschap
• Beoordeling van de waarachtigheid van de mediaboodschap
, 2) Sterke leergierigheid:
• Kinderen leren van media
• Positief
• Negatief
- Niet alle content bevat dingen die je wil dat ze leren (bv. Temptation
Island)
- Bv. Social cognitive theory (Bandura): Bepaalde handelingen die je
voortdurend ziet op televisie en die worden beloond kan impact hebben
op hoe ze gaan handelen. (zie Bobo Doll experimenten)
3) Minder ervaring met media:
• Conventies binnen media (bv. filmtechnieken)
• Productiecontext (bv. commerciële motieven)
• Genres (bv. satire)
ANDERZIJDS: Child Effect: Je mag kinderen niet onderschatten!
Ouders socialiseren kinderen… MAAR kinderen socialiseren ook ouders.
Vooral bij introductie van nieuwe technologieën. (bv. tablets, internet)
Kind zeker niet zien als slachtoffer dat je alleen maar moet beschermen.
b) Kinderen als mediaconsument: kinderen als een heterogene groep
1) Leeftijd: cognitieve ontwikkeling
• Hersenen ontwikkelen zich in snel tempo.
• Stage Theory (Piaget)
• Ook socio-emotionele ontwikkeling is van belang!
, 2) Persoonlijkheidskenmerken
• Extravert/introvert
• Prosociaal gedrag
• Reguleren van emoties
• Mate van sensation seeking…
Zijn allemaal dingen waar kinderen in verschillen.
Kan dus voor verschillende effecten zorgen: wat bij het ene kind een effect
teweegbrengt zorgt niet per se voor een/hetzelfde effect bij een ander kind.
3) Geslacht
• Mediagebruik is zeer geslachtsgebonden.
• Gedeeltelijke verklaring: “Boys will be boys, girls will be girls.”
• Uit zich in keuze van TV-programma’s, muziek, videogames…
MAAR de genderverschillen zijn ook voor een stuk cultureel ingebed + aangeleerd!!
c) Kinderen als mediaconsument: adolescenten VS kinderen
Onderscheid kinderen/ adolescenten
• Adolescentie vanaf 12j ≠ een strikte lijn graduele verandering!
• Blijvende groei van hersenen: groei in abstract denken, empathie…
• Tweens = ‘in between’ ≠ echt kinderen, maar ook niet echt adolescenten.
• Negatieve reputatie
- “Storm & Stress mythe”
1) Identiteitsontwikkeling
• Ontwikkeling volwassen identiteit
• Experimenteren met verschillende identiteiten. (bv. jongens spelen met vrouwelijk
avatar op Fortnite)
• Belang van zelfexpressie. Ook toegenomen belang van zelfexpressie online.
2) Sterkere onafhankelijkheid
• Meer activiteiten buitenshuis
• Binnenshuis: mediaconsumptie in eigen kamer Bedroom culture = slaapkamer
als privé-ruimte; zelfexpressie…
3) Risk behavior:
• Roken, onveilige seks…
MEDIAGEBRUIK BIJ KINDEREN & ADOLESCENTEN
Een ontwikkelingsperspectief
1.MEDIAGEBRUIK VAN JONGEREN VANDAAG
Tendensen binnen medialandschap
1) Toename in aanbod van technologie.
2) Kinderen vaker als doelpubliek: meer en meer zenders die zich toespitsen op
jongeren.
3) Digitalisering biedt intense media-ervaringen: bv. VR-toepassing, apps speciaal voor
kinderen = meer intense media-ervaringen voor kinderen = grotere bezorgdheid
Publiek discours t.a.v. media en kinderen = veelal negatief
• Seksualiserende media
• Gewelddadige media
• Impact op cognitieve en sociale ontwikkeling, obesitas
= Grote bezorgdheid!
,Zeer snel veranderend medialandschap
• Bv. Moore´s Law: hoeveelheid transistoren (en dus kracht van processoren)
verdubbelt elke 2 jaar.
• Media-effecten = domein dat steeds die veranderingen en hun impact dient bij te
benen. Onderzoek moet heel de tijd blijven bijbenen.
Enkele tendensen van mediagebruik in Vlaanderen: adolescenten 12-18j
Zie slides voor volledige overzicht!
Besluit:
• Persoonlijk bezit van media neemt steeds toe.
• Mobiele media en vooral smartphone transformeert mediabeleving.
• Gender is een belangrijk criterium voor gebruik.
Andere algemene bevindingen (onderzoek VS):
• Tijdsduur mediagebruik: 1/3 tot 1/2 van de tijd dat kinderen wakker zijn.
• Weinig restricties:
- 1/2 geen restricties omtrent keuze inhoud tv
- +70 % geen restrictries omtrent keuze inhoud video games
Restricties: vooral rond schermtijd niet voldoende rond soort van inhoud! (bv. een
kind dat educatieve spelletjes speelt of een taal leert VS kind van 12j dat naar
Temptation Island kijkt)
• Mediaconsumptie begint zeer vroeg:
- 6 maanden – 6 jaar oud: 1.5 uur media / dag
- Bijna 20 procent van kinderen jonger dan 3jaar hebben een tv op hun kamer.
= BELANG MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK BIJ KINDEREN EN ADOLESCENTEN!
2. KINDEREN ALS MEDIACONSUMENT: EEN APART DOELPUBLIEK
a) Kinderen als mediaconsument: Kinderen VS volwassenen
Third person effect
= perceptie dat anderen kwetsbaarder zijn voor de invloed van media (dan jijzelf).
Effect neemt toe indien “de andere’ jonger is.
1) Beperkte achtergrondkennis heeft impact op:
• Begrip van de mediaboodschap
• Beoordeling van de waarachtigheid van de mediaboodschap
, 2) Sterke leergierigheid:
• Kinderen leren van media
• Positief
• Negatief
- Niet alle content bevat dingen die je wil dat ze leren (bv. Temptation
Island)
- Bv. Social cognitive theory (Bandura): Bepaalde handelingen die je
voortdurend ziet op televisie en die worden beloond kan impact hebben
op hoe ze gaan handelen. (zie Bobo Doll experimenten)
3) Minder ervaring met media:
• Conventies binnen media (bv. filmtechnieken)
• Productiecontext (bv. commerciële motieven)
• Genres (bv. satire)
ANDERZIJDS: Child Effect: Je mag kinderen niet onderschatten!
Ouders socialiseren kinderen… MAAR kinderen socialiseren ook ouders.
Vooral bij introductie van nieuwe technologieën. (bv. tablets, internet)
Kind zeker niet zien als slachtoffer dat je alleen maar moet beschermen.
b) Kinderen als mediaconsument: kinderen als een heterogene groep
1) Leeftijd: cognitieve ontwikkeling
• Hersenen ontwikkelen zich in snel tempo.
• Stage Theory (Piaget)
• Ook socio-emotionele ontwikkeling is van belang!
, 2) Persoonlijkheidskenmerken
• Extravert/introvert
• Prosociaal gedrag
• Reguleren van emoties
• Mate van sensation seeking…
Zijn allemaal dingen waar kinderen in verschillen.
Kan dus voor verschillende effecten zorgen: wat bij het ene kind een effect
teweegbrengt zorgt niet per se voor een/hetzelfde effect bij een ander kind.
3) Geslacht
• Mediagebruik is zeer geslachtsgebonden.
• Gedeeltelijke verklaring: “Boys will be boys, girls will be girls.”
• Uit zich in keuze van TV-programma’s, muziek, videogames…
MAAR de genderverschillen zijn ook voor een stuk cultureel ingebed + aangeleerd!!
c) Kinderen als mediaconsument: adolescenten VS kinderen
Onderscheid kinderen/ adolescenten
• Adolescentie vanaf 12j ≠ een strikte lijn graduele verandering!
• Blijvende groei van hersenen: groei in abstract denken, empathie…
• Tweens = ‘in between’ ≠ echt kinderen, maar ook niet echt adolescenten.
• Negatieve reputatie
- “Storm & Stress mythe”
1) Identiteitsontwikkeling
• Ontwikkeling volwassen identiteit
• Experimenteren met verschillende identiteiten. (bv. jongens spelen met vrouwelijk
avatar op Fortnite)
• Belang van zelfexpressie. Ook toegenomen belang van zelfexpressie online.
2) Sterkere onafhankelijkheid
• Meer activiteiten buitenshuis
• Binnenshuis: mediaconsumptie in eigen kamer Bedroom culture = slaapkamer
als privé-ruimte; zelfexpressie…
3) Risk behavior:
• Roken, onveilige seks…
