HOORCOLLEGE WEEK 2B IBPIR

1


Hoorcollege week 2B – S. Yalniz - Bewijsrecht
Waar geregeld?
Artikel 149-207 Rv -> geldt voor:

- Dagvaardingsprocedure
o Eerste aanleg (afd. 1.2.9. Rv); hoger beroep (353 lid 1 Rv); cassatie (418a Rv)
- Verzoekschriftprocedure
o Eerste aanleg (248 Rv); hoger beroep (362 Rv); cassatie (428a Rv)
o Tenzij aard van de zaak
o Afwijkende regels: 284 lid 2-4 Rv of elders (1:78 BW)

In beginsel niet van toepassing in:

- Kort geding
- Arbitrage (1039 lid 1 Rv)



Hoofdregel van bewijsrecht: 149 Rv

Lid 1: De rechter mag zijn beslissing alleen baseren op feiten die in het geding aan hem ter kennis
zijn gekomen of door een partij zijn gesteld die zijn komen vast te staan.

Feiten kunnen op 2 manieren vaststaan:

- Bewezen feiten
- Feiten die op andere wijze vaststaan



3 categorieën feiten staan vast zonder dat er bewijslevering nodig is:

- 1) Niet (voldoende) betwist, tenzij niet ter vrije bepaling van partijen (149 lid 1 Rv)
o 4 gevallen waarin wordt gesprokken van niet-betwiste feiten.
 Gerechtelijke erkentenis (154). Vereist: in het geding uitdrukkelijk,
ondubbelzinnig erkennen van een of meer stellingen
 Verstek (139)
 Geen/niet voldoende gemotiveerd verweer (hoe meer de eiser zijn stellingen
onderbouwd, hoe meer de verweerder zijn argumenten moet onderbouwen)
 Referte
- 2) Feiten van algemene bekendheid en algemene ervaringsregels (149 lid 2 Rv)
- 3) Objectieve recht -> je mag ervan uitgaan dat de rechter de recht kent

, 2


Van stelling tot vaststaand feit in 7 stappen
 1) Stellen
 Stelplicht: een partij moet alle feiten stellen die nodig zijn voor het inroepen van het
door haar beoogde rechtsgevolg
 Wat moet je stellen? -> zie materiële wet voor de voorwaarden
 Feiten moeten relevant zijn om een rechtsgevolg in het leven te roepen
(bijvoorbeeld: feit is dat ik geen pizza lust… Heeft niks te maken met de
rechtsgevolgen)
 Belangrijk om aan stelplicht te voldoen, want als je er niet aan voldoet, wordt je
vordering afgewezen

 2) Betwisten
 Als eiser voldaan heeft aan stelplicht, is de volgende vraag wat de gedaagde doet
 Feiten staan vast als de gedaagde de feiten niet betwist
 Als gedaagde wel voldoende betwist, dan staan de feiten niet vast
 Voldoende betwisting door wederpartij?
o Nee: vaststaand feit (149 lid1 Rv)
o Ja: door naar stap 3
 Gedaagde kan twee soorten verweren voeren
1. Zuivere betwisting: betwisting vaststaan van de feiten (die leiden tot
het rechtsgevolg) -> “nee, want..” verweer
o Ongeval St. Oedenrode-arrest
i. De gedaagde hoeft niet de feiten te bewijzen die hij
stelt om zijn betwisting te motiveren
ii. HR beslist dat gedaagde de feiten die hij alleen maar
stelt om zijn betwisting te onderbouwen, niet hoeft
te bewijzen
 Bevrijdend verweer: betwisting rechtsgevolg (en niet vaststaan van
de feiten), dus bewijslast -> “Ja, maar…”- verweer

 3) Bewijslastverdeling
 Hoofdregel van bewijslastverdeling: 150 Rv
o Wie moet stellen, moet bewijzen bij (voldoende) betwisten
 Bewijslast impliceert bewijsrisico -> als je bewijslast hebt en het lukt niet om te
bewijzen, verlies je meestal de procedure
 Hoofdregel: de partij die zich op een bepaald rechtsgevolg oproept zal de daaraan
ten grondslag liggende feiten en omstandigheden moeten bewijzen
 Uitzondering hoofdregel -> omkering van bewijslast; ook wel tegendeelbewijs
o Bijzondere regel (geschreven (wet) of ongeschreven)
o Redelijkheid en billijkheid
 Rechter terughoudend in omkering bewijslast
 Bewijsnood geen reden voor omkering
 Tegendeelbewijs: de wederpartij van degene die volgens de hoofdregel zou moeten
bewijzen, krijgt bewijslast van het tegendeel