Samenvatting Algemene Psychologie

Algemene psychologie
BA1, semester 1
Juliet Scales




1

, Inhoudstafel
1. H1: Wat is psychologie?​ 7
1.1. Wat psychologie NIET is​ 7
1.2. Wat psychologie WEL is​ 7
1.3. Geschiedenis​ 8
1.4. Ontwikkelingen in de filosofie​ 8
1.5. De beginjaren van de psychologie​ 10
1.6. Hedendaagse psychologie​ 15
Deelgebieden​ 16
Verschil psychiater – psycholoog​ 16
1.7. Onderzoeksmethoden: de wetenschappelijke methode​ 16
1.7.1. Onderzoekscyclus:​ 17
1.8. Validiteit​ 22
1.8.1. The Tradeoff​ 23
1.9. Ethiek bij onderzoek​ 23
1.10. Resultaten analyseren en evalueren​ 23
1.11. Theorie​ 24
1.11.1. Theorievorming​ 24
1.12. Praktijk-wetenschapper​ 24
1.13. Conclusie H1​ 25
2. H2: Conditionering en leren​ 25
2.1. De klassieke conditionering​ 25
2.1.1. Kenmerken van klassieke conditionering​ 26
2.1.2. Fobieën​ 28
2.1.3. Problemen behavioristische interpretatie​ 29
- ziek = smaak​ 30
- licht/lawaai = pijn​ 30
2.2. De operante conditionering​ 32
2.2.1. Bekrachtiging​ 33
2.2.1.1. Positieve vs. negatieve bekrachtiging​ 33
2.2.1.2. Continue vs. partiële bekrachtiging​ 35
2.2.1.3. belang van de context​ 35
2.2.1.4. weerstand tegen extinctie​ 37
2.2.2. Straf​ 37
2.2.2.1. Standpunten van de behavioristen​ 38



2

, 2.2.2.2. Voorwaarden effectieve straf:​ 38
2.3. Observerend of sociaal leren​ 41
3. H3: Emotie en motivatie​ 44
Emotie​ 44
3.1. componenten van emotie:​ 44
3.1.1. evaluatie van de stimulus​ 44
3.1.1.1. Emotionele brein​ 45
3.1.2. De lichamelijke component van emoties​ 46
Zenuwstelsel​ 46
Fight - flight - freeze​ 47
3.1.3. leugendetector​ 47
3.1.4. Emotiespecifieke respons​ 48
3.1.5. Emotionele expressie​ 49
⇒ facial feedback hypothese:​ 50
3.1.6. Culturele uitingsregels​ 51
Motivatie​ 51
3.1.7. Motivatietheorieën​ 51
3.1.7.1. Behoeftentheorieën​ 52
A. Drifttheorie Hull (1943)​ 52
B. Instincttheorie (begin 20ste eeuw)​ 52
C. Opwindingstheorie (begin 20ste eeuw)​ 52
D. Theorie Maslow (1943)​ 53
3.1.7.2. Doelentheorie​ 54
conflicterende motivaties​ 55
3.1.7.3. prestatiemotivatie​ 55
4. H4: Persoonlijkheid​ 56
4.1. Psychoanalyse *​ 56
4.1.1. Freuds persoonlijkheidstheorie​ 58
4.1.2. persoonlijkheidsontwikkeling​ 59
4.1.3. 5 psychoseksuele stadia​ 59
4.1.4. psychoanalytische therapie​ 60
4.1.5. Evaluatie Freud​ 62
4.2. Humanistische psychologie *​ 62
4.2.1. Fenomenologische realiteit​ 62
Persoonlijkheidsontwikkeling​ 62
4.2.2. Humanistische therapie​ 63
4.2.3. Evaluatie humanistische psychologie​ 63


3

, 4.3. Behaviorisme en cognitieve psychologie *​ 63
4.3.1. behaviorisme (gedrag)​ 63
4.3.2. cognitieve psychologie (denken)​ 64
4.3.3. locus of control (Rotter)​ 64
4.3.4. Evaluatie behaviorisme/cognitie​ 64
4.4. Persoonlijkheidsverschillen*​ 64
Hoe is de visie van de persoonlijkheid verandert doorheen de tijd?​ 65
4.5. Persoonlijkheidstypes​ 65
4.5.1. Vier temperamenten​ 65
4.5.2. Typologie van Sheldon​ 66
4.5.3. Myers - Briggs Type Indicator (MBTI)​ 66
4.6. De trekbenadering​ 67
4.6.1. Voorlopers​ 67
4.6.2. The Big Five​ 68
4.7. Erfelijkheid en stabiliteit​ 69
4.8. Persoonlijkheidsstoornis (!)​ 70
5. H5: Waarneming​ 70
5.1. gewaarwording vs waarneming​ 71
5.2. Waarneming is een actief proces​ 71
5.2.1. ontbrekende gaten​ 71
5.2.2. Retinaal beeld: 2D​ 72
5.2.2.1. Heuristisch interpretatieproces​ 72
5.3. Waarneming van beweging​ 74
5.4. theorieën van waarneming​ 75
5.4.1. bottom-up processen: computationele theorie van Marr​ 75
5.4.2. Top-down processen​ 78
6. H6: Aandacht en bewustzijn​ 80
6.1. selectieve aandacht​ 80
6.1.1. evidentie voor selectieve aandacht​ 80
6.1.2. Modellen van selectieve aandacht​ 80
6.1.3. Wat doet selectieve aandacht?​ 81
6.1.4. beperkingen ten gevolge van selectieve aandacht​ 83
6.2. Verdeelde aandacht​ 83
6.2.1. Aandachtsbeperkingen brein​ 83
6.2.2. gecontroleerde vs automatische processen​ 85
6.3. Bewustzijn​ 85
6.3.1. Wat is bewustzijn?​ 85


4