NEUROKINESITHERAPIE 2: THEORIE
TH 1: INLEIDING TOT NEUROLOGISCHE REVALIDATIE
DEFINITIE
NR = proces dat individuen assisteert die bepaalde stoornissen ervaren bij het opnieuw bekomen
van functie en gezondheid en deze te behouden in interactie met de omgeving
Geassisteerd: P moet het nog steeds zelf doen
o Geen motivatie = geen vooruitgang
o Belang soort letsel + persoonlijkheid!!
o T = GPS: leidt de P en weet de weg, maar P moet nog steeds zelf rijden
Proces: kennis en aandeel van patiënt neemt toe
o Probleemoplossende en leerrijk
o Gericht op reduceren van beperking of handicap
Combinatie van kennis, vaardigheden, educatie en advies
o Ondersteuning patiënt en familie
CONCEPTUAL FRAMEWORK
Fysische controle in neurologische aandoeningen moeten gebaseerd zijn op bewijs en daarbij moet
rekening gehouden worden dat de theoretische uitleg onderliggend aan interventie kan veranderen
als het bewijs evolueert.
Concepten: verouderde behandelingsmethoden
Carr & Sheppard: verouderd, maar nog aanbevolen in sommige studies
Bobath: heel veel gebuikt, goede afstudeercursussen
o Heel flu en voor iedereen anders
o Verschillen per regionale strekking en tijd
Onderzoek naar verschillende behandelingen
Groen= goed volgens meta-analyse
Ruit= consensus = betrouwbaarheidsinterval
Middellijn kruisen? → niet significant
o MAAR kan wel significant zijn voor jouw patiënt
Evidentie uit literatuur, maar geen enkel concept op
zich is genoeg
Er is dus GEEN handleiding voor behandeling
o Assessment
o Interpretatie
o Behandelplan en doelen
o Evaluatie en aanpassing van plan
Steeds evolutie, dus nog niet overal evidentie voor → toekomst zal effectiviteit tonen
o Werkt het? Gebruik het!!
Pagina 1 van 100
,NEUROLOGISCHE STOORNISSEN
TAAK: op foam mat staan OMGEVING: tussen 2 barren
POSTURALE CONTROLE
NEURO-MUSCULAIRE SYNERGIE SENSORISCHE STRATEGIE
Gecoördineerde Individueel verschillend
samenwerking tss Bv. Donker: evenwicht
INDIVIDUEEL
segmenten en tast gebruiken
MUSCULOSKELETALE COMPONENT SENSORISCH SYSTEEM
NEURALE PROCESSEN (hogere corticale level)
ZWAKTE
Upper motor neuron
UMN laesie → RIGIDE spasticiteit
Op elke niveau boven voorhoorn van het ruggenmerg, de hersenstam of in de hersenen
UMN syndrome → klinische tekenen gerelateerd aan UMN laesies
Negatieve klinische tekenen
o Zwakte
o Vermoeidheid
o Verminderde vaardigheid/behendigheid van beweging
Positieve klinische tekenen
o Hyper reflexieve respons bij stretching en sensorische stimulatie
▪ = spasticiteit
o Hyperreflexie (onderbreking reflexboog → geen inhibitiecontrole
o Clonus
o Teken van Babinski
Lower motor neuron
Slappe verlamming
Bij onderbreking reflexboog → geen respons soier-ruggenmerg
Negatieve klinische tekenen
o Zwakte
o Hyporeflexie
o Verlaagde spiertonus
o Verlaagde spier fasciculaties
Pagina 2 van 100
,HYPERTONUS/SPASTISCH PATROON
Hoofd en CWZ
Lateroflexie hemi zijde
Rotatie niet-hemi zijde
Bovenste extremiteit: flexiepatroon
Scapula in retractie + schouder in depressie
Adductie en endo glenohumeraal
ELB flexie met pronatie onderarm
Pols plantairflexie, meestal ulnaire deviatie
Vingers in flexie en adductie
Romp: verkorting
Lateroflexie hemi
Meestal totale flexie en aan hemi zijde naar achter gedraaid
Onderste extremiteiten: extensiepatroon
Bekken hemi in retractie + elevatie afh van uitgangshouding
Heup extensie, adductie en endo
Knie extensie
Voet in plantair flexie en inversie
Tenen in flexie en adductie (teken van babibski!!)
STROKE (CVA)
CVA= Cardio Vasculair Accident
Elke 2s een nieuwe persoon met CVA
12,5% kent fatale afloop binnen de 30 dagen
66% heeft nadien beperking → zeer complex: emotioneel, sensorisch, motorisch
Soort patiënt
21000 nieuwe patiënten/jaar
22% jonger dan 65 → meer en meer jongeren!!
33% tss 65 en 75
45% ouder dan 75
Lokalisatie
Cerebrale cortex!! -Kleine hersenen-Verlengde
merg-Ventrikels
Frontaal: beweging, emotie, geheugen, taal, gedrag,
persoonlijkheid
Temporaal: gehoor, spraak, geheugen, emotie
Pariëtaal: lichamelijke sensaties
Occipitaal: visie
Cerebellum, kleine hersenen: balans en coördinatie
Hersenstam: ademen, hartslag, interne temperatuur
Pagina 3 van 100
, Rechter hemisfeer: concreet → bv. kaartlezen
o Non-verbale communicatie (muziek, foto,…)
o Tekenen
o Constructie
o Stem
o Spatiale relaties
o Denken in HEDEN
Linker hemisfeer: abstract → bv afasie
o Gesproken en geschreven taal
o Gevolgen
o Woord analyse
o Nummers, letters, vormen
o Analytisch, logisch
Voorwaarden behandeling
Zo snel mogelijk na CVA
Feedback geven over prestatie (visuele, verbale en biofeedback)
Herhaling van de oefening
Variatie in de oefeningen (transfer naar ADL)
Niveau van de taak aanpassen aan functioneren van patiënt
Intensiteit van de oefening (uren per week)
Principes behandeling
Proximale stabiliteit geeft distale functie
Selectiviteit van bewegen
Axiale extensie tegen de zwaartekracht in
Invloed of belang cognitieve component
Niet aan ledematen trekken (bv pijnlijke schouder/subluxatie)
Betekenisvolle oefeningen aanbieden
Het toelaten van compensaties alleen in een latere fase.
Gebruik van materialen is zinvol
TH 2: GUIDING PRICIPLES IN NEUROLOGICAL REHABILITATION
KLINISCH REDENEER PROCES
Hoe P in je praktijk functioneert, is niet per se hoe die thuis is
Pijnpunten identificeren, maar niet altijd alles moet opgelost worden
Assessement → info verzamelen
Subjectief
o Dossier bekijken, discussie met hele team, patiënt en familie bevragen
Objectief
o Beperkingen, functionele restricties en participatie probleem identificeren
Standaard outcome metingen
Pagina 4 van 100
,Interpretatie (hypothese)
Stel een probleem lijst op
Doelen overeenstemmen met patiënt en familie
Behandelingsplan opstellen
Plan uitvoeren
Opnieuw aanleren van beweging en functie
Introductie self-management
Onderhoud, preventie en health promotion
Evaluatie, reassessment, herbekijken
Resultaat en vooruitgang bekijken
Overweeg aanpassing in het plan, transfer van de zorg, ontslag
Plan volgende review
GUIDING PRINCIPLES
1: ICF
2: TEAMWORK
Een dynamisch proces waarin verschillende professionals betrokken zijn met complementaire
achtergronden, gemeenschappelijke vaardigheden en doelen. Ze spannen zich zowel fysiek als
mentaal in voor het plannen en evalueren van de patiëntenzorg
Multidisciplinair: meerdere disciplines, heel weinig overleg
Interdisciplinair: veel overleg tussen verschillende disciplines, maar nog steeds denken in
eigen vakje
Transdisciplinair: grenzen vervagen → heel nauwe samenwerking
Pagina 5 van 100
, Doelen opstellen
Specifiek: heel concreet, sober, geen moeilijke doelen, kleine tussenstappen
Meetbaar: welk resultaat willen we zien?
Aanvaardbaar: door de achterban (patiënt, therapeut, familie)
Realistisch: resultaatgericht, haalbaar in ruimte en tijd
Tijdsgebonden: afbakenen in tijd
3: PERSON-CENTERED CARE
Geldt niet bij elk gesprek, want soms moet de therapeut vrijuit kunnen praten
o MAAR probeer steeds op dezelfde lijn te zitten met je patiënt ivm doelen
Wat houdt het in?
- Respect voor de waarden, prioriteiten en perspectieven van de patiënt
- Respecteer de autonomie en rechten om te kiezen
- Probeer therapeut en patiënt op dezelfde lijn te krijgen
- Patiënt-georiënteerde informatie om geïnformeerde keuzes te kunnen maken
- Laat patiënten hun eigen prioriteiten, noden en doelen identificeren
- Laat patiënt deelnemen in het revalidatieproces
- Streef voor samenwerking en partnerschap om de doelen van de patiënt te bekomen
- Individualiseer
Picker principles
snelle toegang tot betrouwbare medische evidentie
doeltreffende behandeling door professionals
continuïteit van zorg en vlotte overgangen
betrekken van familie en verzorgers
duidelijke en samenhangende info en ondersteuning voor zelfzorg
gedeelde beslissing met respect voor de voorkeur van de patiënt
emotional support, empathie en respect
aandacht voor fysieke en omgevingsgerichte noden
4: PREDICTIE
subtiele balans tussen realistisch zijn en hoop geven
o GEEN valse hoop of onzekere zaken beloven!!
o Heel moeilijk om proces te voorspellen → onderzoek naar biomarkers en parameters
is nog lopende
Predictie gebaseerd op evidentie
o Statistische zit balans en functioneel herstel
o <72u na CVA: schouderabductie + vinger extensie = voorspelling goede armfunctie
o MAAR opletten met verwachtingen!! Geen enkele predictie is 100% accuraat
Pagina 6 van 100
TH 1: INLEIDING TOT NEUROLOGISCHE REVALIDATIE
DEFINITIE
NR = proces dat individuen assisteert die bepaalde stoornissen ervaren bij het opnieuw bekomen
van functie en gezondheid en deze te behouden in interactie met de omgeving
Geassisteerd: P moet het nog steeds zelf doen
o Geen motivatie = geen vooruitgang
o Belang soort letsel + persoonlijkheid!!
o T = GPS: leidt de P en weet de weg, maar P moet nog steeds zelf rijden
Proces: kennis en aandeel van patiënt neemt toe
o Probleemoplossende en leerrijk
o Gericht op reduceren van beperking of handicap
Combinatie van kennis, vaardigheden, educatie en advies
o Ondersteuning patiënt en familie
CONCEPTUAL FRAMEWORK
Fysische controle in neurologische aandoeningen moeten gebaseerd zijn op bewijs en daarbij moet
rekening gehouden worden dat de theoretische uitleg onderliggend aan interventie kan veranderen
als het bewijs evolueert.
Concepten: verouderde behandelingsmethoden
Carr & Sheppard: verouderd, maar nog aanbevolen in sommige studies
Bobath: heel veel gebuikt, goede afstudeercursussen
o Heel flu en voor iedereen anders
o Verschillen per regionale strekking en tijd
Onderzoek naar verschillende behandelingen
Groen= goed volgens meta-analyse
Ruit= consensus = betrouwbaarheidsinterval
Middellijn kruisen? → niet significant
o MAAR kan wel significant zijn voor jouw patiënt
Evidentie uit literatuur, maar geen enkel concept op
zich is genoeg
Er is dus GEEN handleiding voor behandeling
o Assessment
o Interpretatie
o Behandelplan en doelen
o Evaluatie en aanpassing van plan
Steeds evolutie, dus nog niet overal evidentie voor → toekomst zal effectiviteit tonen
o Werkt het? Gebruik het!!
Pagina 1 van 100
,NEUROLOGISCHE STOORNISSEN
TAAK: op foam mat staan OMGEVING: tussen 2 barren
POSTURALE CONTROLE
NEURO-MUSCULAIRE SYNERGIE SENSORISCHE STRATEGIE
Gecoördineerde Individueel verschillend
samenwerking tss Bv. Donker: evenwicht
INDIVIDUEEL
segmenten en tast gebruiken
MUSCULOSKELETALE COMPONENT SENSORISCH SYSTEEM
NEURALE PROCESSEN (hogere corticale level)
ZWAKTE
Upper motor neuron
UMN laesie → RIGIDE spasticiteit
Op elke niveau boven voorhoorn van het ruggenmerg, de hersenstam of in de hersenen
UMN syndrome → klinische tekenen gerelateerd aan UMN laesies
Negatieve klinische tekenen
o Zwakte
o Vermoeidheid
o Verminderde vaardigheid/behendigheid van beweging
Positieve klinische tekenen
o Hyper reflexieve respons bij stretching en sensorische stimulatie
▪ = spasticiteit
o Hyperreflexie (onderbreking reflexboog → geen inhibitiecontrole
o Clonus
o Teken van Babinski
Lower motor neuron
Slappe verlamming
Bij onderbreking reflexboog → geen respons soier-ruggenmerg
Negatieve klinische tekenen
o Zwakte
o Hyporeflexie
o Verlaagde spiertonus
o Verlaagde spier fasciculaties
Pagina 2 van 100
,HYPERTONUS/SPASTISCH PATROON
Hoofd en CWZ
Lateroflexie hemi zijde
Rotatie niet-hemi zijde
Bovenste extremiteit: flexiepatroon
Scapula in retractie + schouder in depressie
Adductie en endo glenohumeraal
ELB flexie met pronatie onderarm
Pols plantairflexie, meestal ulnaire deviatie
Vingers in flexie en adductie
Romp: verkorting
Lateroflexie hemi
Meestal totale flexie en aan hemi zijde naar achter gedraaid
Onderste extremiteiten: extensiepatroon
Bekken hemi in retractie + elevatie afh van uitgangshouding
Heup extensie, adductie en endo
Knie extensie
Voet in plantair flexie en inversie
Tenen in flexie en adductie (teken van babibski!!)
STROKE (CVA)
CVA= Cardio Vasculair Accident
Elke 2s een nieuwe persoon met CVA
12,5% kent fatale afloop binnen de 30 dagen
66% heeft nadien beperking → zeer complex: emotioneel, sensorisch, motorisch
Soort patiënt
21000 nieuwe patiënten/jaar
22% jonger dan 65 → meer en meer jongeren!!
33% tss 65 en 75
45% ouder dan 75
Lokalisatie
Cerebrale cortex!! -Kleine hersenen-Verlengde
merg-Ventrikels
Frontaal: beweging, emotie, geheugen, taal, gedrag,
persoonlijkheid
Temporaal: gehoor, spraak, geheugen, emotie
Pariëtaal: lichamelijke sensaties
Occipitaal: visie
Cerebellum, kleine hersenen: balans en coördinatie
Hersenstam: ademen, hartslag, interne temperatuur
Pagina 3 van 100
, Rechter hemisfeer: concreet → bv. kaartlezen
o Non-verbale communicatie (muziek, foto,…)
o Tekenen
o Constructie
o Stem
o Spatiale relaties
o Denken in HEDEN
Linker hemisfeer: abstract → bv afasie
o Gesproken en geschreven taal
o Gevolgen
o Woord analyse
o Nummers, letters, vormen
o Analytisch, logisch
Voorwaarden behandeling
Zo snel mogelijk na CVA
Feedback geven over prestatie (visuele, verbale en biofeedback)
Herhaling van de oefening
Variatie in de oefeningen (transfer naar ADL)
Niveau van de taak aanpassen aan functioneren van patiënt
Intensiteit van de oefening (uren per week)
Principes behandeling
Proximale stabiliteit geeft distale functie
Selectiviteit van bewegen
Axiale extensie tegen de zwaartekracht in
Invloed of belang cognitieve component
Niet aan ledematen trekken (bv pijnlijke schouder/subluxatie)
Betekenisvolle oefeningen aanbieden
Het toelaten van compensaties alleen in een latere fase.
Gebruik van materialen is zinvol
TH 2: GUIDING PRICIPLES IN NEUROLOGICAL REHABILITATION
KLINISCH REDENEER PROCES
Hoe P in je praktijk functioneert, is niet per se hoe die thuis is
Pijnpunten identificeren, maar niet altijd alles moet opgelost worden
Assessement → info verzamelen
Subjectief
o Dossier bekijken, discussie met hele team, patiënt en familie bevragen
Objectief
o Beperkingen, functionele restricties en participatie probleem identificeren
Standaard outcome metingen
Pagina 4 van 100
,Interpretatie (hypothese)
Stel een probleem lijst op
Doelen overeenstemmen met patiënt en familie
Behandelingsplan opstellen
Plan uitvoeren
Opnieuw aanleren van beweging en functie
Introductie self-management
Onderhoud, preventie en health promotion
Evaluatie, reassessment, herbekijken
Resultaat en vooruitgang bekijken
Overweeg aanpassing in het plan, transfer van de zorg, ontslag
Plan volgende review
GUIDING PRINCIPLES
1: ICF
2: TEAMWORK
Een dynamisch proces waarin verschillende professionals betrokken zijn met complementaire
achtergronden, gemeenschappelijke vaardigheden en doelen. Ze spannen zich zowel fysiek als
mentaal in voor het plannen en evalueren van de patiëntenzorg
Multidisciplinair: meerdere disciplines, heel weinig overleg
Interdisciplinair: veel overleg tussen verschillende disciplines, maar nog steeds denken in
eigen vakje
Transdisciplinair: grenzen vervagen → heel nauwe samenwerking
Pagina 5 van 100
, Doelen opstellen
Specifiek: heel concreet, sober, geen moeilijke doelen, kleine tussenstappen
Meetbaar: welk resultaat willen we zien?
Aanvaardbaar: door de achterban (patiënt, therapeut, familie)
Realistisch: resultaatgericht, haalbaar in ruimte en tijd
Tijdsgebonden: afbakenen in tijd
3: PERSON-CENTERED CARE
Geldt niet bij elk gesprek, want soms moet de therapeut vrijuit kunnen praten
o MAAR probeer steeds op dezelfde lijn te zitten met je patiënt ivm doelen
Wat houdt het in?
- Respect voor de waarden, prioriteiten en perspectieven van de patiënt
- Respecteer de autonomie en rechten om te kiezen
- Probeer therapeut en patiënt op dezelfde lijn te krijgen
- Patiënt-georiënteerde informatie om geïnformeerde keuzes te kunnen maken
- Laat patiënten hun eigen prioriteiten, noden en doelen identificeren
- Laat patiënt deelnemen in het revalidatieproces
- Streef voor samenwerking en partnerschap om de doelen van de patiënt te bekomen
- Individualiseer
Picker principles
snelle toegang tot betrouwbare medische evidentie
doeltreffende behandeling door professionals
continuïteit van zorg en vlotte overgangen
betrekken van familie en verzorgers
duidelijke en samenhangende info en ondersteuning voor zelfzorg
gedeelde beslissing met respect voor de voorkeur van de patiënt
emotional support, empathie en respect
aandacht voor fysieke en omgevingsgerichte noden
4: PREDICTIE
subtiele balans tussen realistisch zijn en hoop geven
o GEEN valse hoop of onzekere zaken beloven!!
o Heel moeilijk om proces te voorspellen → onderzoek naar biomarkers en parameters
is nog lopende
Predictie gebaseerd op evidentie
o Statistische zit balans en functioneel herstel
o <72u na CVA: schouderabductie + vinger extensie = voorspelling goede armfunctie
o MAAR opletten met verwachtingen!! Geen enkele predictie is 100% accuraat
Pagina 6 van 100
