Schriftsystemen
Pictografisch systeem:
- Concrete dingen
- Vrij ingewikkelde boodschap op een simpele manier weergeven (iedereen kan het begrijpen),
met een symbool, zoals met een verkeersbord.
- Voor kinderen met vertraagde taalontwikkeling, helpen door ze eenvoudige zinsstructuren
aan te bieden met behulp van pictogrammen.
Logografisch systeem:
- Een schriftsysteem waarbij elk plaatje staat voor één woord
- Concrete en abstracte dingen
Alfabetisch systeem:
- Een schriftsysteem waarbij taal wordt weergegeven door de afzonderlijke spraakklanken van
een woord te noteren
- Elke spraakklank
- Schrijven wat je hoort
- Fonologische volgorde
Foneem = Wat je hoort (een spraakklank die betekenisverschil veroorzaakt)
- Springen -> /s/p/r/i/ng/u/n, heeft dus 7 fonemen
- Drinken -> /d/r/i/n/k/u/n, heeft ook 7 fonemen
- Nederlands: 34 verschillende fonemen
- Latijns: 26 verschillende fonemen
Grafeem = Wat je schrijft (een letter of een lettercombinatie die verwijst naar een foneem)
- S p r i ng e n, heeft 7 grafemen
- D r i nk e n, heeft 6 grafemen
- Nederlands: 36 grafemen
- Voor sommige fonemen zijn twee mogelijke grafemen de ij-klank, kan geschreven worden
met ei en ij. Ook ou-klank, met au en ou
Versmeltingstheorie
- Een theorie over de wijze waarop woorden in ons geheugen zijn opgeslagen.
- Maakt duidelijk dat woorden niet alleen visueel in ons geheugen liggen opgeslagen
- Spellen is meer dan alleen een woordbeeld oproepen. Alle identiteiten worden aan de orde
geroepen.
Van elk woord is bepaalde informatie op een systematische manier vastgelegd. We weten hoe een
woord klinkt, hoe je het moet uitspreken, de betekenis, hoe je het gebruikt in een zin en hoe je het
schrijft.
, Spellingsstrategieën
Een spellingsstrategie zijn de manieren die een speller gebruikt om tot de juiste schrijfwijze van een
woord te komen.
Directe spellingsstrategie
- Als het spellen geautomatiseerd is
- Als we een woord vaak genoeg geschreven hebben, dan hoeven we niet meer na te denken
over de regels.
- Geen vergelijkingen, niet meer bewust een woordbeeld voor ogen halen
Indirecte spellingsstrategie
Als iemand bij het spellen van een woord een bepaalde denkhandeling toepast.
Fonologische strategie
Als iemand bij het spellen een woord opsplitst in klanken of klankgroepen daar achtereenvolgens de
bijbehorende letters voorschrijft. Je hebt twee strategieën die hierbij horen:
- Elementaire spellingshandeling: schrijf je wat je hoort
1. Gesproken woord
2. Auditieve analyse
3. Onthouden volgorde fonemen
4. Koppeling foneem/grafeem
5. Geschreven woord
- Klankclusterstrategie: schrijf de speciale klankgroepen die je hoort (zoals -aai, -ooi, -oei, -uw-,
-eeuw, -eer, -oor, -nk etc.)
Woordbeeldstrategie: Weet/afspraak woorden
Regelstrategie: Regelwoorden: je past een regel toe.
Analogiestrategie
- Voorbeeld/net-als woorden
- Vergelijken met een bekend woord
Overeenkomst in klankvorm: bijv. bomen en dromen zelfde klank
Overeenkomst in betekenis: bijv. vertrouwelijk en trouwen beide het woord trouw
Hulpstrategie
- Gebruiken van hulpregel of geheugensteuntje
Bijvoorbeeld dat je enigszins onthoudt door de sz.
Aanleren spellingsstrategieën basisschoolkinderen
- Gebruik begrijpelijke termen en symbolen (pictogrammen), kleuren wat voor soort strategie
erbij hoort
- Bepaalde strategieën namen geven als, weetwoorden, luisterwoorden etc.
Pictografisch systeem:
- Concrete dingen
- Vrij ingewikkelde boodschap op een simpele manier weergeven (iedereen kan het begrijpen),
met een symbool, zoals met een verkeersbord.
- Voor kinderen met vertraagde taalontwikkeling, helpen door ze eenvoudige zinsstructuren
aan te bieden met behulp van pictogrammen.
Logografisch systeem:
- Een schriftsysteem waarbij elk plaatje staat voor één woord
- Concrete en abstracte dingen
Alfabetisch systeem:
- Een schriftsysteem waarbij taal wordt weergegeven door de afzonderlijke spraakklanken van
een woord te noteren
- Elke spraakklank
- Schrijven wat je hoort
- Fonologische volgorde
Foneem = Wat je hoort (een spraakklank die betekenisverschil veroorzaakt)
- Springen -> /s/p/r/i/ng/u/n, heeft dus 7 fonemen
- Drinken -> /d/r/i/n/k/u/n, heeft ook 7 fonemen
- Nederlands: 34 verschillende fonemen
- Latijns: 26 verschillende fonemen
Grafeem = Wat je schrijft (een letter of een lettercombinatie die verwijst naar een foneem)
- S p r i ng e n, heeft 7 grafemen
- D r i nk e n, heeft 6 grafemen
- Nederlands: 36 grafemen
- Voor sommige fonemen zijn twee mogelijke grafemen de ij-klank, kan geschreven worden
met ei en ij. Ook ou-klank, met au en ou
Versmeltingstheorie
- Een theorie over de wijze waarop woorden in ons geheugen zijn opgeslagen.
- Maakt duidelijk dat woorden niet alleen visueel in ons geheugen liggen opgeslagen
- Spellen is meer dan alleen een woordbeeld oproepen. Alle identiteiten worden aan de orde
geroepen.
Van elk woord is bepaalde informatie op een systematische manier vastgelegd. We weten hoe een
woord klinkt, hoe je het moet uitspreken, de betekenis, hoe je het gebruikt in een zin en hoe je het
schrijft.
, Spellingsstrategieën
Een spellingsstrategie zijn de manieren die een speller gebruikt om tot de juiste schrijfwijze van een
woord te komen.
Directe spellingsstrategie
- Als het spellen geautomatiseerd is
- Als we een woord vaak genoeg geschreven hebben, dan hoeven we niet meer na te denken
over de regels.
- Geen vergelijkingen, niet meer bewust een woordbeeld voor ogen halen
Indirecte spellingsstrategie
Als iemand bij het spellen van een woord een bepaalde denkhandeling toepast.
Fonologische strategie
Als iemand bij het spellen een woord opsplitst in klanken of klankgroepen daar achtereenvolgens de
bijbehorende letters voorschrijft. Je hebt twee strategieën die hierbij horen:
- Elementaire spellingshandeling: schrijf je wat je hoort
1. Gesproken woord
2. Auditieve analyse
3. Onthouden volgorde fonemen
4. Koppeling foneem/grafeem
5. Geschreven woord
- Klankclusterstrategie: schrijf de speciale klankgroepen die je hoort (zoals -aai, -ooi, -oei, -uw-,
-eeuw, -eer, -oor, -nk etc.)
Woordbeeldstrategie: Weet/afspraak woorden
Regelstrategie: Regelwoorden: je past een regel toe.
Analogiestrategie
- Voorbeeld/net-als woorden
- Vergelijken met een bekend woord
Overeenkomst in klankvorm: bijv. bomen en dromen zelfde klank
Overeenkomst in betekenis: bijv. vertrouwelijk en trouwen beide het woord trouw
Hulpstrategie
- Gebruiken van hulpregel of geheugensteuntje
Bijvoorbeeld dat je enigszins onthoudt door de sz.
Aanleren spellingsstrategieën basisschoolkinderen
- Gebruik begrijpelijke termen en symbolen (pictogrammen), kleuren wat voor soort strategie
erbij hoort
- Bepaalde strategieën namen geven als, weetwoorden, luisterwoorden etc.
