Begeleide zelfstudie 2 + discussiecollege 2
Inhoud:
- Tekst Noelmans & Beyens: ‘Onderzoek naar ervaringen van leden van de assisenjury in
België’
- Tekst Maes & Vanthienen: ‘Het hof van assisen 2.0 Succesvolle reboot of herhaalde
system crash?’
- Krantenartikel ‘Assisen in België: blinde middeleeuwse machine van veroordelingen’
- Krantenartikel ‘Redenen genoeg waarom het hof van assisen moet blijven’
- Krantenartikel ‘In getouwgetrek om toekomst assisen trekt niemand aan langste eind’
In getouwgetrek om toekomst assisen trekt
niemand aan langste eind
Oorzaak oplaaiing assisendebat: assisenproces over de Brusselse terreuraanslagen in 2016
Proces zou maanden duren, zou miljoenen euro’s kosten, oneindig veel betrokken
partijen…
Ruben Vilain en Sofie Royer
Kenmerken hof van assisen
Aanwezigen Behandelt Politieke inmenging
Vier magistraten Drukpersmisdrijven en Minister Geens
Voorzitter = procureur politieke misdrijven Wou een veralgemeende
generaal (theorie) correctionaliseerbaarheid van
Dragen een robijnrode misdaden om hof van assisen
toga Zwaarste misdaden buiten spel te zetten
(praktijk) MAAR idee is strijdig met Gw!
Twaalfkoppige jury
Strafpleiters
…
Standpunten pro en contra het behoud van het hof van assisen + mogelijke oplossing:
Pro Contra
De grondigheid van de mondelinge Hoog kostenplaatje
procedure
Tijdrovende en logge procedure
Helende werking van het proces voor de
slachtoffers Juryleden minder geschikt om als rechter te
oordelen in complexe strafzaken
Volksjury die taken gewetensvol en kundig
uitvoert ‘Juryleden zijn niet opgeleid in juridisch-
technische materies en geen vormen geen
‘Jan met de pet is niet dom(mer) dan een representatief staal van de samenleving’
professionele magistraat’
Een jury geeft het systeem democratische
legitimiteit
Mogelijke oplossing die zowel partijen binnen een strafproces als justitie vooruithelpt
= afschaffing assisenprocedure
MAAR proberen waardevolle aspecten ervan in het straf(proces)recht te implementeren:
, - Mondelinge karakter van de assisenprocedure:
Het horen van getuigen in ‘normale’ strafprocedures eerder de uitzondering dan
de regel
NOCHTANS (1) volgens oude logica van strafprocesrecht is de vonnisfase principieel
accusatoir mondeling, tegensprekelijk en openbaar
NOCHTANS (2) benadrukt EHRM het belang van het horen en ondervragen van
getuigen
‘Herdenken we dan niet beter gewoon de procedurele regels over
getuigenverhoren?’
Volksjury als splijtzwam
Taak volksjury
= beraadslagen in aanwezigheid van de drie professionele rechters over de schuldvraag en
beslist na een schuldigverklaring mee over de strafmaat
NIET betrokken bij procedurekwesties:
Beroepsrechters oordelen over nietigheden, onontvankelijkheden & gronden van verval
‘Juryleden oordelen enkel over feiten in weinig complexe zaken’
Argument verengt rechtspraak lichtelijk beledigend tot een spelletje Cluedo
TERWIJL het straf(proces)recht helemaal niet zo eenvoudig is!
Inzet: geloofwaardigheid van justitie
Politiek wil complexe zaken over terrorisme of georganiseerde misdaad uit de assisensfeer
halen
WANT bedreiging juryleden is een reëel risico
MAAR ‘Zou het dan niet beter zijn om assisen volledig af te schaffen?’
WANT: uitzonderingsregimes flirten met gelijkheidsbeginsel
OPLOSSING: burgerparticipatie (Fra probeerde dit al eens, maar terug afgeschaft)
DOEL burgerparticipatie: verhoogt geloofwaardigheid van justitie
Bv. betrekking burgers in transitiehuizen
Besluit
Assisen blijft om weinig overtuigende redenen overeind
Redenen genoeg waarom het hof van assisen moet
blijven
Openbaar ministerie voor de afschaffing van het hof van assisen
WANT ‘Mondelinge karakter vd assisenprocedure is niet meer van deze tijd’
‘Tijd waarin bevolking niet kon lezen of schrijven’
TERWIJL juryleden moeten kunnen lezen en schrijven Art. 217, 4° Ger.
+ juryleden dienen een intellectuele capaciteit te hebben om hun taak te vervullen (criteria)
Standpunten over assisen
Voordelen
1. Zeldzame uiting van rechtstreekse democratie: tegenspraak en
onmiddellijkheidsbeginsel
Door woord en wederwoord, bewijs en tegenbewijs wordt bijgedragen aan innerlijke
overtuiging van schuld of onschuld
WAT als we deze rechtstreekse democratie uit handen zouden geven?
- Meer autoritaire staat recht w voorbehouden aan technici
- Versterking OM
- Opgeven rechtszekerheid ten voordele van veiligheid
Inhoud:
- Tekst Noelmans & Beyens: ‘Onderzoek naar ervaringen van leden van de assisenjury in
België’
- Tekst Maes & Vanthienen: ‘Het hof van assisen 2.0 Succesvolle reboot of herhaalde
system crash?’
- Krantenartikel ‘Assisen in België: blinde middeleeuwse machine van veroordelingen’
- Krantenartikel ‘Redenen genoeg waarom het hof van assisen moet blijven’
- Krantenartikel ‘In getouwgetrek om toekomst assisen trekt niemand aan langste eind’
In getouwgetrek om toekomst assisen trekt
niemand aan langste eind
Oorzaak oplaaiing assisendebat: assisenproces over de Brusselse terreuraanslagen in 2016
Proces zou maanden duren, zou miljoenen euro’s kosten, oneindig veel betrokken
partijen…
Ruben Vilain en Sofie Royer
Kenmerken hof van assisen
Aanwezigen Behandelt Politieke inmenging
Vier magistraten Drukpersmisdrijven en Minister Geens
Voorzitter = procureur politieke misdrijven Wou een veralgemeende
generaal (theorie) correctionaliseerbaarheid van
Dragen een robijnrode misdaden om hof van assisen
toga Zwaarste misdaden buiten spel te zetten
(praktijk) MAAR idee is strijdig met Gw!
Twaalfkoppige jury
Strafpleiters
…
Standpunten pro en contra het behoud van het hof van assisen + mogelijke oplossing:
Pro Contra
De grondigheid van de mondelinge Hoog kostenplaatje
procedure
Tijdrovende en logge procedure
Helende werking van het proces voor de
slachtoffers Juryleden minder geschikt om als rechter te
oordelen in complexe strafzaken
Volksjury die taken gewetensvol en kundig
uitvoert ‘Juryleden zijn niet opgeleid in juridisch-
technische materies en geen vormen geen
‘Jan met de pet is niet dom(mer) dan een representatief staal van de samenleving’
professionele magistraat’
Een jury geeft het systeem democratische
legitimiteit
Mogelijke oplossing die zowel partijen binnen een strafproces als justitie vooruithelpt
= afschaffing assisenprocedure
MAAR proberen waardevolle aspecten ervan in het straf(proces)recht te implementeren:
, - Mondelinge karakter van de assisenprocedure:
Het horen van getuigen in ‘normale’ strafprocedures eerder de uitzondering dan
de regel
NOCHTANS (1) volgens oude logica van strafprocesrecht is de vonnisfase principieel
accusatoir mondeling, tegensprekelijk en openbaar
NOCHTANS (2) benadrukt EHRM het belang van het horen en ondervragen van
getuigen
‘Herdenken we dan niet beter gewoon de procedurele regels over
getuigenverhoren?’
Volksjury als splijtzwam
Taak volksjury
= beraadslagen in aanwezigheid van de drie professionele rechters over de schuldvraag en
beslist na een schuldigverklaring mee over de strafmaat
NIET betrokken bij procedurekwesties:
Beroepsrechters oordelen over nietigheden, onontvankelijkheden & gronden van verval
‘Juryleden oordelen enkel over feiten in weinig complexe zaken’
Argument verengt rechtspraak lichtelijk beledigend tot een spelletje Cluedo
TERWIJL het straf(proces)recht helemaal niet zo eenvoudig is!
Inzet: geloofwaardigheid van justitie
Politiek wil complexe zaken over terrorisme of georganiseerde misdaad uit de assisensfeer
halen
WANT bedreiging juryleden is een reëel risico
MAAR ‘Zou het dan niet beter zijn om assisen volledig af te schaffen?’
WANT: uitzonderingsregimes flirten met gelijkheidsbeginsel
OPLOSSING: burgerparticipatie (Fra probeerde dit al eens, maar terug afgeschaft)
DOEL burgerparticipatie: verhoogt geloofwaardigheid van justitie
Bv. betrekking burgers in transitiehuizen
Besluit
Assisen blijft om weinig overtuigende redenen overeind
Redenen genoeg waarom het hof van assisen moet
blijven
Openbaar ministerie voor de afschaffing van het hof van assisen
WANT ‘Mondelinge karakter vd assisenprocedure is niet meer van deze tijd’
‘Tijd waarin bevolking niet kon lezen of schrijven’
TERWIJL juryleden moeten kunnen lezen en schrijven Art. 217, 4° Ger.
+ juryleden dienen een intellectuele capaciteit te hebben om hun taak te vervullen (criteria)
Standpunten over assisen
Voordelen
1. Zeldzame uiting van rechtstreekse democratie: tegenspraak en
onmiddellijkheidsbeginsel
Door woord en wederwoord, bewijs en tegenbewijs wordt bijgedragen aan innerlijke
overtuiging van schuld of onschuld
WAT als we deze rechtstreekse democratie uit handen zouden geven?
- Meer autoritaire staat recht w voorbehouden aan technici
- Versterking OM
- Opgeven rechtszekerheid ten voordele van veiligheid
