Samenvatting urologie: Prof Van der Aa
Hoofdstuk 1: introductie id urologie + LUTS
1. Inleiding
- Snijdend-medisch-endocsopisch
- RX onderzoek: klinische vraagstelling is zeer belangrijk
- Verblijfssonde = belangrijke oorzaak van nosocomiale infecties (CAUTI)
o Goede indicatie, tijdig verwijderen
o Verstopping, infectie, bloeding
o Leidt altijd tot kolonisatie vd blaas (na 2d), maar zijn niet invasief (gaan
mucosa niet kapot maken) is geen infectie
Geeft je geen AB voor (blaas is terug gekoloniseerd na 48u + res)
- Interventie: drainage hoge UW (AB kan werk doen) = levensreddend
o Drainage pyonefrose (les 4) of chr gestuwde nier met post-renaal nierfalen
- Zo mogelijk EBM
2. LUTS
LUTS = Lower Urinary Tract Symptoms
Hoeksteen = anamnese + KO
2 benaderingen
- Symptoomgericht
o 1e lijn, behandeling + herevaluatie
o Niet bij alarmtekens = hematurie en pijn
o Niet bij (hoge kans op) complicaties
in deze 2 gevallen gaan we doorverwijzen diagnosegerichte benadernig
- Diagnosegericht
o Specialist/uroloog
o Ev bijkomende onderzoeken
Anamnese: 3 onderdelen belangrijk want geven andere behandeling
= reservoir
, Nl = 8x/d maar setting
Nl = 0
Kennen parcours
M>V
Hesitatie = duurt even voor straal op gang komt
Zwak = op schoenen plassen
Eind-druppelen: lange eindfase v mictie, straal neemt af tot
druppelen
Kunnen onmiddellijk terug gaan plassen
,Anamnese
- LUTS volledig navragen
o Incontinentie? (hoeveel opvangmateriaal…)
o Pollakisurie? Urgency? Mictievolumes?
o Straal? Hesitatie? Intermittentie?
o Pijn? Hematurie? alarmsymptomen: moet je bevragen bij elke anamnese
symtoomgerichte benadering valt weg diagnostiek
doen/doorverwijzen
- Hoofdklacht moet je uitdiepen
o Wat is meest storend 1e stap id behandeling
o Duur vd klachten, reden vd huidig consult (bv ongerust voor kanker)
Incontinentie: aandrang vs stress vs continu*
Pollakisurie: dag/nacht, drinkgedrag, oedemen (cardiaal), medicatie
Pijn: locatie, aard, uitstraling, tijdsverloop (bv koliekpijn vs
pyelonefritis)
o Impact op het dagelijks leven
o Wil pt medicatie starten of ingreep ondergaan of niets (bv geruststelling)
- Geassocieerde klachten
o GI: constipatie
o Seksueel bv BPH met erectiele dysfunctie, stressincontinentie met seksuele
problemen bij V
o Gyanaecologisch
o Neurologisch:
Geven vaak urologische klachten presenteren zich bij uroloog maar
er is onderliggend neurologisch lijden bv MS, parkinson,
Opstarten medicatie: anticholinergica kunnen geheugenstoornissen
geven
*Types urinaire inconinentie
- 4 types
o Urgency incontinentie = aandrang (M&V)
o Stress incontinentie (V>>>M)
o Gemengde incontinentie = urgency + stress
o Continue incontinentie/(overloop): past in geen enkele categorie (niche,
notie van hebben)
- Anamnese !!!
o Stressincontinentie
Urineverlies bij hoesten, lachen, bukken, heffen
Geen urineverlies snachts (je ligt rustig in bed)
Als iem in stress categorie zit maar ook snachts afvragen of
dit wel klopt
Verlies wanneer je rechtkomt uit zetel = stressincontinentie
≠ verlies wanneer je rustig id zetel zit = aandrang
Profiel vd pt: obstetrische VG, leeftijd, obesitas, chirurgische VG
Reeds lang klachten = jaren: dit is voorspelbaar bv hoesten en benen
kruisen
, o Aandrang/urgency:
Angst/gevoel van te laat te komen
Stoppen met activiteit
Frequency
Wel snachts verlies = nycturie
Verlies wanneer je rustig id zetel zit
Vaak geassocieerde syptomen van post-mictie: gevoel van
onvolledige lediging
Profiel minder duidelijk: constipatie, roken, obesitas, drankinname
(caffeine, koolzuur, te veel)
Relatief recente klacht = maanden: dit is onvoorspelbaar, loop je geen
jaren mee rond
o Gemengde incontinetie: stress + aandrang
o Continu: voldoet aan niets
Snachts en overag
Geen hoest…
Ctu lek
Alarmsymptomen: hematurie en pijn
TCC, urineweginfectie, nierkoliek obv uretersteen en blaassteen
hier moet je verdere diagnostiek doen/doorverwijzen naar de specialist
Klinisch onderzoek
KO Man
- Wat
o Suprapubische palpatie en percussie
o Externe genitalia
o Perineum/OL: kort neurologisch onderzoek (sens/mot)
o PPA (afmeting, knobbels…) kan je niet vervangen met PSA
- Waarom
o Globus: chronsiche urinaire retentie
o Liesbreuk
Hoofdstuk 1: introductie id urologie + LUTS
1. Inleiding
- Snijdend-medisch-endocsopisch
- RX onderzoek: klinische vraagstelling is zeer belangrijk
- Verblijfssonde = belangrijke oorzaak van nosocomiale infecties (CAUTI)
o Goede indicatie, tijdig verwijderen
o Verstopping, infectie, bloeding
o Leidt altijd tot kolonisatie vd blaas (na 2d), maar zijn niet invasief (gaan
mucosa niet kapot maken) is geen infectie
Geeft je geen AB voor (blaas is terug gekoloniseerd na 48u + res)
- Interventie: drainage hoge UW (AB kan werk doen) = levensreddend
o Drainage pyonefrose (les 4) of chr gestuwde nier met post-renaal nierfalen
- Zo mogelijk EBM
2. LUTS
LUTS = Lower Urinary Tract Symptoms
Hoeksteen = anamnese + KO
2 benaderingen
- Symptoomgericht
o 1e lijn, behandeling + herevaluatie
o Niet bij alarmtekens = hematurie en pijn
o Niet bij (hoge kans op) complicaties
in deze 2 gevallen gaan we doorverwijzen diagnosegerichte benadernig
- Diagnosegericht
o Specialist/uroloog
o Ev bijkomende onderzoeken
Anamnese: 3 onderdelen belangrijk want geven andere behandeling
= reservoir
, Nl = 8x/d maar setting
Nl = 0
Kennen parcours
M>V
Hesitatie = duurt even voor straal op gang komt
Zwak = op schoenen plassen
Eind-druppelen: lange eindfase v mictie, straal neemt af tot
druppelen
Kunnen onmiddellijk terug gaan plassen
,Anamnese
- LUTS volledig navragen
o Incontinentie? (hoeveel opvangmateriaal…)
o Pollakisurie? Urgency? Mictievolumes?
o Straal? Hesitatie? Intermittentie?
o Pijn? Hematurie? alarmsymptomen: moet je bevragen bij elke anamnese
symtoomgerichte benadering valt weg diagnostiek
doen/doorverwijzen
- Hoofdklacht moet je uitdiepen
o Wat is meest storend 1e stap id behandeling
o Duur vd klachten, reden vd huidig consult (bv ongerust voor kanker)
Incontinentie: aandrang vs stress vs continu*
Pollakisurie: dag/nacht, drinkgedrag, oedemen (cardiaal), medicatie
Pijn: locatie, aard, uitstraling, tijdsverloop (bv koliekpijn vs
pyelonefritis)
o Impact op het dagelijks leven
o Wil pt medicatie starten of ingreep ondergaan of niets (bv geruststelling)
- Geassocieerde klachten
o GI: constipatie
o Seksueel bv BPH met erectiele dysfunctie, stressincontinentie met seksuele
problemen bij V
o Gyanaecologisch
o Neurologisch:
Geven vaak urologische klachten presenteren zich bij uroloog maar
er is onderliggend neurologisch lijden bv MS, parkinson,
Opstarten medicatie: anticholinergica kunnen geheugenstoornissen
geven
*Types urinaire inconinentie
- 4 types
o Urgency incontinentie = aandrang (M&V)
o Stress incontinentie (V>>>M)
o Gemengde incontinentie = urgency + stress
o Continue incontinentie/(overloop): past in geen enkele categorie (niche,
notie van hebben)
- Anamnese !!!
o Stressincontinentie
Urineverlies bij hoesten, lachen, bukken, heffen
Geen urineverlies snachts (je ligt rustig in bed)
Als iem in stress categorie zit maar ook snachts afvragen of
dit wel klopt
Verlies wanneer je rechtkomt uit zetel = stressincontinentie
≠ verlies wanneer je rustig id zetel zit = aandrang
Profiel vd pt: obstetrische VG, leeftijd, obesitas, chirurgische VG
Reeds lang klachten = jaren: dit is voorspelbaar bv hoesten en benen
kruisen
, o Aandrang/urgency:
Angst/gevoel van te laat te komen
Stoppen met activiteit
Frequency
Wel snachts verlies = nycturie
Verlies wanneer je rustig id zetel zit
Vaak geassocieerde syptomen van post-mictie: gevoel van
onvolledige lediging
Profiel minder duidelijk: constipatie, roken, obesitas, drankinname
(caffeine, koolzuur, te veel)
Relatief recente klacht = maanden: dit is onvoorspelbaar, loop je geen
jaren mee rond
o Gemengde incontinetie: stress + aandrang
o Continu: voldoet aan niets
Snachts en overag
Geen hoest…
Ctu lek
Alarmsymptomen: hematurie en pijn
TCC, urineweginfectie, nierkoliek obv uretersteen en blaassteen
hier moet je verdere diagnostiek doen/doorverwijzen naar de specialist
Klinisch onderzoek
KO Man
- Wat
o Suprapubische palpatie en percussie
o Externe genitalia
o Perineum/OL: kort neurologisch onderzoek (sens/mot)
o PPA (afmeting, knobbels…) kan je niet vervangen met PSA
- Waarom
o Globus: chronsiche urinaire retentie
o Liesbreuk
